در یک نگاه
  • تورم هسته ژاپن: در اکتبر به ۲.۲ درصد رسید؛ کمتر از پیش‌بینی ۲.۳ درصدی، اما بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی.
  • قیمت تولیدکننده: با رشد سالانه ۷.۱ درصدی در اکتبر، بالاتر از پیش‌بینی‌ها افزایش یافت و از تداوم فشار هزینه‌ها حکایت دارد.
  • نرخ بهره بانک مرکزی: طبق نظرسنجی رویترز، ۸۶ درصد اقتصاددانان انتظار افزایش نرخ بهره از ۱.۲۵ به ۱.۵۰ درصد در نشست ۱۷ و ۱۸ دسامبر را دارند.

داده‌های تورمی ژاپن در ماه اکتبر در هر سه شاخص اصلی کمتر از پیش‌بینی اقتصاددانان بود، اما همچنان از تداوم فشارهای قیمتی در اقتصاد این کشور حکایت دارد. تورم هسته برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی ژاپن (BoJ) باقی ماند؛ موضوعی که با وجود کاهش سرعت برخی شاخص‌ها، همچنان از احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر حمایت می‌کند.

شاخص قیمت مصرف‌کننده هسته، که قیمت مواد غذایی تازه را حذف می‌کند، در اکتبر نسبت به سال گذشته ۲.۲ درصد افزایش یافت. این رقم کمتر از پیش‌بینی ۲.۳ درصدی اقتصاددانان بود، اما نسبت به رشد ۲.۱ درصدی ماه سپتامبر افزایش نشان داد.

همچنین تورم کل از ۲.۱ درصد در سپتامبر به ۲.۳ درصد رسید، درحالی‌که بازار انتظار افزایش آن به ۲.۵ درصد را داشت. شاخصی که مواد غذایی تازه و سوخت را حذف می‌کند و بانک مرکزی ژاپن آن را معیار مناسب‌تری برای سنجش فشارهای تورمی ناشی از تقاضا می‌داند، از ۲.۴ درصد به ۲.۲ درصد کاهش یافت؛ رقمی که پایین‌تر از پیش‌بینی ۲.۳ درصدی بود.

سه شاخص تورمی ژاپن کمتر از پیش‌بینی‌ها بودند

هر سه معیار اصلی تورم ژاپن در اکتبر نتوانستند به سطح پیش‌بینی‌شده اقتصاددانان برسند. با این حال، تفاوت میان شاخص‌ها اهمیت دارد: تورم کل و تورم هسته نسبت به ماه قبل افزایش یافتند، اما شاخص حذف‌کننده مواد غذایی تازه و سوخت کاهش پیدا کرد.

کند شدن شاخص اخیر می‌تواند از دیدگاه طرفداران سیاست پولی انبساطی، دلیلی برای احتیاط بیشتر بانک مرکزی در افزایش نرخ بهره باشد. با این وجود، باقی ماندن تورم بالاتر از هدف ۲ درصدی نشان می‌دهد فشارهای قیمتی هنوز به‌طور کامل مهار نشده‌اند.

برخی اقتصاددانان نیز انتظار دارند در ماه‌های آینده، با انتقال هزینه‌های بالاتر مواد اولیه به قیمت نهایی کالاها، تورم پایه دوباره شتاب بگیرد. یکی از مؤسسات پژوهشی حتی پیش‌بینی کرده است که نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن تا میانه سال ۲۰۲۷ به ۲.۵ درصد برسد؛ سطحی بالاتر از انتظارات فعلی بازار.

افزایش ۷.۱ درصدی قیمت تولیدکننده، زنگ خطر تورمی

فشارهای تورمی در زنجیره تولید همچنان بالاست. قیمت تولیدکننده در ژاپن طی ماه اکتبر نسبت به سال گذشته ۷.۱ درصد افزایش یافت که بالاتر از پیش‌بینی‌ها بود.

افزایش قیمت نفت، مواد شیمیایی، فولاد و خدمات عمومی از عوامل اصلی رشد قیمت‌های تولیدکننده بودند. تضعیف ین نیز هزینه واردات را افزایش داده و به فشارهای قیمتی دامن زده است.

هزینه‌های انرژی، به‌ویژه تحت تأثیر تحولات درگیری‌های خاورمیانه، از عوامل مهم افزایش تورم مصرف‌کننده ژاپن در سال جاری بوده‌اند. به همین دلیل، روند قیمت نفت می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر تورم پایه این کشور طی ماه‌های آینده داشته باشد.

چرا احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن همچنان بالاست؟

نرخ بهره سیاستی بانک مرکزی ژاپن پس از دو مرحله افزایش در ماه‌های ژوئن و سپتامبر، اکنون در سطح ۱.۲۵ درصد قرار دارد. بانک مرکزی در ماه اکتبر نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت.

با این حال، نظرسنجی رویترز نشان می‌دهد ۸۶ درصد اقتصاددانان انتظار دارند بانک مرکزی در نشست ۱۷ و ۱۸ دسامبر نرخ بهره را به ۱.۵۰ درصد افزایش دهد. در صورت تحقق این پیش‌بینی، افزایش دسامبر سومین مرحله افزایش نرخ بهره در سال جاری خواهد بود.

کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن، روز پنجشنبه اعلام کرد که این نهاد انتظار دارد روند افزایش نرخ بهره را ادامه دهد؛ زیرا شرایط پولی همچنان انبساطی است. او همچنین نسبت به احتمال عبور تورم پایه از سطح هدف بانک مرکزی هشدار داد.

این اظهارات انقباضی نشان می‌دهد که بانک مرکزی، با وجود پایین‌تر بودن داده‌های اکتبر از پیش‌بینی‌ها، همچنان نسبت به تداوم فشارهای تورمی نگران است.

ضعف اقتصاد و ین، تصمیم بانک مرکزی را پیچیده می‌کند

در مقابل، شرایط اقتصادی ژاپن نیز چالش‌هایی برای سیاست‌گذاران ایجاد کرده است. اقتصاد این کشور برخلاف انتظار در سه‌ماهه سوم، یعنی از ژوئیه تا سپتامبر، کوچک شد. هم‌زمان، نرخ برابری ین در برابر دلار به محدوده ۱۶۰ نزدیک شده است؛ آن هم در شرایطی که دولت ژاپن طی سال جاری مداخلات ارزی گسترده‌ای انجام داده است.

از سوی دیگر، افزایش احتمالی نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن در شرایطی رخ می‌دهد که فدرال رزرو آمریکا نیز در مسیر افزایش نرخ بهره قرار دارد. بنابراین، حتی افزایش نرخ بهره ژاپن به ۱.۵۰ درصد ممکن است برای کاهش قابل‌توجه شکاف نرخ بهره میان دو کشور کافی نباشد؛ شکافی که یکی از عوامل فشار بر ین بوده است.

در مجموع، داده‌های تورمی اکتبر اندکی از شدت انتظارات انقباضی بازار کاسته‌اند، اما تورم هسته بالاتر از هدف، افزایش ۷.۱ درصدی قیمت تولیدکننده و اظهارات اخیر اوئدا همچنان از احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر حمایت می‌کنند. در مقابل، ضعف رشد اقتصادی و تداوم فشار بر ین، تصمیم‌گیری بانک مرکزی را دشوارتر کرده است.