
شرکت داروسازی فایزر پس از تجربه رشد کمسابقه درآمد و سود در دوران همهگیری کرونا، اکنون وارد دورهای متفاوت شده است. کاهش فروش محصولات مرتبط با کرونا، نزدیک شدن به پایان انحصار برخی داروهای مهم و افزایش فشار بر درآمدهای آینده، چشمانداز این شرکت را با چالشهایی جدی مواجه کرده است.
- درآمد فایزر در فصل دوم با ۳ درصد رشد به حدود ۱۵ میلیارد دلار رسید.
- داروهای الیکوئیس و ایبرانس حدود ۲۳ درصد درآمد شرکت را تشکیل میدهند و با خطر از دست رفتن انحصار مواجه هستند.
- فایزر ۳۱ مطالعه مرحله سوم در دست اجرا دارد و محصولات جدید میتوانند بخشی از افت درآمد آینده را جبران کنند.
- با بازده تقسیمی حدود ۶.۲ درصد و نسبت قیمت به سود آیندهنگر ۹.۷ برابر، ارزشگذاری سهم برای سرمایهگذاران درآمدمحور جذاب به نظر میرسد.
با این حال، فایزر در سالهای اخیر تلاش کرده با تقویت سبد دارویی، خرید محصولات جدید و توسعه طرحهای پژوهشی، بخشی از این فشار را جبران کند. بنابراین پرسش اصلی برای سرمایهگذاران این است که آیا افت احتمالی درآمد در سالهای آینده پیش از بازگشت رشد رخ خواهد داد یا pipeline جدید شرکت میتواند این شکاف را پر کند.
فشار بر درآمدها هنوز تمام نشده است
فایزر دیگر به سطح فروش و سودآوری دوران اوج محصولات کرونایی دسترسی ندارد، اما عملکرد اخیر شرکت همچنان از انتظارات بازار بهتر بوده است. مدیریت شرکت اعلام کرده که طی ۱۰ فصل اخیر، فایزر در ۹ فصل از نظر درآمد و در تمام ۱۰ فصل از نظر سود هر سهم، بهتر از برآوردهای تحلیلگران عمل کرده است.
با این حال، چالش اصلی در سالهای آینده از محل پایان انحصار داروهای مهم ایجاد خواهد شد. الیکوئیس، یکی از مهمترین داروهای فایزر در حوزه ضدانعقاد خون، تا پایان دهه جاری با از دست دادن انحصار مواجه خواهد شد. ایبرانس، داروی مهم این شرکت در حوزه سرطان نیز در مسیر مشابهی قرار دارد.
در فصل دوم، فروش الیکوئیس به ۲.۴ میلیارد دلار و فروش ایبرانس به ۱.۱ میلیارد دلار رسید. مجموع فروش این دو دارو بنابراین بخش قابل توجهی از درآمد فایزر را تشکیل میدهد و کاهش فروش آنها میتواند فشار محسوسی بر عملکرد شرکت وارد کند.
خط تولید دارویی؛ امید فایزر برای عبور از دوره سخت
فایزر تنها به داروهای فعلی خود متکی نیست. محصولات جدید و داروهای بهدستآمده از طریق خریدهای شرکت در حال حاضر حدود ۱۳ میلیارد دلار فروش سالانهشده ایجاد میکنند و نرخ رشد آنها حدود ۲۰ درصد اعلام شده است.
اگر این روند ادامه پیدا کند، محصولات جدید میتوانند در سالهای آینده بخشی از کاهش درآمد ناشی از پایان انحصار داروهای قدیمی را جبران کنند.
در کنار این محصولات، فایزر در حال توسعه مجموعه بزرگی از داروهای آزمایشی است. این شرکت در حال حاضر ۳۱ مطالعه مرحله سوم را دنبال میکند که تقریباً نیمی از آنها مربوط به ترکیبات دارویی جدید است. حوزههایی مانند سرطان، کاهش وزن و بیماریهای مرتبط با سیستم ایمنی در این مجموعه حضور دارند.
یکی از گزینههای قابل توجه، داروی آزمایشی پیاف-۴۴۰۴ در حوزه سرطان است که در مطالعات مرحله نهایی برای برخی انواع سرطان روده بزرگ و ریه مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین داروی کاهش وزن بروبِناتاید با امکان مصرف ماهانه، میتواند در صورت موفقیت وارد بازاری شود که همچنان از جذابترین حوزههای صنعت داروسازی محسوب میشود.
البته هیچیک از این محصولات موفقیت تضمینشدهای ندارند و مسیر تبدیل یک داروی آزمایشی به محصول تجاری همچنان با ریسکهای بالینی و نظارتی همراه است.
“
«فایزر را در شرایط فعلی نباید صرفاً یک سهم ارزان با سود تقسیمی بالا یا یک شرکت دارویی گرفتار در دوران پساکرونا دانست. مسئله اصلی، سرعت جایگزینی درآمدهای در معرض انقضای حق انحصاری با جریانهای درآمدی جدید است. اگر فایزر بتواند بخشی از ظرفیت پژوهشی فعلی خود را به محصولات تجاری موفق تبدیل کند، ارزشگذاری پایین سهم و سود تقسیمی بالا میتواند حاشیه امنیت مناسبی ایجاد کند؛ اما اگر تجاریسازی محصولات جدید با تأخیر مواجه شود، نسبت پایین قیمت به سود ممکن است بیشتر منعکسکننده ریسک رشد ضعیف آینده باشد تا یک فرصت قطعی. از این منظر، فایزر برای من بیشتر یک موقعیت ارزشی و درآمدی با ریسک اجرای قابل توجه است تا یک گزینه رشد سریع؛ بنابراین کیفیت نتایج بالینی و روند جایگزینی درآمدها، مهمتر از رشد کوتاهمدت سود خواهد بود.»
بابک شیری
سود تقسیمی؛ نقطه قوت فایزر
یکی از مهمترین جذابیتهای سهام فایزر برای سرمایهگذاران، سود تقسیمی آن است. بازده تقسیمی سهم در محدوده ۶.۲ درصد قرار دارد که در مقایسه با بسیاری از شرکتهای بزرگ دارویی، رقم قابل توجهی محسوب میشود.
نگرانی اصلی این است که آیا فایزر با وجود فشارهای ناشی از پایان انحصار داروها میتواند پرداختهای خود به سهامداران را حفظ کند یا خیر.
عملکرد گذشته شرکت نشان میدهد که فایزر حتی در دوره افت درآمد نیز به برنامه پرداخت سود خود ادامه داده است. البته پایداری بلندمدت این پرداخت به توانایی شرکت در حفظ جریان نقدی و جایگزین کردن درآمد داروهای قدیمی وابسته خواهد بود.
از سوی دیگر، سهم در محدوده حدود ۹.۷ برابر سود آیندهنگر معامله میشود؛ در حالی که میانگین این نسبت در صنعت به حدود ۱۸.۳ برابر میرسد. بنابراین بخشی از ریسکهای پیشروی شرکت از قبل در قیمت سهم منعکس شده است.
جمعبندی
فایزر در نقطهای قرار گرفته که ترکیبی از ریسک و فرصت را پیش روی سرمایهگذاران قرار میدهد. از یک طرف، پایان انحصار الیکوئیس و ایبرانس میتواند در سالهای آینده فشار قابل توجهی بر درآمد شرکت وارد کند؛ از طرف دیگر، محصولات جدید، داروهای خریداریشده و مجموعه گسترده مطالعات مرحله سوم میتوانند زمینه بازسازی رشد شرکت را فراهم کنند.
برای سرمایهگذاران رشدگرا، چشمانداز فایزر احتمالاً به اندازه شرکتهای دارویی با رشد سریع جذاب نیست. اما برای سرمایهگذارانی که به دنبال درآمد تقسیمی، ارزشگذاری پایینتر و افق سرمایهگذاری بلندمدت هستند، وضعیت فعلی شرکت قابل توجه است.
در نتیجه، جذابیت فایزر بیش از آنکه به رشد سریع درآمد وابسته باشد، به توانایی شرکت در مدیریت دوره گذار و جایگزین کردن درآمد داروهای در معرض از دست دادن انحصار بستگی دارد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.























