الکساندر ووچیچ، رهبر دیرپای صربستان، شکست حزبش را در انتخابات زودهنگام پارلمانی پذیرفت؛ انتخاباتی که در آن جنبشی به رهبری دانشجویان به پیروزی رسید. پس از اعلام نتیجه، جمعیت زیادی در بلگراد، نووی ساد و شهرهای دیگر به خیابان‌ها آمدند و جشن گرفتند.

ووچیچ شامگاه یکشنبه گفت: «روشن است که این انتخابات را باخته‌ایم.» او با اشاره به آمار اولیه گفت فهرست دانشجویان حدود ۲٫۲ میلیون رأی و حزب پیشرو صربستان (SNS) حدود ۱٫۷۲ میلیون رأی به دست آورده‌اند. برآورد بعدی مؤسسه مستقل CeSID، سهم آرای فهرست دانشجویان را ۵۲٫۹ درصد پیش‌بینی کرد. میزان مشارکت نیز ۶۹٫۳۴ درصد برآورد شد؛ بالاترین میزان در چند سال اخیر.

انتخابات صربستان

جنبش دانشجویی کمتر از دو سال پیش، پس از فروریختن سایبانی در برابر ایستگاه راه‌آهن نووی ساد و کشته‌شدن ۱۶ نفر، شکل گرفت. این حادثه به فساد و سهل‌انگاری نسبت داده شد و اعتراض‌ها به مدت دو سال ادامه یافت. جنبش در انتخابات با نام «فهرست دانشجویان» و با نامزدهایی از گروه‌های مختلف جامعه، از جمله پزشکان، بازیگران، دانشگاهیان و چهره‌های ورزشی، شرکت کرد.

این فهرست در کارزار ضدفساد خود وعده داد مقام‌هایی را که در برخورد با معترضان قوانین را نقض کرده‌اند کنار بگذارد، از مدیریت شرکت‌های دولتی به دست وفاداران حزبی جلوگیری کند و استقلال رسانه عمومی را از کنترل سیاسی تضمین کند. ووچیچ و حزب SNS اتهام‌های فساد را بارها رد کرده‌اند.

ووچیچ پس از دو دوره ریاست‌جمهوری امکان نامزدی برای دوره سوم را نداشت و در انتخابات، حزب SNS را با هدف بازگشت به مقام نخست‌وزیری رهبری می‌کرد؛ سمتی که در سال ۲۰۱۷ ترک کرده بود. او انتخابات زودهنگام را پس از دو سال اعتراض، که با حادثه نووی ساد آغاز شده بود، فراخواند.

انتخابات صربستان

جشن‌ها در بلگراد و نووی ساد ادامه یافت. ایلیا سردانوویچ، نامزد پیشتاز فهرست دانشجویان، گفت: «این کشور آزاد خواهد شد.» پیتر ماگیار، نخست‌وزیر مجارستان، از نتیجه استقبال کرد و گفت پیروزی حزبش در آوریل به جنبش دانشجویی صربستان امید و نیرو داده است. مارتا کاس، کمیسر گسترش اتحادیه اروپا، نیز گفت فصل تازه‌ای برای صربستان می‌تواند آغاز شود و اتحادیه آماده پیشبرد مسیر مشترک است.

اکنون توجه‌ها به این معطوف خواهد شد که چه کسی از فهرست دانشجویان نخست‌وزیر می‌شود. انتخابات ریاست‌جمهوری صربستان قرار است در دسامبر برگزار شود و آنا برنابیچ، رئیس پارلمان، در حال حاضر این سمت را به‌طور موقت بر عهده دارد.

گرایش سیاسی ووچیچ: منابع او را یک رهبر پوپولیست راست‌گرا توصیف می‌کنند. در سیاست خارجی، رویکردش عمل‌گرایانه و موازنه‌جویانه بوده است: از نامزدی صربستان برای عضویت در اتحادیه اروپا حمایت کرده، اما به تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه نپیوسته و روابط با مسکو و پکن را نیز حفظ کرده است