انقلاب هوش مصنوعی در ابتدا رقابت بر سر قدرت پردازشی را به راه انداخت؛ اما اکنون به نظر میرسد گلوگاه اصلی این صنعت از پردازندهها به حافظه منتقل شده است. رشد سریع استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، توسعه مراکز داده و افزایش سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری باعث شده تقاضا برای حافظههای پرسرعت، حافظههای پویا و فضای ذخیرهسازی با سرعتی بیسابقه افزایش پیدا کند.
- اسکی هاینیکس با سهم حدود ۵۸ درصدی از بازار حافظههای با پهنای باند بالا، یکی از مهمترین تأمینکنندگان زیرساخت هوش مصنوعی است.
- درآمد شرکت در سهماهه دوم به ۷۹.۳ تریلیون وون رسید و سود عملیاتی آن نسبت به سال قبل ۵۵۷ درصد جهش کرد.
- با وجود این رشد، نسبت قیمت به سود آینده شرکت تنها ۵.۳ برابر است و از ارزشگذاری بسیاری از سهام بزرگ فناوری پایینتر قرار دارد.
- ادامه سرمایهگذاری در هوش مصنوعی میتواند اسکی هاینیکس را به یکی از برندگان اصلی بازار حافظه تبدیل کند، هرچند ریسک چرخهای صنعت همچنان پابرجاست.
در این میان، نامهایی مانند میکرون و سندیسک بیش از سایر شرکتها مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتهاند. سهام میکرون طی یک سال گذشته بیش از ۶۰۰ درصد رشد کرده و ارزش سهام سندیسک نیز تقریباً ۲۸ برابر شده است. با این حال، یک رقیب کرهای در بازار حافظه حضور دارد که با وجود سهم قابلتوجه در این صنعت، هنوز در میان بسیاری از سرمایهگذاران خارج از آسیا به اندازه رقبای آمریکایی خود شناختهشده نیست؛ شرکتی به نام اسکی هاینیکس.
این شرکت در بخش حافظههای مورد استفاده در زیرساخت هوش مصنوعی جایگاه بسیار قدرتمندی دارد و رشد مالی آن در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که افزایش تقاضا برای زیرساختهای هوش مصنوعی تنها یک داستان مربوط به شرکتهای سازنده پردازنده نیست. اگر سرمایهگذاری در مراکز داده و سامانههای هوش مصنوعی در نیمه دوم دهه جاری با همین سرعت ادامه پیدا کند، حافظه میتواند یکی از مهمترین برندگان این موج سرمایهگذاری باشد.
گلوگاه جدید هوش مصنوعی از پردازنده به حافظه منتقل شد
در نخستین مرحله رشد هوش مصنوعی، تمام توجه بازار به پردازندههای گرافیکی و توان محاسباتی شرکتهایی مانند انویدیا معطوف بود. شرکتهای بزرگ فناوری برای آموزش مدلهای زبانی و اجرای برنامههای هوش مصنوعی به توان پردازشی بیشتری نیاز داشتند و همین مسئله موجب جهش تقاضا برای تراشههای پیشرفته شد.
پس از آن، استفاده از تراشههای اختصاصی نیز افزایش پیدا کرد. شرکتهایی مانند برودکام در طراحی تراشههای اختصاصی برای کاربردهای هوش مصنوعی نقش بیشتری پیدا کردند و رقابت در بخش پردازش از حالت صرفاً وابسته به پردازندههای عمومی خارج شد.
اما رشد ظرفیت پردازشی بهتنهایی کافی نیست. پردازندههای قدرتمند برای عملکرد مناسب به حافظههایی نیاز دارند که بتوانند حجم بسیار زیادی از داده را با سرعت بالا در اختیار آنها قرار دهند. همین موضوع باعث شده حافظههای پرسرعت به یکی از مهمترین بخشهای زنجیره ارزش تراشههای هوش مصنوعی تبدیل شوند.
حافظه با پهنای باند بالا، حافظههای پویا و حافظههای فلش برای ذخیرهسازی داده، هر سه در توسعه زیرساخت هوش مصنوعی اهمیت پیدا کردهاند و شرکتهایی که توانایی تأمین این قطعات را دارند، در حال بهرهبرداری از افزایش شدید تقاضا هستند.
اسکی هاینیکس؛ رقیبی که سهم بزرگی از بازار دارد
اسکی هاینیکس به دلیل سابقه حضور عمده در بازار کره جنوبی، برای بسیاری از سرمایهگذاران بینالمللی کمتر از شرکتهایی مانند میکرون شناخته شده است. با این حال، جایگاه این شرکت در بازار حافظه بسیار قابلتوجه است.
بر اساس دادههای شرکت پژوهشی کانترپوینت، اسکی هاینیکس حدود ۵۸ درصد از بازار حافظه با پهنای باند بالا را در اختیار دارد. این سهم بیش از دو برابر سهم میکرون و سامسونگ است که هر کدام حدود یکپنجم بازار را در اختیار دارند.
در بازار گستردهتر حافظههای پویا نیز اسکی هاینیکس با سهمی در حدود ۲۹ درصد در رتبه دوم قرار دارد و تنها سامسونگ سهم بیشتری در اختیار دارد. این شرکت در این بخش فاصله قابلتوجهی با میکرون دارد.
در بازار حافظههای فلش نیز اسکی هاینیکس حدود ۱۸ درصد سهم دارد. سامسونگ در این بازار همچنان پیشتاز است، اما اسکی هاینیکس از نظر سهم بازار بالاتر از میکرون و سندیسک قرار گرفته است.
در نتیجه، اسکی هاینیکس را نمیتوان صرفاً یک شرکت کرهای فعال در یک بخش محدود از صنعت تراشه دانست. این شرکت در بخشهای مختلف بازار حافظه حضور دارد و در مهمترین بخش مرتبط با هوش مصنوعی، یعنی حافظههای با پهنای باند بالا، جایگاهی بسیار قدرتمند به دست آورده است.
جهش درآمد و سود در سال ۲۰۲۶
قدرت بازار اسکی هاینیکس تنها در سهم بازار آن خلاصه نمیشود. عملکرد مالی شرکت در سال ۲۰۲۶ نشان داده که افزایش تقاضا برای حافظههای مورد استفاده در هوش مصنوعی مستقیماً در درآمد و سودآوری آن منعکس شده است. در سهماهه نخست سال، درآمد شرکت به ۵۲.۶ تریلیون وون کره جنوبی رسید که معادل تقریبی ۳۴.۵ میلیارد دلار است. حاشیه سود عملیاتی شرکت نیز در این دوره به ۷۲ درصد رسید؛ رقمی بسیار بالا که نشاندهنده قدرت قیمتگذاری و شرایط مطلوب بازار حافظه است.
اما عملکرد سهماهه دوم حتی چشمگیرتر بود. درآمد اسکی هاینیکس به ۷۹.۳ تریلیون وون، معادل حدود ۵۵ میلیارد دلار، رسید. این رقم نسبت به سهماهه قبل ۵۱ درصد افزایش داشت و در مقایسه با دوره مشابه سال قبل نیز ۲۵۷ درصد رشد کرد. سود عملیاتی نیز در سهماهه دوم نسبت به فصل قبل ۶۱ درصد افزایش یافت و در مقایسه با سال گذشته رشد خیرهکننده ۵۵۷ درصدی را تجربه کرد.
مجموع درآمد شرکت در نیمه نخست سال برای نخستین بار در تاریخ آن از مرز ۱۰۰ تریلیون وون عبور کرد. چنین ارقامی نشان میدهد که رشد بازار حافظه دیگر صرفاً یک پیشبینی برای آینده نیست و همین حالا در صورتهای مالی تولیدکنندگان بزرگ این صنعت دیده میشود.
چرا قدرت قیمتگذاری اهمیت دارد؟
صنعت حافظه در گذشته یکی از چرخهایترین بخشهای صنعت نیمهرسانا محسوب میشد. زمانی که عرضه بیش از تقاضا بود، قیمت تراشهها به سرعت کاهش پیدا میکرد و سود شرکتها تحت فشار قرار میگرفت. اما موج جدید هوش مصنوعی تا حدی معادله بازار را تغییر داده است.
ابرشرکتهای فناوری و اپراتورهای مراکز داده برای توسعه ظرفیت هوش مصنوعی حاضرند هزینه بیشتری پرداخت کنند، زیرا کمبود حافظه میتواند عملکرد کل سامانه را محدود کند. در چنین شرایطی، حافظه دیگر یک قطعه ساده و قابلجایگزین نیست، بلکه به یکی از اجزای حیاتی زیرساخت محاسبات هوش مصنوعی تبدیل شده است. همین تغییر موجب شده اسکی هاینیکس از قدرت قیمتگذاری بالاتری برخوردار شود. رشد شدید درآمد و سود شرکت در سال ۲۰۲۶ نیز تا حد زیادی بازتاب همین شرایط است.
آیا اسکی هاینیکس میتواند انویدیا بعدی باشد؟
مقایسه اسکی هاینیکس با انویدیا به معنای تکرار دقیق عملکرد تاریخی این دو شرکت نیست، اما شباهتهایی میان موقعیت فعلی اسکی هاینیکس و شرایط انویدیا در سالهای نخست رونق هوش مصنوعی وجود دارد. انویدیا یک جزء حیاتی برای پردازش هوش مصنوعی را تأمین میکند و اسکی هاینیکس نیز جزء حیاتی دیگری را در اختیار زنجیره تولید قرار میدهد. حافظههای با پهنای باند بالا برای انتقال سریع داده میان پردازنده و حافظه ضروری هستند و افزایش قدرت پردازشی بدون افزایش ظرفیت حافظه نمیتواند پاسخگوی رشد مدلهای هوش مصنوعی باشد.
هر دو شرکت همچنین از رشد بلندمدت سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری بهره میبرند. مراکز داده در حال گسترش هستند و شرکتهای بزرگ فناوری برای سالهای آینده میلیاردها دلار در زیرساخت هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکنند. از سوی دیگر، قراردادهای تأمین بلندمدت و موجودی محدود محصولات پیشرفته باعث شده تقاضا برای حافظه همچنان قدرتمند باقی بماند. برآوردهای صنعت نیز نشان میدهد کمبود حافظههای مورد نیاز هوش مصنوعی میتواند تا نیمه دوم دهه جاری ادامه داشته باشد.
ارزشگذاری اسکی هاینیکس همچنان پایین است
شاید مهمترین نکته برای سرمایهگذاران، ارزشگذاری این شرکت باشد. با وجود رشد فوقالعاده درآمد و سود و افزایش شدید تقاضا برای محصولات آن، نسبت قیمت به سود آینده اسکی هاینیکس حدود ۵.۳ برابر است. این رقم در مقایسه با ارزشگذاری شرکتهایی مانند انویدیا بسیار پایین است و نشان میدهد بازار هنوز بخش بزرگی از رشد احتمالی آینده اسکی هاینیکس را در قیمت سهام آن لحاظ نکرده است.
البته پایین بودن نسبت قیمت به سود بهتنهایی به معنای ارزان بودن قطعی سهام نیست. صنعت حافظه همچنان چرخهای است و اگر سرمایهگذاری در مراکز داده کاهش پیدا کند یا عرضه تراشهها سریعتر از تقاضا رشد کند، قیمت حافظه میتواند تحت فشار قرار گیرد.
با این حال، تفاوت مهم چرخه فعلی با دورههای گذشته، رشد ساختاری تقاضا از سوی هوش مصنوعی است. این تقاضا میتواند کف درآمد و سودآوری شرکتهای حافظه را نسبت به چرخههای قبلی بالاتر ببرد.
“
«هوش مصنوعی برای ادامه رشد فقط به قدرت پردازش بیشتر نیاز ندارد؛ به حافظه بیشتر و سریعتر هم نیاز دارد. اسکی هاینیکس امروز در یکی از حساسترین نقاط این زنجیره ایستاده و اگر رشد تقاضای حافظه با همین سرعت ادامه پیدا کند، بازار ممکن است تازه در ابتدای شناخت ظرفیت واقعی این شرکت باشد.»
بابک شیری
ریسکهای پیش روی شرکت
مهمترین ریسک اسکی هاینیکس همچنان به ماهیت چرخهای صنعت حافظه بازمیگردد. افزایش بیش از حد ظرفیت تولید میتواند در نهایت به مازاد عرضه و کاهش قیمتها منجر شود.
همچنین رقابت با سامسونگ و میکرون بسیار جدی است. هر دو شرکت منابع مالی، فناوری و ظرفیت تولید گستردهای دارند و تلاش میکنند سهم بیشتری از بازار حافظههای مورد استفاده در هوش مصنوعی به دست آورند.
با این حال، جایگاه فعلی اسکی هاینیکس در حافظههای با پهنای باند بالا، قراردادهای بلندمدت با مشتریان بزرگ و رشد سریع درآمد نشان میدهد این شرکت در موقعیتی قرار دارد که میتواند از ادامه سرمایهگذاری جهانی در هوش مصنوعی بهره زیادی ببرد.
جمعبندی «یک برنده کمتر دیدهشده در موج هوش مصنوعی»
بازار هوش مصنوعی دیگر تنها به پردازندهها وابسته نیست. هرچه مدلها پیچیدهتر و مراکز داده بزرگتر میشوند، نیاز به حافظه سریعتر و ظرفیت ذخیرهسازی بیشتر نیز افزایش پیدا میکند. همین تغییر باعث شده حافظه به یکی از گلوگاههای جدید زنجیره تأمین تراشههای هوش مصنوعی تبدیل شود. میکرون و سندیسک تاکنون توجه زیادی از سوی سرمایهگذاران دریافت کردهاند و رشد بیش از ۶۰۰ درصدی سهام میکرون و نزدیک به ۲۸ برابر شدن ارزش سهام سندیسک در یک سال گذشته نشاندهنده شدت این موج است. اما اسکی هاینیکس با سهم حدود ۵۸ درصدی در حافظههای با پهنای باند بالا، سهم ۲۹ درصدی در حافظههای پویا و ۱۸ درصدی در حافظههای فلش، جایگاه بسیار قدرتمندی در این صنعت دارد. رشد درآمد از ۵۲.۶ تریلیون وون در سهماهه نخست به ۷۹.۳ تریلیون وون در سهماهه دوم و رشد ۵۵۷ درصدی سود عملیاتی سالانه نیز قدرت این روند را تأیید میکند.
در نهایت، نسبت قیمت به سود آینده حدود ۵.۳ برابر باعث شده اسکی هاینیکس از منظر ارزشگذاری، در مقایسه با بسیاری از سهام مطرح حوزه هوش مصنوعی همچنان جذاب به نظر برسد. البته ریسک چرخهای بودن صنعت و رقابت شدید همچنان وجود دارد، اما اگر سرمایهگذاری در زیرساخت هوش مصنوعی در سالهای آینده ادامه پیدا کند، اسکی هاینیکس میتواند یکی از مهمترین برندگان کمتر دیدهشده این موج باشد.
در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی استفاده شده است.
