رونق زیرساخت‌های هوش مصنوعی در یک سال گذشته باعث جهش کم‌سابقه سهام شرکت‌های تولیدکننده تراشه‌های حافظه شده است. مایکرون و سندیسک از مهم‌ترین برندگان این روند بوده‌اند و سهام آنها طی یک سال گذشته به‌ترتیب حدود ۴۶۰ درصد و ۱۱۹۰ درصد افزایش یافته است. افزایش تقاضا از سوی مراکز داده و شرکت‌های بزرگ فناوری، در کنار محدودیت عرضه، قیمت تراشه‌های حافظه را به‌شدت افزایش داده و درآمد تولیدکنندگان را نیز بالا برده است.
- سهام مایکرون و سندیسک طی یک سال گذشته به‌ترتیب ۴۶۰ درصد و ۱۱۹۰ درصد رشد کرده است.
- قیمت NAND و DRAM از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون به‌ترتیب ۷۰ درصد و ۱۶۰ درصد افزایش یافته است.
- درآمد مایکرون در فصل سپتامبر ۳۷۹ درصد و درآمد سندیسک ۳۷۲ درصد رشد کرده است.
- سابقه بازار نشان می‌دهد با افزایش عرضه و افت قیمت حافظه، سهام این شرکت‌ها می‌تواند کاهش شدیدی را تجربه کند.
با این حال، بازار حافظه سابقه طولانی در تجربه چرخه‌های شدید رونق و رکود دارد. کاهش قیمت حافظه از اوج‌های فعلی، افزایش ظرفیت تولید و نزدیک شدن عرضه به تقاضا می‌تواند شرایطی کاملاً متفاوت برای این شرکت‌ها ایجاد کند.
رونق حافظه با موتور هوش مصنوعی
توسعه سریع زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیاز به حجم بسیار زیادی از حافظه ایجاد کرده است. پردازنده‌های مرکزی و پردازنده‌های گرافیکی برای انجام محاسبات خود به انواع مختلف حافظه نیاز دارند و حافظه پهن‌باند نیز برای انتقال سریع داده به پردازنده‌های گرافیکی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
هم‌زمان با رقابت شرکت‌های بزرگ فناوری برای توسعه مراکز داده و زیرساخت‌های هوش مصنوعی، تولیدکنندگان تراشه حافظه نتوانسته‌اند به‌سرعت پاسخگوی رشد تقاضا باشند. نتیجه این وضعیت، ایجاد کمبود و افزایش شدید قیمت‌ها بوده است.
قیمت NAND از ژانویه ۲۰۲۵ حدود ۷۰ درصد و قیمت DRAM حدود ۱۶۰ درصد افزایش یافته است. این شرایط به شکل مستقیم به سودآوری تولیدکنندگان حافظه منتقل شده است.
جهش درآمد مایکرون و سندیسک
مایکرون در حال حاضر سومین تولیدکننده بزرگ NAND و DRAM محسوب می‌شود و طی یک سال گذشته سهم خود را در هر دو بازار افزایش داده است. درآمد این شرکت در فصل سپتامبر با رشد ۳۷۹ درصدی به حدود ۵۴ میلیارد دلار رسید و سود خالص تعدیل‌شده هر سهم نیز به ۳۳.۴۲ دلار افزایش یافت؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل تنها ۳.۰۳ دلار بود.
سندیسک نیز ششمین تولیدکننده بزرگ NAND است، اگرچه برخلاف مایکرون طی سال گذشته افزایش سهم بازار قابل توجهی نداشته است. درآمد این شرکت در فصل ژوئیه با رشد ۳۷۲ درصدی به حدود ۹ میلیارد دلار رسید و سود خالص تعدیل‌شده هر سهم از ۰.۲۹ دلار به ۳۹.۲۵ دلار افزایش یافت. این ارقام نشان می‌دهد رونق فعلی بازار حافظه تا چه اندازه برای صورت‌های مالی این شرکت‌ها قدرتمند بوده است.
اما تاریخ هشدار می‌دهد
مشکل اصلی برای سرمایه‌گذاران این است که تراشه‌های حافظه تا حد زیادی کالایی هستند. به این معنا که محصولات تولیدکنندگان مختلف در بسیاری از کاربردها قابلیت جایگزینی با یکدیگر دارند و بنابراین شرکت‌ها بیشتر از صنایع فناوری متمایز، تحت تأثیر عرضه، تقاضا و قیمت قرار می‌گیرند.
این ویژگی باعث شده بازار حافظه همواره چرخه‌های رونق و رکود شدیدی داشته باشد. در چرخه قبلی، قیمت NAND و DRAM از اوایل ۲۰۲۱ تا اواخر ۲۰۲۳ حدود ۷۰ درصد کاهش یافت. در همان دوره، سهام مایکرون حدود ۵۰ درصد و شرکت وسترن دیجیتال، مالک سابق سندیسک، حدود ۶۰ درصد افت کرد.
اکنون نیز نشانه‌هایی از تغییر شرایط ظاهر شده است. قیمت NAND و DRAM از اوج‌های خود در ابتدای سال کاهش یافته و افزایش ظرفیت تولید می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند.
“
«به نظر من، مهم‌ترین نکته این مقاله نه پیش‌بینی سقوط مایکرون و سندیسک، بلکه توجه به ماهیت چرخه‌ای سودآوری آنها است. بازار در شرایط کمبود حافظه، معمولاً افزایش قیمت را سریع‌تر از افزایش ظرفیت تولید در ارزش‌گذاری سهام منعکس می‌کند؛ اما زمانی که سرمایه‌گذاری‌های جدید به عرضه واقعی تبدیل شوند، همان اهرم می‌تواند در جهت معکوس عمل کند. بنابراین، در ارزیابی این دو سهم باید به جای تمرکز صرف بر رشد خیره‌کننده سود، مسیر قیمت حافظه، ظرفیت تولید، موجودی انبارها و شدت تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی را زیر نظر گرفت؛ زیرا در این صنعت، نقطه اوج سودآوری لزوماً نقطه اوج ارزش سهام نیست.»
بابک شیری
آیا مایکرون و سندیسک ارزان هستند؟
در نگاه نخست، ارزش‌گذاری این دو شرکت چندان افراطی به نظر نمی‌رسد. مایکرون با حدود ۱۴ برابر سود تعدیل‌شده و سندیسک با حدود ۲۴ برابر سود تعدیل‌شده معامله می‌شوند. اما مسئله اینجاست که بازار حافظه ماهیتی چرخه‌ای دارد. اگر قیمت تراشه‌ها کاهش پیدا کند، سود شرکت‌ها نیز می‌تواند پیش از آنکه اثر کامل این کاهش در صورت‌های مالی نمایان شود، تحت فشار قرار گیرد.
سهام مایکرون و سندیسک اکنون به‌ترتیب حدود ۱۴ درصد و ۲۹ درصد پایین‌تر از اوج‌های اخیر خود قرار دارند. با این حال، تجربه گذشته نشان می‌دهد در صورت ورود صنعت به مرحله مازاد عرضه، این افت می‌تواند بسیار عمیق‌تر شود.
جمع‌بندی
رونق هوش مصنوعی در حال حاضر یکی از قدرتمندترین محرک‌های صنعت حافظه است و عملکرد مالی مایکرون و سندیسک نیز قدرت این تقاضا را تأیید می‌کند. با این حال، افزایش ظرفیت تولید و کاهش تدریجی قیمت حافظه می‌تواند چرخه فعلی را تغییر دهد.
بنابراین، اگرچه رشد سودآوری و ارزش‌گذاری فعلی این دو شرکت جذاب به نظر می‌رسد، سرمایه‌گذاران نباید ماهیت چرخه‌ای بازار حافظه را نادیده بگیرند. رشد امروز قیمت سهام الزاماً به معنای تداوم همین روند در چرخه بعدی نیست.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
