- دادههای تورمی قویتر، احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را کاهش میدهد؛ نرخ بهره بالاتر معمولاً باعث تقویت دلار و کاهش جذابیت داراییهای پرریسک مانند سهام و بیتکوین میشود.
- بیتکوین با وجود روایت «پناهگاه تورمی»، در کوتاهمدت بیشتر به نقدینگی و انتظارات نرخ بهره واکنش نشان میدهد؛ به همین دلیل گزارشهای تورمی داغ معمولاً فشار فروش روی آن ایجاد میکنند.
روایت بیتکوین بهعنوان پوششی در برابر تورم، در کوتاهمدت با یک آزمون جدی مواجه شده است؛ چرا که دادههای داغ شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) امیدها برای کاهش نرخ بهره را کاهش داده و داراییهای پرریسک را تحت فشار قرار داده است.
بیتکوین با هدف مقابله با تورم طراحی شد، اما در یک سال گذشته هر گزارش تورمی داغ، باعث کاهش قیمت آن شده است و دادههای روز پنجشنبه (19 شهریور) نیز تفاوتی نخواهد نداشت. شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا در ماه مه ۱.۱ درصد افزایش یافت و رشد سالانه آن را به ۶.۵ درصد رساند؛ سریعترین نرخ رشد از نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون و بسیار بالاتر از رشد ماهانه ۰.۷ درصدی بود که اقتصاددانان انتظار داشتند.
شاخص PPI دقیقاً چه چیزی را اندازهگیری میکند؟
بیشتر مردم نمیتوانند توضیح دهند شاخص قیمت تولیدکننده یا PPI چه چیزی را اندازهگیری میکند، زیرا این شاخص معاملاتی را بررسی میکند که مصرفکنندگان مستقیماً آنها را مشاهده نمیکنند.
شاخص قیمت تولیدکننده، میانگین تغییر قیمتهایی را اندازهگیری میکند که تولیدکنندگان آمریکایی برای کالاها، خدمات و پروژههای ساختوسازی که به فروش میرسانند دریافت میکنند.
در حالی که شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) تورم را از سمت خریدار و در لحظه پرداخت بررسی میکند، PPI تورم را از سمت فروشنده اندازهگیری میکند. به همین دلیل، PPI معمولاً چند هفته یا چند ماه زودتر از زمانی که مصرفکنندگان فشار قیمتی را احساس کنند، نشانههای افزایش تورم را نشان میدهد.
اداره آمار کار آمریکا (BLS) این شاخص را با استفاده از یک نمونه آماری محرمانه و مبتنی بر احتمال از تولیدکنندگان در ۵۰ ایالت آمریکا و واشنگتن دیسی تهیه میکند. این دادهها تقریباً پوشش کاملی در بخش معدن و تولید دارند و بخش قابل توجهی از خدمات را نیز شامل میشوند.
عدد اعلامشده مربوط به PPI تقاضای نهایی است؛ شاخصی که تمام کالاها و خدمات فروختهشده برای مصرف شخصی، سرمایهگذاری، خریدهای دولتی و صادرات را پوشش میدهد. در مقابل، مجموعه دیگری از شاخصها، قیمت نهادههایی را دنبال میکنند که شرکتها به یکدیگر میفروشند.
چگونه قیمتهای عمدهفروشی به قبض خرید و نرخ وام میرسند؟
وقتی تولیدکنندگان قیمتهای بالاتری دریافت میکنند، در نهایت کسی در زنجیره عرضه باید هزینه آن را پرداخت کند.
شرکتی که با افزایش ۲۳.۴ درصدی قیمت بنزین و رشد ۱۵.۷ درصدی قیمت گازوئیل مواجه شده، سه انتخاب دارد:
- کاهش حاشیه سود و جذب هزینهها
- انتقال هزینهها به مشتریان
- تقسیم فشار بین سود و قیمت فروش
گزینه اول باعث فشار بر سود شرکتها، استخدام نیروی جدید و قیمت سهام میشود.
گزینه دوم بعداً در قالب افزایش قیمت کالاها، هزینههای ارسال، بلیت هواپیما و هزینههای حملونقل خود را نشان میدهد.
قیمت کالاهای فرآوریشدهای که شرکتها به یکدیگر میفروشند، در ۱۲ ماه گذشته ۱۳.۳ درصد افزایش یافته است؛ بزرگترین رشد سالانه از اوت ۲۰۲۲ تاکنون. این موضوع نشان میدهد هزینههایی که در آینده وارد قیمت مصرفکننده خواهند شد، سریعتر از قیمتهایی که مردم امروز پرداخت میکنند در حال افزایش هستند.
اما رابطه میان PPI و CPI کامل و قطعی نیست.
مالیاتها، قیمت واردات، حاشیه سود خردهفروشان و استراتژی قیمتگذاری شرکتها، همگی بین قیمتی که تولیدکننده دریافت میکند و قیمتی که مصرفکننده پرداخت میکند قرار دارند.
بنابراین یک ماه رشد شدید PPI الزاماً به معنای افزایش قطعی CPI در ماه بعد نیست.
تحقیقات فدرال رزرو ریچموند نشان میدهد انتقال قیمتهای تولیدکننده به قیمت مصرفکننده با تأخیرهای متفاوتی انجام میشود.
برای مثال، انرژی سریعتر منتقل میشود؛ چرا که پالایشگاهها افزایش هزینهها را ظرف چند هفته به قیمت بنزین منتقل میکنند. اما خدمات معمولاً کندتر واکنش نشان میدهند، زیرا قراردادهای دستمزدی و اجارهها اغلب سالانه تغییر میکنند.
چرا فدرال رزرو به PPI اهمیت میدهد؟
تصمیمهای سیاست پولی به چنین دادههایی وابسته هستند، هرچند هیچ گزارش واحدی بهتنهایی مسیر فدرال رزرو را تعیین نمیکند.
بانک مرکزی آمریکا هدف تورمی خود را بر اساس شاخص PCE تعیین میکند، اما برخی از اجزای PPI مستقیماً وارد محاسبات PCE میشوند. به همین دلیل اقتصاددانان از دادههای تولیدکننده برای پیشبینی شاخصی استفاده میکنند که واقعاً مورد توجه فدرال رزرو است.
علاوه بر سیاست پولی، شاخصهای PPI در قراردادهای بلندمدت تأمین کالا بهعنوان بندهای تعدیل قیمت استفاده میشوند، آماردانها از آنها برای تفکیک رشد واقعی اقتصادی از افزایش قیمتها بهره میگیرند و سیاستمداران نیز در بحثهای مربوط به انرژی، تعرفهها و هزینههای دولتی به آن استناد میکنند.
دارندگان بیتکوین PPI را زیر نظر دارند؛ چون نقدینگی قیمت را تعیین میکند
تورم عمدهفروشی از طریق انتظارات نرخ بهره به داراییهای غیرمتمرکزی مانند بیتکوین مرتبط میشود.
تورم بالاتر در بخش تولید باعث میشود احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو کمتر شود.
نرخهای بهره بالاتر:
- اوراق خزانهداری و صندوقهای بازار پول را جذابتر میکنند؛
- باعث تقویت دلار میشوند؛
- و حجم سرمایهای را که به سمت داراییهای پرریسک مانند بیتکوین حرکت میکند کاهش میدهند.
طبق تحلیل CryptoSlate که توسط یوتوتایمز بازنویسی و ترجمه شده است، بیتکوین اکنون ارتباط بسیار نزدیکی با چرخههای نقدینگی دارد و حتی اثر هاوینگ (Halving) نیز در برابر چرخه نقدینگی، نقش کمتری در تعیین قیمت پیدا کرده است.
به همین دلیل، یک آمار دولتی درباره قیمت گازوئیل و حاشیه سود عمدهفروشان میتواند روی داراییای مانند بیتکوین اثر بگذارد؛ حتی اگر تولیدکنندگان هرگز آن را بهعنوان روش پرداخت نپذیرند.
تناقض بزرگ بیتکوین
با این حال، یک نکته مهم وجود دارد که در بلندمدت به نفع بیتکوین است.
تورم پایدار قدرت خرید پول نقد و اوراق قرضه را کاهش میدهد؛ همان مشکلی که عرضه محدود بیتکوین برای مقابله با آن طراحی شده است.
طرفداران بیتکوین معتقدند این دارایی میتواند در یک دهه تورمی یا رکود تورمی عملکرد مناسبی داشته باشد.
آنچه اکنون مشاهده میکنیم یک تناقض است:
- تورم، داستان بلندمدت بیتکوین را تقویت میکند؛
- اما واکنش سیاستگذاران به تورم، در کوتاهمدت به قیمت بیتکوین فشار وارد میکند.
یک گزارش بهتنهایی بحث تورم را تمام نمیکند، اما دارایی که بهعنوان بیمه تورمی معرفی شده، اکنون به یک هشدار تورمی واکنش منفی نشان داده است.
تا زمانی که فدرال رزرو نتواند بهطور معتبر وعده سیاست پولی تسهیلیتر را بدهد، همین تناقض احتمالاً یکی از عوامل اصلی تعیینکننده مسیر بیتکوین در سال ۲۰۲۶ باقی خواهد ماند.
