آیا بازار هنوز ارزش واقعی ورود گوگل به صنعت تراشه‌های هوش مصنوعی را درک نکرده است؟

شرکت آلفابت، مالک گوگل، در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ یک تحول مهم را رقم زد که شاید در نگاه نخست زیر سایه رشد چشمگیر گوگل کلاد قرار گرفته باشد. این شرکت برای نخستین‌بار از تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی خود موسوم به Tensor Processing Units یا TPU درآمد مستقیم کسب کرد؛ اتفاقی که می‌تواند آغاز ورود جدی آلفابت به یکی از بزرگ‌ترین بازارهای فناوری جهان باشد.

اگرچه بخش اصلی توجه سرمایه‌گذاران در گزارش مالی اخیر آلفابت به عملکرد قدرتمند گوگل کلاد معطوف شد، اما فروش مستقیم تراشه‌های هوش مصنوعی می‌تواند اهمیت استراتژیک بیشتری برای آینده شرکت داشته باشد.

آلفابت سال‌ها TPUها را صرفاً برای استفاده داخلی و پردازش‌های مربوط به سرویس‌های خود توسعه می‌داد. این تراشه‌ها در مراکز داده گوگل مورد استفاده قرار می‌گرفتند و ظرفیت پردازشی آن‌ها از طریق گوگل کلاد در اختیار مشتریان قرار می‌گرفت.

اما اکنون بخشی از این تراشه‌ها مستقیماً به مراکز داده شرکت‌های دیگر ارسال می‌شود؛ تغییری که آلفابت را از یک مصرف‌کننده فناوری نیمه‌هادی به یک بازیگر فعال در صنعت طراحی و فروش تراشه تبدیل می‌کند.

رشد انفجاری گوگل کلاد؛ اما داستان بزرگ‌تر در جای دیگری است

بدون شک مهم‌ترین بخش گزارش مالی اخیر آلفابت، عملکرد گوگل کلاد بود. درآمد این بخش در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ با رشد چشمگیر ۸۲ درصدی نسبت به سال گذشته به ۲۴.۸ میلیارد دلار رسید. همچنین سود عملیاتی این واحد بیش از سه برابر افزایش یافت که نشان‌دهنده افزایش تقاضا برای خدمات ابری، زیرساخت هوش مصنوعی و پردازش‌های سنگین داده است.

رشد گوگل کلاد نشان می‌دهد شرکت‌ها در سراسر جهان همچنان در حال افزایش سرمایه‌گذاری برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی هستند. با این حال، بخش مهم‌تر برای سرمایه‌گذاران بلندمدت، ورود TPUها به بازار مستقل تراشه است.

تا پیش از این، درآمد آلفابت از هوش مصنوعی عمدتاً از طریق خدمات ابری، تبلیغات و محصولات نرم‌افزاری ایجاد می‌شد. اما اکنون این شرکت می‌تواند بخشی از ارزش ایجادشده در زنجیره سخت‌افزار هوش مصنوعی را نیز جذب کند.

TPU؛ سلاح اختصاصی گوگل در رقابت هوش مصنوعی

در بازار تراشه‌های هوش مصنوعی، شرکت انویدیا همچنان بازیگر اصلی محسوب می‌شود. پردازنده‌های گرافیکی این شرکت به استاندارد اصلی بسیاری از مراکز داده هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند و بخش بزرگی از موج سرمایه‌گذاری فعلی AI بر پایه محصولات انویدیا شکل گرفته است. اما آلفابت تنها شرکتی نیست که تلاش می‌کند وابستگی خود به تراشه‌های عمومی را کاهش دهد.

شرکت‌های بزرگ فناوری در سال‌های اخیر به سمت طراحی تراشه‌های اختصاصی حرکت کرده‌اند؛ زیرا پردازش هوش مصنوعی نیازمند معماری‌های تخصصی‌تر، مصرف انرژی کمتر و کنترل بیشتر بر هزینه‌های زیرساختی است. TPUهای گوگل نیز دقیقاً با همین هدف توسعه پیدا کرده‌اند.

این تراشه‌ها برای پردازش مدل‌های یادگیری ماشین و هوش مصنوعی طراحی شده‌اند و به آلفابت اجازه می‌دهند بخش مهمی از زیرساخت مورد نیاز محصولات خود مانند موتور جست‌وجو، سرویس‌های ابری و مدل‌های هوش مصنوعی را داخلی‌سازی کند. اکنون فروش این تراشه‌ها به مشتریان خارجی می‌تواند یک مرحله جدید در استراتژی آلفابت باشد.

بازاری که می‌تواند به ارزش تریلیون دلاری برسد

اهمیت ورود آلفابت به صنعت تراشه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که اندازه بازار آینده این حوزه را بررسی کنیم. بر اساس برآورد مؤسسه تکناویو، بازار جهانی تراشه‌های هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ همچنان رشد سالانه بیش از ۲۴ درصدی خواهد داشت.

همچنین گلوبال مارکت اینسایت، پیش‌بینی کرده است ارزش سالانه بازار تراشه‌های هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۵ می‌تواند به حدود ۱.۱ تریلیون دلار برسد. این ارقام نشان می‌دهد رقابت در حوزه زیرساخت هوش مصنوعی تنها به مدل‌های نرم‌افزاری و سرویس‌های ابری محدود نخواهد بود. در سال‌های آینده، شرکت‌هایی که بتوانند زنجیره کامل پردازش AI شامل تراشه، مرکز داده، نرم‌افزار و خدمات ابری را کنترل کنند، مزیت رقابتی بزرگی خواهند داشت.

آلفابت اکنون یکی از معدود شرکت‌هایی است که تقریباً تمام این زنجیره را در اختیار دارد.

درآمد TPU فعلاً کوچک است، اما اهمیت آن بزرگ است

آلفابت هنوز جزئیات دقیقی درباره میزان درآمد حاصل از فروش TPUها منتشر نکرده است. طبق اطلاعات موجود، درآمد این تراشه‌ها در سه‌ماهه دوم در بخش درآمد گوگل کلاد ثبت شده و احتمالاً در مقایسه با درآمد کل شرکت رقم بزرگی نبوده است. اما اهمیت این موضوع در اندازه درآمد فعلی نیست؛ بلکه در مسیر آینده قرار دارد.

بازار هوش مصنوعی هنوز در مراحل ابتدایی توسعه زیرساخت قرار دارد و بسیاری از شرکت‌ها در حال ساخت ظرفیت‌های پردازشی جدید هستند. اگر TPUها بتوانند بخشی از این تقاضا را جذب کنند، آلفابت می‌تواند در سال‌های آینده یک جریان درآمدی جدید در کنار کسب‌وکارهای سنتی خود ایجاد کند.

“

«آلفابت در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ فقط یک گزارش مالی قدرتمند منتشر نکرد؛ بلکه یک قدم مهم در تغییر مدل کسب‌وکار خود برداشت. فروش مستقیم تراشه‌های TPU نشان می‌دهد گوگل قصد دارد از موج هوش مصنوعی تنها به عنوان ارائه‌دهنده خدمات ابری سود نبرد، بلکه بخشی از زیرساخت اصلی این انقلاب فناوری را نیز در اختیار بگیرد. در کوتاه‌مدت، درآمد TPU احتمالاً در برابر کسب‌وکار عظیم گوگل کلاد کوچک خواهد بود، اما در بلندمدت می‌تواند به یکی از ستون‌های رشد جدید آلفابت تبدیل شود.

اگر بازار تراشه‌های هوش مصنوعی همان‌طور که برخی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند به سمت ارزش سالانه تریلیون دلاری حرکت کند، آلفابت یکی از معدود شرکت‌هایی خواهد بود که توانایی حضور هم‌زمان در بخش سخت‌افزار، نرم‌افزار و خدمات ابری این صنعت را دارد.»

بابک شیری

تقاضای آینده؛ موتور اصلی رشد TPUها

یکی از مهم‌ترین عوامل حمایت‌کننده از آینده TPUها، افزایش تقاضا برای ظرفیت پردازشی هوش مصنوعی است.

شرکت‌ها برای توسعه مدل‌های بزرگ زبانی، خدمات هوش مصنوعی سازمانی، تحلیل داده و اتوماسیون، به زیرساخت‌های پردازشی گسترده‌تری نیاز دارند.

در حال حاضر بسیاری از این نیازها از طریق اجاره ظرفیت پردازشی در فضای ابری تأمین می‌شود، اما حرکت شرکت‌ها به سمت تراشه‌های اختصاصی می‌تواند ساختار بازار را تغییر دهد.

آلفابت با داشتن گوگل کلاد، دیتاسنترهای عظیم و تجربه طولانی در طراحی TPU، موقعیت مناسبی برای استفاده از این روند دارد.

گوگل کلاد هنوز ستون اصلی درآمد باقی می‌ماند

با وجود اهمیت TPUها، نباید فراموش کرد که بخش عمده درآمد و سود آلفابت همچنان از کسب‌وکارهای اصلی این شرکت مانند موتور جست‌وجوی گوگل، تبلیغات دیجیتال و خدمات ابری تأمین می‌شود. همچنین رشد فعلی گوگل کلاد همچنان مهم‌ترین عامل مالی مرتبط با هوش مصنوعی در گزارش‌های آلفابت است.

در پایان سه‌ماهه دوم، ارزش قراردادهای آینده گوگل کلاد حدود ۵۰ میلیارد دلار افزایش یافت و به ۵۱۴ میلیارد دلار رسید؛ نشانه‌ای که تقاضای بلندمدت برای خدمات ابری این شرکت را نشان می‌دهد. بنابراین، فروش TPUها در کوتاه‌مدت جایگزین گوگل کلاد نخواهد شد، بلکه می‌تواند یک لایه جدید درآمدی روی این زیرساخت ایجاد کند.

آلفابت چگونه در رقابت AI قرار گرفته است؟

ورود آلفابت به بازار تراشه، این شرکت را در رقابت مستقیم‌تری با بازیگرانی مانند انویدیا، برادکام و سایر طراحان تراشه‌های هوش مصنوعی قرار می‌دهد. مزیت آلفابت در این رقابت، تنها طراحی تراشه نیست.

این شرکت هم‌زمان مالک بزرگ‌ترین موتور جست‌وجوی جهان، یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های ابری، سیستم‌عامل اندروید، مدل‌های هوش مصنوعی Gemini و شبکه عظیم مراکز داده است. این ترکیب باعث می‌شود آلفابت بتواند تراشه‌های خود را در اکوسیستم داخلی گسترده‌ای آزمایش و بهینه‌سازی کند.

در واقع، TPUها نه فقط یک محصول جدید، بلکه بخشی از استراتژی بزرگ‌تر آلفابت برای کنترل زیرساخت هوش مصنوعی هستند.

نگاه سرمایه‌گذاران به سهام آلفابت

سهام آلفابت همچنان یکی از گزینه‌های مورد توجه تحلیلگران وال‌استریت باقی مانده است. با وجود رشد قدرتمند اخیر، قیمت سهام این شرکت حدود ۱۵ درصد پایین‌تر از اوج ثبت‌شده در اواسط ماه مه قرار دارد.

بسیاری از تحلیلگران همچنان دیدگاه مثبتی نسبت به این سهم دارند و میانگین قیمت هدف وال‌استریت برای آلفابت حدود ۴۲۶.۴۰ دلار اعلام شده که حدود ۲۴ درصد بالاتر از قیمت فعلی عنوان شده است. البته سرمایه‌گذاران باید توجه داشته باشند که رقابت در حوزه هوش مصنوعی بسیار سنگین است و موفقیت TPUها به میزان پذیرش بازار، توان رقابت با انویدیا و سرعت توسعه زیرساخت‌های AI وابسته خواهد بود.

در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.