تجارت خالص معمولاً سهم مثبتی در رشد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا داشته است، اما این سهم در دهههای اخیر بهتدریج کاهش یافته و فیچ ریتینگز انتظار دارد تجارت خالص در سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ به عاملی کاهنده برای رشد اقتصادی تبدیل شود. بر اساس گزارش جدید این مؤسسه، این روند همزمان با تشدید رقابت چین در بازار داخلی اروپا و همچنین بازارهای کشورهای ثالث رخ داده است.
مازاد تجاری چین در تجارت با اتحادیه اروپا برای نخستین بار طی ۳۰ سال ثبت دادهها، از مازاد تجاری این کشور با آمریکا پیشی گرفته است. مازاد تجاری چین در سطح جهانی نیز افزایش یافته و اکنون به ۱.۲ تریلیون دلار، معادل ۰.۹ درصد تولید ناخالص داخلی جهان رسیده است.
تهدید فزاینده چین تا حدی به رقابتپذیری قیمتی این کشور مربوط میشود. نرخ واقعی دوجانبه ارز چین در برابر یورو از سال ۲۰۱۹ تاکنون حدود یکپنجم کاهش یافته است؛ چرا که قیمتهای تولیدکننده در چین ثابت مانده یا کاهش یافته، در حالی که شوک انرژی در سال ۲۰۲۲ هزینهها را در اروپا افزایش داد.
با این حال، این روند تنها به مزیت قیمتی محدود نمیشود و چین در زمینه رقابتپذیری غیرقیمتی نیز پیشرفتهای قابلتوجهی داشته است. صادرکنندگان چینی با سرعت بالایی وارد گروههای جدید محصولات، از جمله فناوریهای سبز و کالاهای مرتبط با توسعه هوش مصنوعی شدهاند.
ترکیب صادرات چین بیش از گذشته با سبد صادراتی اروپا همپوشانی پیدا کرده و این کشور توانسته فاصله کیفی خود با رقبای اروپایی را کاهش دهد یا در برخی حوزهها از میان بردارد. همزمان، وابستگی چین به واردات از اروپا و سایر نقاط جهان نیز کاهش یافته است.
از سوی دیگر، رشد اقتصادی چین از زمان همهگیری کرونا بیش از گذشته به تقاضای خارجی وابسته شده است؛ چرا که رشد مصرف داخلی و سرمایهگذاری در این کشور تضعیف شده است.
از آنجا که بعید است هیچیک از این عوامل در آینده نزدیک مسیر خود را تغییر دهند، سیاستگذاران اروپایی نسبت به تهدیدهای ناشی از رقابت چین برای پایه صنعتی اروپا بیش از گذشته نگران شدهاند و به نظر میرسد آمادگی بیشتری برای استفاده از ابزارهای تجاری و اعمال محدودیتهای تجاری پیدا کردهاند.
با این حال، فیچ معتقد است این اقدامات احتمالاً در کوتاهمدت و میانمدت تغییر بنیادینی در الگوهای تجاری ایجاد نخواهد کرد. در شرایطی که سایر عوامل ثابت باشند، اقتصاد منطقه یورو در مقایسه با گذشته باید بیشتر به تقاضای داخلی برای ایجاد رشد اقتصادی متکی باشد.
