آیا نفت ۱۰۰ دلاری می‌تواند معادلات بازار آمریکا را تغییر دهد؟

بازارهای مالی آمریکا در معاملات پیش‌گشایش چهارشنبه در شرایطی کم‌نوسان قرار گرفتند که افزایش دوباره قیمت نفت، نگرانی درباره تداوم فشارهای تورمی و تغییر انتظارات معامله‌گران درباره تصمیم بعدی فدرال رزرو را به مهم‌ترین موضوع بازار تبدیل کرده است. قراردادهای آتی شاخص داوجونز اندکی پایین‌تر از سطح تعادل قرار گرفتند، معاملات آتی S&P 500 تقریباً بدون تغییر بود و قراردادهای نزدک ۱۰۰ حدود ۰.۲ درصد افزایش یافتند.

در بازار انرژی اما شرایط کاملاً متفاوت بود. قیمت نفت برنت بار دیگر به محدوده ۹۹ دلار در هر بشکه رسید و وست تگزاس اینترمدیت نیز در سطح ۹۴ دلار معامله شد؛ سطوحی که نشان می‌دهد نفت بار دیگر به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک شده است. تشدید درگیری میان آمریکا و ایران و حمله آمریکا به پنج نفتکش ایرانی، نگرانی‌ها درباره تداوم اختلال عرضه از مسیر تنگه هرمز را افزایش داده است.

هم‌زمان، احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا نیز بالا رفته است. بر اساس داده‌های CME Group، معامله‌گران اکنون احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در ماه جاری را حدود ۶۰ درصد می‌دانند؛ رقمی که اندکی بیشتر از برآورد روز قبل است.

نفت دوباره به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک شد

بازار نفت بار دیگر به نقطه‌ای رسیده که برای سرمایه‌گذاران اهمیت روانی بالایی دارد. برنت، شاخص جهانی قیمت نفت، در معاملات چهارشنبه حدود ۹۹ دلار در هر بشکه معامله شد و WTI نیز به ۹۴ دلار رسید.

این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که درگیری میان آمریکا و ایران تشدید شده و آمریکا به پنج نفتکش ایرانی حمله کرده است. در نتیجه، نگرانی درباره اینکه اختلال عرضه نفت از مسیر تنگه هرمز برای مدت طولانی‌تری ادامه پیدا کند، افزایش یافته است.

تنگه هرمز در این شرایط به یکی از مهم‌ترین متغیرهای بازار تبدیل شده است؛ زیرا هرگونه اختلال پایدار در جریان انتقال انرژی می‌تواند فشار مستقیمی بر قیمت نفت وارد کند و آثار آن نیز تنها به بازار انرژی محدود نخواهد ماند.

افزایش قیمت نفت برای اقتصاد آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد. نفت گران‌تر هزینه انرژی و حمل‌ونقل را افزایش می‌دهد و در صورت تداوم می‌تواند فشار تورمی بیشتری ایجاد کند. همین نگرانی اکنون در حال تغییر رفتار معامله‌گران بازار نرخ بهره است.

بازار سهام آمریکا زیر فشار نفت و نرخ بهره

بازار سهام آمریکا روز سه‌شنبه جلسه معاملاتی دشواری را پشت سر گذاشت. شاخص داوجونز بیش از ۶۰۰ واحد کاهش یافت و شاخص‌های اصلی بازار تحت تأثیر افزایش نگرانی‌های تورمی و نرخ بهره قرار گرفتند.

در معاملات پیش‌گشایش چهارشنبه، وضعیت آرام‌تر بود. معاملات آتی داوجونز اندکی پایین‌تر از سطح پایانی روز قبل قرار گرفت، قراردادهای آتی S&P 500 نزدیک به صفر نوسان داشتند و نزدک ۱۰۰ حدود ۰.۲ درصد افزایش یافت اما آرامش بازار سهام به معنای برطرف شدن ریسک‌ها نیست. افزایش قیمت نفت در شرایطی اتفاق افتاده که سرمایه‌گذاران هم‌زمان با کاهش تعداد گزارش‌های مالی شرکت‌ها، توجه بیشتری به تورم و سیاست پولی معطوف کرده‌اند.

در چنین شرایطی، بازار به دنبال پاسخ یک سؤال مشخص است: آیا فدرال رزرو برای مقابله با فشار تورمی ناشی از انرژی، در ماه سپتامبر نرخ بهره را افزایش خواهد داد؟

احتمال افزایش نرخ بهره به ۶۰ درصد رسید

بر اساس داده‌های CME Group، احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در ماه جاری اکنون به حدود ۶۰ درصد رسیده است. این احتمال نسبت به روز قبل اندکی افزایش یافته و نشان می‌دهد معامله‌گران به تدریج احتمال سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را جدی‌تر می‌گیرند.

افزایش قیمت نفت یکی از عوامل اصلی این تغییر انتظارات است. زمانی که قیمت انرژی افزایش پیدا می‌کند، نگرانی درباره تورم نیز بیشتر می‌شود و فدرال رزرو برای کاهش فشارهای قیمتی با تصمیم دشوارتری روبه‌رو خواهد شد.

از طرف دیگر، بازار سهام آمریکا برای رشد بیشتر به شرایط مالی نسبتاً مناسب و هزینه سرمایه قابل‌کنترل نیاز دارد. افزایش نرخ بهره می‌تواند هزینه تأمین مالی شرکت‌ها را بالا ببرد و ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده را کاهش دهد. به همین دلیل، رشد قیمت نفت اکنون از دو مسیر بر بازار اثر می‌گذارد: از یک طرف سود و هزینه شرکت‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد و از طرف دیگر می‌تواند احتمال افزایش نرخ بهره را بیشتر کند.

داده‌های اقتصادی در کانون توجه بازار

با کاهش تعداد گزارش‌های مالی مهم، داده‌های اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. در تقویم اقتصادی چهارشنبه، درخواست‌های وام مسکن هفته منتهی به چهار سپتامبر و تغییرات هفتگی اشتغال مورد توجه بازار قرار دارند.

انتظار می‌رود درخواست‌های وام مسکن حدود ۰.۸ درصد افزایش یافته باشد. همچنین تغییر هفتگی اشتغال که در گزارش قبلی رقم ۱۱ هزار و ۷۵۰ نفر را نشان داده بود، یکی دیگر از داده‌هایی است که معامله‌گران برای ارزیابی وضعیت اقتصاد آمریکا دنبال می‌کنند.

در بخش گزارش‌های مالی نیز شرکت‌هایی مانند Chewy و American Eagle Outfitters قرار است نتایج خود را منتشر کنند. عملکرد این شرکت‌ها می‌تواند تصویری از وضعیت مصرف‌کننده آمریکایی ارائه دهد.

در شرایطی که بازار با فشار انرژی و احتمال افزایش نرخ بهره مواجه است، قدرت مصرف‌کننده اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر هزینه انرژی افزایش یابد و هم‌زمان نرخ بهره بالاتر بر هزینه وام و تأمین مالی فشار وارد کند، توان مصرفی خانوارها می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.

اپل در آستانه آغاز دوره‌ای جدید

در میان رویدادهای شرکتی، اپل نیز چهارشنبه توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب می‌کند. جان ترنوس، مدیرعامل جدید شرکت، برای نخستین‌بار در مراسم سالانه معرفی آیفون روی صحنه خواهد رفت. این رویداد از آن جهت اهمیت دارد که اپل وارد دوره مدیریتی جدیدی شده و سرمایه‌گذاران به دنبال نشانه‌هایی درباره مسیر آینده شرکت هستند.

با این حال، شرایط کلان بازار می‌تواند بر واکنش سرمایه‌گذاران نسبت به عملکرد شرکت‌های بزرگ فناوری نیز اثرگذار باشد. در محیطی که نرخ بهره و قیمت انرژی در حال افزایش هستند، حتی شرکت‌های بزرگ و سودآور نیز نمی‌توانند کاملاً از شرایط اقتصاد کلان جدا بمانند.

جنگ تجاری آمریکا و کانادا تشدید شد

هم‌زمان با نگرانی‌های بازار درباره نفت و نرخ بهره، جبهه دیگری نیز در اقتصاد آمریکا در حال شکل‌گیری است: تشدید اختلاف تجاری با کانادا. تعرفه‌های تلافی‌جویانه کانادا بر حدود ۷۰۰ کالای آمریکایی از روز سه‌شنبه اجرایی شد و برخی از این تعرفه‌ها به ۵۰ درصد می‌رسند.

واکنش کاخ سفید نیز بسیار سریع بود. دولت آمریکا اعلام کرد در صورت ادامه بن‌بست میان دو کشور، واردات برخی محصولات کانادایی از جمله محصولات لبنی، بخش عمده‌ای از نوشیدنی‌های الکلی و موتورسیکلت‌ها را ممنوع خواهد کرد.

طبق برنامه اعلام‌شده، این محدودیت‌ها از ۲۹ سپتامبر می‌توانند اجرایی شوند و مبنای حقوقی آنها اختیارات ریاست‌جمهوری بر اساس بخش ۳۳۸ قانون تعرفه سال ۱۹۳۰ عنوان شده است.

تشدید جنگ تجاری در شرایطی اتفاق می‌افتد که بازار از قبل با نگرانی‌های تورمی ناشی از انرژی مواجه است. افزایش تعرفه‌ها نیز می‌تواند هزینه واردات را بالا ببرد و در نتیجه فشار بیشتری بر قیمت کالاها وارد کند.

“

«به نظر من، مهم‌ترین نکته این گزارش خودِ رسیدن نفت به آستانه ۱۰۰ دلار نیست؛ بلکه هم‌زمانی شوک انرژی با افزایش احتمال افزایش نرخ بهره و تشدید جنگ تجاری است. هر سه عامل از یک مسیر مشترک به بازار فشار وارد می‌کنند و آن افزایش هزینه‌هاست؛ بنابراین اگر قیمت نفت برای مدت طولانی بالا بماند، بازار سهام آمریکا ممکن است با وضعیتی روبه‌رو شود که در آن رشد اقتصادی همچنان مثبت است، اما حاشیه سود شرکت‌ها و ارزش‌گذاری سهام به‌تدریج تحت فشار قرار می‌گیرد. از این منظر، واکنش فعلی بازار را باید بیشتر یک هشدار درباره کیفیت رشد اقتصادی دانست تا صرفاً یک نوسان روزانه؛ زیرا مسئله اصلی برای سرمایه‌گذاران در ادامه سال، این خواهد بود که آیا اقتصاد آمریکا می‌تواند رشد ۳ درصدی را بدون بازگشت پایدار فشارهای تورمی حفظ کند یا خیر.»

بابک شیری

آمریکا چگونه می‌خواهد از بدهی خارج شود؟

در چنین شرایطی، بحث دیگری نیز در سیاست اقتصادی آمریکا اهمیت پیدا کرده است: بدهی عمومی. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرده است که این کشور می‌تواند با دستیابی به رشد اقتصادی سالانه ۳ درصد، از مسیر رشد اقتصادی برای کنترل بار بدهی استفاده کند.

به گفته او، مشکل اصلی آمریکا درآمد نیست، بلکه هزینه‌هاست. بسنت معتقد است اگر دولت بتواند هزینه‌ها را کنترل کند و اقتصاد نیز حدود ۳ درصد در سال رشد کند، آمریکا می‌تواند به تدریج از فشار بدهی عبور کند.

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بدهی ملی آمریکا اخیراً از مرز ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده است. در همین حال، کسری بودجه سالانه نیز ممکن است تا پایان سال مالی در ۳۰ سپتامبر از ۲ تریلیون دلار عبور کند. بسنت همچنین معتقد است اقتصاد آمریکا پس از عبور از بحران ایران همچنان قدرتمند خواهد بود و می‌تواند دوباره شتاب بگیرد.

او به سرمایه‌گذاری‌های جدید در بخش تولید اشاره کرده و از توسعه کارخانه فریتو-لی شرکت Pepsi در آریزونا، خرید یک کارخانه باتری توسط Winnebago و افزایش ظرفیت تولید هواپیمای Dreamliner توسط Boeing به عنوان نمونه‌هایی از سرمایه‌گذاری‌های جدید نام برده است.

بازار در برابر چند ریسک هم‌زمان

تصویر فعلی بازار آمریکا نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران با یک ریسک منفرد مواجه نیستند. نفت در حال نزدیک شدن به ۱۰۰ دلار است، احتمال افزایش نرخ بهره به ۶۰ درصد رسیده، جنگ تجاری آمریکا و کانادا شدت گرفته و بدهی ملی نیز از ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده است.

در طرف دیگر، دولت آمریکا همچنان روی قدرت اقتصاد و امکان رشد ۳ درصدی حساب می‌کند و شرکت‌های بزرگ نیز به سرمایه‌گذاری در حوزه‌هایی مانند تولید، هوش مصنوعی، زیرساخت و فناوری ادامه می‌دهند.

این دو تصویر متضاد، شرایط بازار را پیچیده کرده است. از یک طرف اقتصاد آمریکا ظرفیت رشد دارد و سرمایه‌گذاری شرکت‌ها ادامه پیدا کرده است؛ از طرف دیگر، انرژی گران، سیاست پولی سخت‌تر و تنش تجاری می‌توانند بخشی از این قدرت را خنثی کنند. برای بازار سهام، مسئله اصلی اکنون فقط میزان رشد اقتصاد نیست؛ بلکه کیفیت این رشد و هزینه‌ای است که برای حفظ آن پرداخت خواهد شد.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.