بازار سهام آمریکا یکی از قدرتمندترین فصلهای خود در سالهای اخیر را پشت سر گذاشته است. شاخص S&P 500 از ابتدای آوریل تا پایان ژوئن بیش از ۱۴ درصد و شاخص نزدک بیش از ۲۰ درصد رشد کردهاند. با این حال، برخلاف این عملکرد قدرتمند، اعتماد عمومی نسبت به آینده اقتصاد آمریکا همچنان در سطوح بسیار پایینی قرار دارد.
این شکاف میان رشد بازار و بدبینی سرمایهگذاران، یکی از عجیبترین سیگنالهای سالهای اخیر را ایجاد کرده است؛ وضعیتی که در آن قیمت سهام رکورد میزند، اما بخش بزرگی از مردم همچنان انتظار بدتر شدن شرایط اقتصادی را دارند.
در یک نگاه
- شاخص S&P 500 در سهماهه دوم سال بیش از ۱۴ درصد و نزدک بیش از ۲۰ درصد رشد کردهاند.
- با وجود این رشد، اعتماد مصرفکنندگان آمریکا همچنان در پایینترین سطوح تاریخی قرار دارد.
- نسبت ارزشگذاری Shiller CAPE اکنون بالاتر از ۴۰ قرار گرفته؛ سطحی نزدیک به دوران حباب داتکام.
چرا بازار و احساسات سرمایهگذاران در دو مسیر متفاوت حرکت میکنند؟
بر اساس شاخص احساسات مصرفکنندگان دانشگاه میشیگان، احساسات مصرفکنندگان در ماه مه به پایینترین سطح تاریخی خود رسید و اگرچه در ژوئن اندکی بهبود یافت، اما همچنان پایینتر از دوران بحران مالی ۲۰۰۸، همهگیری کرونا و بازار نزولی سال ۲۰۲۲ قرار دارد.
همچنین نتایج نظرسنجی اکونومیست و YouGov نشان میدهد حدود ۶۳ درصد آمریکاییها معتقدند وضعیت اقتصاد در حال بدتر شدن است؛ در حالی که شاخصهای اصلی بورس آمریکا همچنان در نزدیکی رکوردهای تاریخی معامله میشوند.
آیا بازار بیش از حد گران شده است؟
یکی از مهمترین شاخصهایی که سرمایهگذاران برای ارزیابی ارزش بازار دنبال میکنند، نسبت Shiller CAPE است. این نسبت از تقسیم قیمت شاخص بر میانگین سود تعدیلشده با تورم شرکتها در یک دوره ۱۰ ساله محاسبه میشود.
میانگین تاریخی این نسبت حدود ۱۷ واحد است، اما اکنون به بالای ۴۰ رسیده است؛ سطحی که تنها یکبار و درست پیش از ترکیدن حباب داتکام در اوایل دهه ۲۰۰۰ مشاهده شده بود.
البته بالا بودن این نسبت الزاماً به معنای وقوع یک سقوط فوری نیست، اما نشان میدهد بخشی از بازار، بهویژه سهام با ارزشگذاریهای بسیار بالا، در معرض اصلاح قیمت قرار دارند.
تاریخ چه میگوید؟
بررسی عملکرد بازار در ۲۵ سال گذشته نشان میدهد بورس آمریکا بحرانهای بزرگی را پشت سر گذاشته است؛ از ترکیدن حباب اینترنت و بحران مالی ۲۰۰۸ گرفته تا سقوط ناشی از کرونا و بازار نزولی سال ۲۰۲۲.
با وجود تمام این شوکها، شاخص S&P 500 طی این دوره بازدهی تجمعی حدود ۹۲۵ درصدی را برای سرمایهگذاران بلندمدت ثبت کرده است.
البته همه شرکتها از این بحرانها جان سالم به در نبردند. در دوران حباب داتکام، صدها شرکت فناوری که فاقد سودآوری و بنیان مالی مناسب بودند، پس از ترکیدن حباب تقریباً از بین رفتند؛ در حالی که شرکتهای قدرتمند توانستند نهتنها بحران را پشت سر بگذارند، بلکه در سالهای بعد رشدهای قابلتوجهی را تجربه کنند.
سرمایهگذاران چگونه باید عمل کنند؟
کارشناسان معتقدند در دورههایی که ارزشگذاری بازار در سطوح بالایی قرار دارد، انتخاب شرکتهای دارای سودآوری پایدار، ترازنامه قوی و مزیت رقابتی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی، نوسانات کوتاهمدت اجتنابناپذیر است، اما تجربه تاریخی نشان داده سرمایهگذارانی که افق زمانی ۵ تا ۱۰ ساله دارند و روی داراییهای باکیفیت تمرکز میکنند، معمولاً بازدهی مطلوبتری نسبت به معاملهگران کوتاهمدت به دست میآورند.
“
«بازار امروز سیگنالهای متناقضی ارسال میکند؛ از یک سو شاخصها در سقفهای تاریخی قرار دارند و از سوی دیگر، شاخصهای احساسات اقتصادی همچنان بسیار ضعیف هستند. نسبت Shiller CAPE نیز نشان میدهد ارزشگذاری بازار در محدودهای قرار گرفته که احتمال اصلاح را افزایش میدهد. با این حال، تجربه بحرانهای گذشته ثابت کرده است که شرکتهای بنیادی و سودآور معمولاً از چنین دورههایی قدرتمندتر خارج میشوند. مدیریت ریسک، تمرکز بر کیفیت داراییها و داشتن افق سرمایهگذاری بلندمدت همچنان مهمترین راهبرد در شرایط فعلی است.»
بابک شیری
