گفتگوهای پشت‌پرده ایران و آمریکا؛ تلاش برای بازگشت به میز مذاکره

براساس گزارش بلومبرگ، ترامپ به ایران هشدار داده که یا باید توافق هسته‌ای با آمریکا را بپذیرد یا با حملاتی نظامی روبرو شود که بسیار شدیدتر از حملات تابستان گذشته خواهد بود.

ترامپ در تاریخ ۸ بهمن ۱۴۰۴ در شبکه اجتماعی خود اعلام کرده که ناوگان آمریکایی به فرماندهی ناو هواپیمابر USS Abraham Lincoln آماده است تا در صورت لزوم با سرعت و قدرت وارد عمل شود. ترامپ امیدوار است ایران سریعاً به میز مذاکره بیاید و توافقی عادلانه بدون سلاح هسته‌ای حاصل شود.

از سوی دیگر، ایران اعلام کرده که آماده گفت‌وگو بر اساس احترام متقابل است، اما هشدار داده اگر تحت فشار قرار گیرد، «بلافاصله و با قدرت» دفاع خواهد کرد. وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، با مقامات منطقه‌ای درباره وضعیت رو به تشدید تماس گرفته است.

ترامپ پیش‌تر برنامه هسته‌ای ایران را در حملات سال گذشته «از بین رفته» خوانده بود اما این بار در پیام اخیر خود به موضوعاتی مثل توقف غنی‌سازی اورانیوم، برنامه موشکی یا حمایت از گروه‌های نیابتی اشاره کرده که پیش‌تر از شروط آمریکا بودند.

افزایش قیمت نفت

این تنش‌ها باعث افزایش قیمت نفت شده و بهای نفت برنت به بالاترین سطح چهار ماه اخیر، یعنی بیش از ۶۹ دلار در هر بشکه، رسیده است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز تاکید کرده که افزایش نیروهای نظامی آمریکا در منطقه اقدامی هوشمندانه است تا از نیروهای آمریکایی در برابر تهدید موشک‌ها و پهپادهای ایران محافظت شود.

با این حال، ترامپ در روزهای اخیر درباره احتمال حمله نظامی به ایران تردید نشان داده و گفته که شاید حمله‌ای انجام ندهد اگر ایران برخی از بازداشت‌شدگان اعتراضات را آزاد کند. کارشناسان اقتصادی هم معتقدند که احتمال حمله به ایران وجود دارد مگر اینکه تهران خواسته‌های گسترده آمریکا برای توقف برنامه هسته‌ای را بپذیرد که به نظر نمی‌رسد این اتفاق به زودی بیفتد.

افت ریال

ریال ایران هم پس از دو هفته ثبات، دوباره روند نزولی خود را از سر گرفته و در روز چهارشنبه به رکورد تازه‌ای حدود ۱.۶ میلیون ریال در برابر هر دلار آمریکا رسید، طبق گزارش سایت bonbast.com که نرخ ارز در بازار سیاه را رصد می‌کند. سقوط ارزش ریال در دسامبر گذشته باعث آغاز اعتراضات گسترده در کشور شد.

دیپلماسی فعال

ایران در تلاش برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها با آمریکا، دیپلماسی خود را با قدرت‌های کلیدی منطقه افزایش داده است. عباس عراقچی روز چهارشنبه با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر و بدر عبدالعاطی، دیپلمات ارشد مصر، تماس گرفت. همچنین طبق گزارش خبرگزاری نیمه‌رسمی تسنیم، عراقچی با همتای ترکیه‌ای خود، حکان فیدان، گفتگو کرده است.

در همین حال، بدر عبدالعاطی با فرستاده ویژه آمریکا، استیو ویتکاف، درباره ایران و «ایجاد شرایط برای از سرگیری گفت‌وگو میان واشنگتن و تهران» صحبت کرده است.

نخست‌وزیر قطر همچنین با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت‌وگو داشته است. ولیعهد عربستان سعودی، محمد بن سلمان، نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد که اجازه نخواهد داد هیچ بخشی از خاک یا حریم هوایی این کشور برای حملات نظامی علیه ایران استفاده شود.

ویتکاف و عراقچی پیش‌تر مذاکرات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران را رهبری می‌کردند که پس از حملات اسرائیل و آمریکا متوقف شد.

منبع: بلومبرگ