بازارهای مالی جهان در آخرین روز معاملاتی هفته با موجی از فروش گسترده مواجه شدند؛ موجی که این بار نه از انتشار یک گزارش اقتصادی ضعیف، بلکه از تردیدهای فزاینده درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری، بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی و پایداری رشد این صنعت سرچشمه گرفت. عرضه اولیه سهام آنتروپیک نیز برخلاف انتظارات نتوانست اعتماد سرمایه‌گذاران را احیا کند. در وال‌استریت، شاخص‌های اس‌اندپی ۵۰۰ و داوجونز بیش از ۱۰ درصد از اوج تاریخی خود فاصله گرفتند و وارد محدوده اصلاح شدند. هم‌زمان، فشار فروش به بورس‌های اروپا، فلزات گران‌بها و دارایی‌های پرریسک سرایت کرد. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد بازار در حال بازنگری جدی در نسبت میان انتظارات رشد، هزینه سرمایه و بازده واقعی سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی است.
در یک نگاه
  • اس‌اندپی ۵۰۰ و داوجونز با عبور از آستانه افت ۱۰ درصدی نسبت به اوج تاریخی، وارد محدوده اصلاح شدند.
  • نزدک در معاملات جمعه ۵٫۲۸ درصد سقوط کرد و عملکرد سالانه آن به محدوده منفی رسید.
  • عرضه اولیه آنتروپیک نتوانست نگرانی‌ها درباره هزینه‌های سنگین هوش مصنوعی و ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری را برطرف کند.
  • افت هم‌زمان سهام اروپا، طلا و نقره نشان داد موج کاهش ریسک از بازار فناوری فراتر رفته است.

وال‌استریت؛ اصلاح بازار به رهبری سهام فناوری

در تابلوی معاملاتی ارائه‌شده، اس‌اندپی ۵۰۰ با افت ۳٫۷۰ درصدی به ۶٬۹۱۰٫۳۹ واحد رسید؛ داوجونز ۱٫۹۳ درصد کاهش یافت و در ۴۸٬۱۴۷٫۳۳ واحد ایستاد. نزدک نیز ۵٫۲۸ درصد سقوط کرد و به ۲۲٬۶۱۷٫۷۳ واحد رسید. رویترز ارقام مقدماتی متفاوتی ثبت کرد: افت ۳٫۵۹ درصدی اس‌اندپی، ۵٫۱۳ درصدی نزدک و ۱٫۸۵ درصدی داوجونز. این اختلاف به زمان و مبنای ثبت مربوط است.

اس‌اندپی هفت جلسه متوالی نزولی داشت؛ طولانی‌ترین رشته افت آن از فوریه ۲۰۲۰. هر سه شاخص بدترین هفته خود از آوریل ۲۰۲۵ را ثبت کردند. افت بیش از ۱۰ درصدی اس‌اندپی و داوجونز از اوج تاریخی، ورود به محدوده اصلاح را تأیید می‌کند؛ اما اصلاح الزاماً به معنای بازار خرسی یا رکود نیست.

آنتروپیک؛ آزمون دوباره روایت هوش مصنوعی

عرضه اولیه آنتروپیک نتوانست اعتماد بازار را احیا کند. سهام شرکت در روز نخست حدود ۱۷ درصد بالاتر از قیمت عرضه ۸۳ دلاری بسته شد، اما روز دوم با فشار فروش روبه‌رو شد. پرسش اصلی این است که هزینه‌های مراکز داده، تراشه‌ها و زیرساخت محاسباتی چه زمانی به درآمد و جریان نقدی متناسب تبدیل می‌شوند.

شرکت‌های بزرگ فناوری سرمایه‌گذاری سنگینی انجام داده‌اند و نگرانی درباره بدهی و بازده سرمایه افزایش یافته است. اگر درآمد حاصل از این مخارج از رشد هزینه‌ها عقب بماند، ارزش‌گذاری حتی شرکت‌های دارای فروش قوی نیز آسیب می‌بیند. گزارش قدرتمند انویدیا نتوانست این تردید را برطرف کند. آمازون، متا و شرکت‌های رایانش ابری نوپا تحت فشار قرار گرفتند و شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا حدود ۱۰ درصد افت کرد.

در مقابل، کالاهای مصرفی ضروری و مراقبت سلامت مقاومت نسبی نشان دادند؛ چرخشی که از کاهش ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران حکایت دارد، نه لزوماً خروج کامل سرمایه از سهام در روزهای آینده.

اروپا؛ سرایت موج فروش

فوتسی ۱۰۰ لندن ۱٫۰۲ درصد افت کرد و به ۱۰٬۳۴۶٫۳۴ واحد رسید. کک ۴۰ فرانسه ۱٫۸۹ درصد کاهش یافت و به ۷٬۹۲۷٫۷۵ واحد رسید؛ داکس آلمان نیز با افت ۲٫۶۰ درصدی در ۲۴٬۸۰۲٫۷۸ واحد ایستاد. یورونکست ۱۰۰ و یورو استاکس ۵۰ به‌ترتیب ۲٫۶۲ و ۲٫۸۱ درصد افت کردند. استاکس ۶۰۰ حدود ۲ درصد کاهش روزانه و ۵٫۸ درصد افت هفتگی داشت؛ ضعیف‌ترین هفته آن از مارس ۲۰۲۵.

اینفینیون و تیسن‌کروپ در آلمان به‌ترتیب ۷٫۹۱ و ۷٫۹۹ درصد افت کردند. در فرانسه، استمیکروالکترونیکس ۱۰٫۸۱ درصد سقوط کرد و یوبی‌سافت و ورلدلاین نیز کاهش سنگینی داشتند. در بریتانیا معدن‌کاران و بانک‌ها تحت فشار بودند، هرچند خرده‌فروشی اکتبر ۰٫۷ درصد رشد کرد.

کالاها، ارز و سیاست پولی

طلای آتی دسامبر نزدیک ۴ درصد افت کرد و به حدود ۳٬۵۳۹ دلار در هر اونس رسید؛ نقره نیز بیش از ۸ درصد کاهش داشت. نفت خام آمریکا حدود ۸۲ دلار و برنت نزدیک ۹۲ دلار معامله شد. شاخص دلار در محدوده ۱۰۳٫۷۰، یورو به دلار ۱٫۰۹۶۷ و دلار به پوند ۰٫۷۶۴۵ گزارش شد.

لیزا کوک، عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، نرخ بهره را برای مهار تورم ناکافی دانست و انتظارات افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای در نشست دسامبر تقویت شد. نرخ بهره بالاتر ارزش فعلی سودهای آینده شرکت‌های رشدی را کاهش می‌دهد. بیت‌کوین نیز به زیر ۶۰ هزار دلار رفت و سهام مرتبط را تحت فشار گذاشت.

تغییر ساختار نظارت بر بازار آمریکا

کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا پیشنهاد تغییر ساختار سامانه ردگیری جامع معاملات را مطرح کرد؛ سامانه‌ای که پس از سقوط بازار در سال ۲۰۱۰ برای ثبت سفارش‌ها و شناسایی دستکاری ایجاد شد. طبق پیشنهاد ۲۰ نوامبر، بورس‌ها و کارگزاران داده‌ها را مستقیماً به کمیسیون یا نماینده آن گزارش می‌کنند. هدف، بازآرایی اداره، تأمین مالی و کنترل هزینه‌هاست. پیشنهاد باید نظرخواهی عمومی و مراحل تصویب را طی کند و هنوز تصمیم اجرایی نهایی نیست.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است