امارات متحده عربی در پی تحولات هفته‌های اخیر در بخش حمل‌ونقل دریایی خلیج فارس، محموله‌ای از نفت خام عربستان سعودی را در قالب مناقصه‌ای کم‌سابقه برای فروش عرضه کرده است.

این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که تردد نفتکش‌ها با چالش‌های امنیتی روبه‌رو است و حمله به کشتی‌های تجاری در مسیرهای کشتیرانی منطقه، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران ادامه دارد.

فروش محموله نفت عربستان از سوی امارات از آن جهت اهمیت دارد که محموله در نفتکشی حمل می‌شد که دچار سانحه دریایی شده بود و ابوظبی نیز پس از حادثه، اقدامات فنی و زیست‌محیطی برای مدیریت پیامدهای آن انجام داده است.

این توافق همچنین با توجه به پیچیدگی‌های حمل‌ونقل، بیمه و خطرات ناشی از حضور مستمر نفتکش‌های آسیب‌دیده در منطقه خلیج فارس، بار دیگر موضوع نحوه مدیریت محموله‌های نفتی موجود در چنین کشتی‌هایی را آشکار می‌کند.

عرضه محموله نفت عربستان در مناقصه

بر اساس گزارش رویترز، وزارت انرژی و زیرساخت امارات متحده عربی حدود ۱.۷ میلیون بشکه نفت خام سبک عربستان را از طریق مناقصه‌ای کم‌سابقه برای فروش عرضه کرده است. این محموله روی نفتکش غول‌پیکر GEM NO.2 بارگیری شده بود که در اکتبر هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفت.

در این گزارش، وزارت انرژی و زیرساخت امارات به‌عنوان فروشنده معرفی شده و فروش محموله تحت نظارت قضایی دادستانی عمومی فدرال این کشور انجام می‌شود. مناقصه روز دوشنبه، ۹ نوامبر ۲۰۲۶، به پایان رسید. همچنین بازه زمانی ۱۰ تا ۲۰ نوامبر برای بارگیری محموله تعیین و قرار شد انتقال نفت از طریق عملیات انتقال کشتی به کشتی در خلیج فارس انجام شود.

نفتکش GEM NO.2 حامل محموله نفت عربستان سعودی، در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، در سواحل غربی خلیج فارس و در محدوده آب‌های امارات متحده عربی، هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفت. عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد که یک نفتکش در فاصله حدود ۱۳ مایل دریایی در غرب منطقه جزیره‌ای در امارات متحده عربی هدف قرار گرفته است. به گفته این نهاد، پس از اصابت، آتش‌سوزی در کشتی رخ داد که بعداً مهار شد و آسیبی نیز به خدمه گزارش نشد.

دو منبع آگاه در بخش‌های کشتیرانی و امنیتی در آن زمان اعلام کردند که کشتی هدف‌گرفته‌شده، نفتکش غول‌پیکر حمل نفت خام GEM NO.2 با پرچم پاناما بوده و هنگام حادثه، محموله نفتی آن کامل بوده است.

در ۳۰ اکتبر، امارات متحده عربی اعلام کرد نشت نفت از نفتکش مهار شده است. با این حال، اقدامات فنی برای رسیدگی به خسارات و ارزیابی ایمنی سازه کشتی ادامه یافت. این اقدامات شامل تعمیر بخش‌های آسیب‌دیده، بازیابی برخی سامانه‌های عملیاتی و ارزیابی یکپارچگی ساختاری نفتکش بود تا مناسب‌ترین گزینه‌ها برای رسیدگی به وضعیت آن مشخص شود.

وزارت انرژی امارات اعلام کرد که بر اساس ارزیابی‌های میدانی، نشت تازه‌ای از نفتکش شناسایی نشده است. هم‌زمان، پایش دریایی و هوایی ادامه داشت و از تصاویر ماهواره‌ای نیز برای نظارت بر وضعیت منطقه استفاده می‌شد.

تصاویر ماهواره‌ای تا روز جمعه، ۳۰ اکتبر، نشان می‌داد لکه نفتی در سواحل ام‌القوین متمرکز بوده و بخش‌هایی از آن تا سواحل رأس‌الخیمه، عجمان و شارجه امتداد یافته است.

مشخصات نفتکش GEM NO.2

نفتکش GEM NO.2 در رده نفتکش‌های بسیار بزرگ حمل نفت، موسوم به VLCC، قرار دارد. این کشتی‌ها برای جابه‌جایی حجم زیادی از نفت میان مناطق تولید، مراکز صادراتی و بازارهای جهانی طراحی شده‌اند.

بر اساس داده‌های ثبت کشتی، GEM NO.2 در سال ۲۰۱۷ ساخته شده و با پرچم پاناما فعالیت می‌کند. طول کلی آن حدود ۳۳۰ متر و عرضش ۶۰ متر است و وزن مرده آن به ۳۰۲.۸ هزار تن می‌رسد.

این نفتکش بدنه‌ای دولایه دارد. این ساختار، لایه‌ای حفاظتی میان مخازن نفت و بدنه بیرونی کشتی ایجاد می‌کند و در نفتکش‌ها برای کاهش احتمال نشت محموله در صورت آسیب‌دیدن بدنه به کار می‌رود.

ظرفیت عملیاتی معمول نفتکش‌های کلاس VLCC حدود دو میلیون بشکه نفت خام است که GEM NO.2 را در شمار بزرگ‌ترین کلاس‌های نفتکش مورد استفاده در تجارت دریایی جهان قرار می‌دهد.