اگر فکر میکردید سرعت پیشرفت پردازندهها دارد به دیوار سخت قوانین فیزیک برخورد میکند، غول آبی دنیای فناوری یعنی IBM با یک بمب خبری برگشته است. این شرکت رسماً از اولین فناوری ساخت تراشه زیر ۱ نانومتر (Sub-1nm) جهان رونمایی کرد؛ دستاوردی تاریخی که به جای نانومتر، ما را وارد عصر آنگستروم (ابعاد اتمی) میکند.
این تراشه جدید که با معماری ۰.۷ نانومتری (یا همان ۷ آنگستروم) ساخته شده، عملاً قواعد بازی را برای کل صنعت نیمههادی در یک دهه آینده تغییر خواهد داد.
اما چرا این خبر تا این حد برای آینده تکنولوژی، هوش مصنوعی و حتی زندگی روزمره ما حیاتی است؟
۱. معماری انقلابی «نانواستک ۳ بعدی» چیست؟
تا پیش از این، شرکتهای ساخت تراشه مثل TSMC و سامسونگ برای رسیدن به نسلهای ۳ و ۲ نانومتری از فناوری صفحات نانویی (Nanosheet) استفاده میکردند. اما IBM برای عبور از مرز ۱ نانومتر، معماری کاملاً جدیدی به نام «نانواستک سه بعدی» (3D NanoStack) را معرفی کرده است.
در این روش، ترانزیستورها دیگر فقط در کنار هم چیده نمیشوند، بلکه به صورت عمودی روی یکدیگر قرار میگیرند و از دو طرف متصل میشوند. نتیجه؟ آیبیام توانسته نزدیک به ۱۰۰ میلیارد ترانزیستور را روی تراشهای به اندازه یک ناخن دست جا بدهد! این یعنی تراکم ترانزیستورها نسبت به تراشههای ۲ نانومتری قبلی این شرکت، دقیقاً دو برابر شده است.
۲. ۵۰ درصد قدرت بیشتر، ۷۰ درصد مصرف کمتر!
برای اینکه بدانید این ترانزیستورهای اتمی چه تغییری در دنیای واقعی ایجاد میکنند، کافی است به آمارهای رسمی منتشر شده نگاه کنیم. این فناوری نسبت به تراشههای پیشرفته ۲ نانومتری فعلی:
- تا ۵۰ درصد عملکرد و سرعت پردازش بالاتر ارائه میدهد.
- مصرف انرژی آن تا ۷۰ درصد بهینهتر و کمتر است.
این جهش غولآسا دقیقاً همان چیزی است که دیتاسنترهای بزرگ هوش مصنوعی (Generative AI) و زیرساختهای ابری دنیا برای فرار از هزینههای سرسامآور برق و داغ شدن مفرط پردازندهها به آن نیاز مبرم داشتند.
۳. ماراتن نفسگیر غولهای فناوری و زمان عرضه به بازار
تا پیش از این، شرکتهای بزرگی مثل TSMC، اینتل و سامسونگ برنامهریزی کرده بودند که تا اواخر این دهه به تراشههای زیر ۱ نانومتر برسند؛ اما IBM با این رونمایی، زودتر از همه از خط پایان این مسابقه عبور کرد.
البته این به معنای آن نیست که فردا میتوانید این تراشه را روی گوشی یا کامپیوتر خود داشته باشید. طبق اعلام بخش تحقیق و توسعه IBM، قرار است این فناوری طی ۵ سال آینده توسط شرکای تجاری این شرکت به مرحله تولید انبوه و تجاری برسد.
