بازار سهام آمریکا در پنج‌شنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶ یکی از سنگین‌ترین روزهای خود از آوریل ۲۰۲۵ را تجربه کرد. موج فروش که ابتدا شرکت‌های نیمه‌رسانا و زیرساخت هوش مصنوعی را هدف گرفته بود، به بخش گسترده‌تری از بازار سرایت کرد. نزدک کامپوزیت بیش از ۱۰ درصد پایین‌تر از رکورد پایانی ۶ اکتبر قرار گرفت و از نظر فنی وارد محدوده اصلاح شد.

چرا بازار آمریکا با موج فروش روبه‌رو شد؟

کنترل هر دو مجلس کنگره از سوی دموکرات‌ها نگرانی درباره سخت‌گیری بیشتر بر توسعه هوش مصنوعی و صدور مجوز مراکز داده را افزایش داد.

اهمیت این نگرانی به وابستگی بخش بزرگی از ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی به توسعه سریع مراکز داده، تراشه‌ها و تجهیزات شبکه بازمی‌گردد. تأخیر در این زنجیره، حتی بدون توقف کامل پروژه‌ها، می‌تواند بازگشت سرمایه را عقب بیندازد و بر برآورد درآمد شرکت‌ها اثر بگذارد.

افت شاخص‌ها و فشار بر سهام فناوری

نزدک کامپوزیت با افت ۵.۵۲ درصدی در سطح ۲۴ هزار و ۳۱۵ واحد بسته شد و فاصله آن از رکورد اکتبر به بیش از ۱۰ درصد رسید. اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۴.۳۵ درصد کاهش یافت و در محدوده ۷ هزار و ۳۵۴ واحد ایستاد؛ داوجونز نیز با افت ۳.۴۴ درصدی به حدود ۵۱ هزار و ۵۲۳ واحد رسید. ارزش بازار شرکت‌های اس‌اندپی ۵۰۰ در این روز حدود ۳ تریلیون دلار کاهش یافت.

در میان سهام آمریکا، انویدیا حدود ۹ درصد، ای‌ام‌دی نزدیک به ۱۷ درصد، اینتل بیش از ۱۰ درصد و کوالکام حدود ۹.۵ درصد افت کردند. شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا نیز بیش از ۱۲ درصد پایین رفت. در گروه زیرساخت، آی‌رِن، اپلاید دیجیتال و نبیوس بیش از ۱۴ درصد و کورویو نزدیک به ۱۰ درصد کاهش داشتند. فشار فروش به شرکت‌های بزرگ فناوری نیز رسید: متا حدود ۴ درصد، آمازون و آلفابت هرکدام نزدیک به ۲ درصد و تسلا بیش از ۱۰ درصد عقب نشستند.

بازار اروپا؛ فشار فناوری با شدت متفاوت

شاخص داکس آلمان ۰.۴۱ درصد افت کرد و تک‌داکس با کاهش ۲.۱۸ درصدی، فشار بیشتر بر شرکت‌های فناوری را نشان داد؛ اینفینیون ۸.۵۴ درصد و آیکس‌ترون ۹.۸۲ درصد پایین آمدند. در فرانسه، کک ۴۰ برخلاف روند غالب ۰.۳۴ درصد رشد کرد، هرچند استی‌میکروالکترونیکس ۹.۳۴ درصد و سویتک ۱۶.۷۳ درصد افت داشتند. فوتسی ۱۰۰ بریتانیا نیز ۰.۳۲ درصد کاهش یافت و سهام کوکاکولا اچ‌بی‌سی با افت ۱۷.۸۸ درصدی از ضعیف‌ترین عملکردهای آن بود.

اشتغال و نرخ بهره؛ عامل دوم فشار بر بازار

درخواست‌های اولیه بیمه بیکاری در هفته منتهی به ۳۱ اکتبر با کاهش ۶ هزار نفری به ۱۸۹ هزار مورد رسید. گزارش چلنجر نیز از ثبت ۴۳ هزار و ۹۹۴ تعدیل نیرو در اکتبر حکایت داشت؛ کمترین میزان برای این ماه از سال ۲۰۲۳.

اکنون توجه بازار به گزارش اشتغال غیرکشاورزی اکتبر معطوف است؛ گزارشی که می‌تواند انتظارات درباره مسیر نرخ بهره فدرال رزرو را تغییر دهد. نرخ‌های بالا برای شرکت‌های کوچک‌تر زیرساخت هوش مصنوعی اهمیت مضاعف دارد؛ زیرا توسعه آن‌ها اغلب به تأمین مالی مستمر و سرمایه‌گذاری سنگین وابسته است.

آیا افت اخیر پایان رونق هوش مصنوعی است؟

افت قیمت‌ها به‌تنهایی نشانه پایان تقاضای هوش مصنوعی نیست. مسئله اصلی، فاصله میان ظرفیت اقتصادی این فناوری و قیمت‌هایی است که بازار برای شرکت‌های بهره‌مند از آن در نظر گرفته بود. شرکت‌های دارای درآمد پایدار، جریان نقدی و مشتریان بزرگ، با کسب‌وکارهای کوچک‌تری که برای توسعه ظرفیت به بدهی یا افزایش سرمایه نیاز دارند، وضعیت یکسانی ندارند.

با این حال، اصلاح قیمت‌ها ممکن است ادامه یابد؛ به‌ویژه اگر مقررات جدید، هزینه انرژی و آب، محدودیت شبکه برق یا دشواری تأمین مالی، توسعه مراکز داده را به تأخیر بیندازد. افزایش نوسان و حجم معاملات نیز از بازقیمت‌گذاری پرتنش بازار حکایت دارد، نه شکل‌گیری قطعی کف قیمت.