چهارشنبه ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ می‌تواند به یکی از روزهای مهم بازار سهام آمریکا تبدیل شود. اگرچه انتظار می‌رود بانک مرکزی آمریکا در این نشست نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد، آنچه اهمیت بیشتری دارد، پیام سیاست‌گذاران درباره مسیر آینده نرخ‌هاست. در شرایطی که تورم دوباره شتاب گرفته، بازار کار نشانه‌هایی از کندی نشان می‌دهد و شرکت‌های بزرگ فناوری برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاری‌های سنگین نیاز دارند، حتی اشاره‌ای به افزایش دوباره نرخ بهره می‌تواند انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد.

شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ نیز در مرکز این تحولات قرار دارد؛ زیرا بخش مهمی از ارزش بازار آن به شرکت‌های بزرگ فناوری و فعالان حوزه هوش مصنوعی وابسته است. بنابراین، تصمیم فدرال رزرو صرفاً یک رویداد پولی نیست، بلکه آزمونی برای سنجش پایداری ارزش‌گذاری سهام در شرایط افزایش هزینه تأمین مالی به شمار می‌رود.

دو هدف متضاد؛ معمای سیاست پولی آمریکا

فدرال رزرو باید میان دو هدف اصلی تعادل برقرار کند: مهار تورم و حفظ اشتغال. افزایش نرخ بهره با گران‌تر کردن اعتبار، تقاضا را کاهش می‌دهد و می‌تواند به کنترل قیمت‌ها کمک کند؛ اما هم‌زمان، هزینه سرمایه‌گذاری شرکت‌ها را بالا می‌برد و ممکن است استخدام و رشد اقتصادی را محدود کند. در مقابل، کاهش نرخ بهره به رونق اعتبار و فعالیت اقتصادی کمک می‌کند، اما در صورت تداوم تقاضای بالا می‌تواند فشارهای تورمی را تشدید کند.

بر اساس داده‌های گزارش مورد استناد، اقتصاد آمریکا در سپتامبر تنها ۲۹ هزار شغل جدید ایجاد کرده است. متوسط اشتغال‌زایی ماهانه طی یک سال گذشته نیز حدود ۴۵ هزار شغل گزارش شده و نرخ بیکاری در سطح ۴.۲ درصد قرار داشته است. این ارقام از بازاری حکایت دارند که اگرچه هنوز فرو نپاشیده، اما شتاب استخدام در آن محدود شده است.

در سوی دیگر، تورم سالانه شاخص قیمت مصرف‌کننده از ۳.۴ درصد در اوت به ۳.۷ درصد در سپتامبر افزایش یافته است. شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی، که یکی از معیارهای اصلی فدرال رزرو برای سنجش تورم است، نیز در اوت رشد سالانه ۳.۴ درصدی داشته است. رقم سپتامبر این شاخص قرار است یک روز پس از نشست بانک مرکزی منتشر شود؛ بنابراین، سیاست‌گذاران هنگام تصمیم‌گیری با تصویری ناقص از تازه‌ترین وضعیت تورم مواجه خواهند بود.

نفت و بنزین؛ عامل پیچیده‌کننده تصمیم فدرال رزرو

بخش مهمی از افزایش اخیر تورم به بازار انرژی مربوط می‌شود. طبق گزارش، قیمت بنزین در سپتامبر بیش از ۹ درصد افزایش یافته و حدود نیمی از رشد ماهانه شاخص قیمت مصرف‌کننده را توضیح داده است. جنگ ایران نیز به‌عنوان یکی از عوامل اصلی فشار بر قیمت انرژی مطرح شده است.

پرسش اساسی این است که آیا بانک مرکزی باید افزایش قیمت انرژی را موقتی تلقی کند یا آن را نشانه‌ای از خطر تورم پایدارتر بداند. اگر افزایش قیمت بنزین ناشی از اختلالی گذرا در عرضه باشد، واکنش شدید پولی ممکن است هزینه اقتصادی غیرضروری ایجاد کند؛ زیرا افزایش نرخ بهره لزوماً نمی‌تواند عرضه نفت را افزایش دهد یا تنش‌های ژئوپلیتیکی را برطرف کند.

بااین‌حال، خطر اصلی زمانی شکل می‌گیرد که افزایش هزینه انرژی به قیمت حمل‌ونقل، تولید کالا و خدمات و در نهایت دستمزدها منتقل شود. در چنین شرایطی، شوک اولیه انرژی می‌تواند به تورمی گسترده‌تر تبدیل شود و فدرال رزرو را به ادامه سیاست انقباضی وادار کند.

چرا سهام هوش مصنوعی در معرض خطر قرار دارد؟

شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی برای توسعه مراکز داده، خرید تراشه‌های پیشرفته و تأمین زیرساخت‌های پردازشی به سرمایه‌گذاری‌های بسیار بزرگی نیاز دارند. حتی شرکت‌های بزرگی مانند متا و آمازون نیز برای تأمین بخشی از این هزینه‌ها بیش از گذشته به بازار بدهی و منابع مالی خارجی متکی شده‌اند.

افزایش نرخ بهره، هزینه استقراض را بالا می‌برد و می‌تواند بازده مورد انتظار پروژه‌های جدید را کاهش دهد. اگر هزینه تأمین مالی افزایش یابد، برخی طرح‌های توسعه‌ای ممکن است به تعویق بیفتند یا از نظر اقتصادی توجیه‌پذیری کمتری پیدا کنند. چنین اتفاقی نه‌تنها بر شرکت‌های زیرساختی، بلکه بر زنجیره گسترده‌تری از تولیدکنندگان تراشه، تجهیزات شبکه و خدمات ابری اثر خواهد گذاشت.

از سوی دیگر، نرخ‌های بهره بالاتر معمولاً ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده را کاهش می‌دهند؛ موضوعی که برای شرکت‌هایی با ارزش‌گذاری بالا و انتظارات رشد بلندمدت اهمیت ویژه‌ای دارد. به همین دلیل، حتی بدون افزایش فوری نرخ بهره، تغییر لحن فدرال رزرو به سمت سیاستی سخت‌گیرانه‌تر می‌تواند فشار فروش بر بخشی از سهام فناوری را افزایش دهد.