اسپیس‌ایکس در تازه‌ترین اقدام برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، ۳۲ میلیارد دلار اوراق بدهی منتشر کرده است؛ تأمین مالی بزرگی که هزینه آن ارزان نیست. بازدهی بیش از ۸ درصدی بزرگ‌ترین بخش اوراق و نگرانی وام‌دهندگان درباره محل نگهداری تراشه‌ها، پرسش‌هایی درباره ریسک اعتباری و بازده اقتصادی این سرمایه‌گذاری ایجاد کرده است. مسئله اصلی آن است که آیا رشد درآمد هوش مصنوعی می‌تواند هزینه سنگین تأمین مالی و مخارج سرمایه‌ای را در بلندمدت توجیه کند؟

در یک نگاه
  • اسپیس‌ایکس برای خرید تراشه‌های انویدیا، ۳۲ میلیارد دلار اوراق بدهی منتشر کرده است.
  • بازدهی بزرگ‌ترین بخش اوراق به ۸٫۲۵۹ درصد رسیده؛ بالاتر از میانگین ۵٫۹۵ درصدی بدهی شرکت‌های معتبر.
  • درآمد واحد هوش مصنوعی از ۲٫۶ میلیارد دلار در سه‌ماهه دوم به ۷٫۶ میلیارد دلار در سه‌ماهه سوم افزایش یافته است.
  • مخارج سرمایه‌ای ۱۶٫۴ میلیارد دلاری و هزینه بالای بدهی، پایداری بازده سرمایه‌گذاری را به چالش می‌کشند.

سازوکار تأمین مالی ۳۲ میلیارد دلاری

انتشار اوراق اخیر بخشی از بسته تأمین مالی بیش از ۴۰ میلیارد دلاری است که اسپیس‌ایکس در اکتبر اعلام کرد. در این ساختار، یک نهاد مستقل اوراق را به سرمایه‌گذاران می‌فروشد، تراشه‌های انویدیا را می‌خرد و سپس آن‌ها را به اسپیس‌ایکس اجاره می‌دهد. پرداخت‌های اجاره‌ای اسپیس‌ایکس منبع بازپرداخت اوراق خواهد بود و توان شرکت برای ایجاد درآمد و جریان نقدی همچنان پشتوانه اصلی معامله است.

 بازده اوراق؛ نشانه‌ای از ریسک بالاتر

بزرگ‌ترین بخش انتشار، به ارزش تقریبی ۲۵٫۲ میلیارد دلار، با بازدهی ۸٫۲۵۹ درصد قیمت‌گذاری شد. این نرخ حدود ۲٫۳ واحد درصد بالاتر از میانگین بازدهی ۵٫۹۵ درصدی اوراق شرکت‌های آمریکایی با اعتبار بالا در همان روز بود. در مقابل، میانگین بازدهی اوراق پرریسک یا کم‌اعتبار حدود ۸٫۳ درصد گزارش شد. بنابراین، هزینه استقراض اسپیس‌ایکس به محدوده‌ای نزدیک شده که معمولاً برای بدهی‌های پرریسک مطالبه می‌شود.

چرا وام‌دهندگان بر زمینی‌ماندن تراشه‌ها تأکید دارند؟

تراشه‌هایی که با منابع حاصل از انتشار اوراق خریداری می‌شوند، وثیقه معامله هستند. در صورت نکول اسپیس‌ایکس، وام‌دهندگان می‌خواهند تجهیزات را پس بگیرند و بفروشند؛ درست مانند ملکی که پشتوانه وام مسکن است. گزارش فایننشال تایمز می‌گوید تأمین‌کنندگان مالی نگران بودند تراشه‌ها به فضا منتقل شوند؛ زیرا بازپس‌گیری تجهیزاتی که در مدار زمین با سرعت حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ مایل در ساعت حرکت می‌کنند، از نظر عملیاتی و حقوقی بسیار دشوار خواهد بود.

اسپیس‌ایکس اعلام کرده این تجهیزات برای توسعه ظرفیت پردازشی زمینی استفاده خواهند شد.

رشد درآمد هوش مصنوعی و جهش مخارج سرمایه‌ای

درآمد واحد هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس از ۲٫۶ میلیارد دلار در سه‌ماهه دوم به ۷٫۶ میلیارد دلار در سه‌ماهه سوم رسید؛ افزایشی نزدیک به سه برابر. واحد هوش مصنوعی در سه‌ماهه سوم ۱۶٫۴ میلیارد دلار مخارج سرمایه‌ای داشت؛ رقمی که بخش عمده مخارج سرمایه‌ای ۱۹٫۶ میلیارد دلاری کل شرکت را تشکیل می‌دهد.

تراشه‌های جدید قرار است از ژانویه به مراکز داده برسند. بنابراین، تحقق درآمد مورد انتظار به نصب و بهره‌برداری به‌موقع و تبدیل ظرفیت پردازشی به قراردادهای درآمدزا وابسته است.

آیا بازگشت سرمایه کمتر از یک سال امکان‌پذیر است؟

برت جانسن، مدیر مالی اسپیس‌ایکس، در اطلاعیه تأمین مالی اکتبر گفته است دوره بازگشت سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی شرکت کمتر از یک سال است. اگر این ادعا در مقیاس گسترده محقق شود، هزینه بالای بدهی ممکن است توجیه‌پذیر باشد. بااین‌حال، این رقم برآورد مدیریت است و بدون جزئیات جریان نقدی پروژه‌ها، قراردادهای مشتریان و هزینه‌های عملیاتی نمی‌توان آن را بازده قطعی تلقی کرد.

واکنش بازار و ریسک سرمایه‌گذاری

در معاملات جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶، سهام اسپیس‌ایکس با نماد SPCX تا ساعت ۱۲:۲۹ به وقت شرق آمریکا با افت ۷٫۲۱ درصدی به ۱۲۸٫۴۵ دلار رسید. دامنه نوسان روزانه ۱۲۷٫۹۳ تا ۱۳۳٫۸۴ دلار و بازه ۵۲ هفته‌ای ۱۰۴٫۸۳ تا ۲۲۵٫۶۴ دلار بود. حجم معاملات ۶۶٫۳ میلیون سهم ثبت شد؛ درحالی‌که میانگین حجم ۹۵٫۴ میلیون سهم بود. ارزش بازار اعلام‌شده ۱٫۸۸ تریلیون دلار است؛ اما این محاسبه فقط سهام قابل‌معامله عمومی را در نظر می‌گیرد و سهام ثبت‌نشده یا دوطبقه غیرقابل‌معامله را شامل نمی‌شود. افت سهم نیز در شرایطی رخ داد که بازار به‌طور گسترده نزولی بود.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است