بازار سهام آمریکا در سالهای اخیر بهشدت تحت تأثیر رشد شرکتهای بزرگ فناوری و موج سرمایهگذاری روی هوش مصنوعی قرار گرفته است. رشد سریع سهام شرکتهایی مانند انویدیا، اپل و مایکروسافت باعث شده شاخص S&P 500 عملکرد قدرتمندی ثبت کند؛ اما همزمان نگرانیها درباره تمرکز بیش از حد این شاخص روی چند شرکت بزرگ افزایش یافته است.
اکنون برخی سرمایهگذاران معتقدند ساختار سنتی S&P 500 که بر اساس ارزش بازار شرکتها وزندهی میشود، ممکن است در صورت اصلاح سهام غولهای فناوری با ریسک بیشتری مواجه شود. همین موضوع باعث افزایش توجه به صندوقهایی شده است که به جای وزندهی بر اساس ارزش بازار، سهم تقریباً برابری به تمام شرکتهای شاخص اختصاص میدهند.
در یک نگاه
- شاخص سنتی S&P 500 به دلیل رشد غولهای فناوری با ریسک تمرکز بالایی روبهرو شده است.
- ETF برابر وزنی RSP همان شرکتهای S&P 500 را نگهداری میکند اما وزن آنها را تقریباً برابر تقسیم میکند.
- نگرانی درباره ارزشگذاری بالای شرکتهای هوش مصنوعی و فناوری باعث افزایش توجه سرمایهگذاران به سهام ارزشی شده است.
- RSP در سال ۲۰۲۶ تاکنون عملکردی اندکی بهتر از S&P 500 داشته است.
آیا دوران سلطه غولهای فناوری در S&P 500 به پایان نزدیک شده است؟
صندوق Invesco S&P 500 Equal Weight ETF (RSP) یکی از گزینههایی است که با همین رویکرد طراحی شده است. این صندوق همان ۵۰۰ شرکت موجود در شاخص S&P 500 را در اختیار دارد، اما برخلاف نسخه سنتی، وزن هر شرکت را تقریباً برابر میکند.
در شاخص معمولی S&P 500، شرکتهای بزرگ فناوری سهم بسیار زیادی از عملکرد کل شاخص را در اختیار دارند. در حال حاضر ۱۰ شرکت بزرگ این شاخص بیش از ۳۹ درصد وزن کل آن را تشکیل میدهند؛ به این معنا که تغییرات قیمت چند شرکت محدود میتواند مسیر کل بازار را تعیین کند.
| شرکت | وزن در شاخص S&P 500 | وزن در ETF برابر وزنی RSP |
|---|---|---|
| انویدیا (Nvidia) | ۷.۸۹٪ | ۰.۲۰٪ |
| اپل (Apple) | ۷.۰۵٪ | ۰.۲۱٪ |
| مایکروسافت (Microsoft) | ۵.۱۴٪ | ۰.۱۹٪ |
| آمازون (Amazon) | ۴.۰۷٪ | ۰.۲۰٪ |
| آلفابت کلاس آ (Alphabet Class A) | ۳.۴۱٪ | ۰.۱۱٪ |
| برودکام (Broadcom) | ۳.۲۶٪ | ۰.۲۱٪ |
| آلفابت کلاس سی (Alphabet Class C) | ۲.۷۱٪ | ۰.۰۹٪ |
| متا پلتفرمز (Meta Platforms) | ۲.۱۳٪ | ۰.۲۳٪ |
| تسلا (Tesla) | ۱.۸۹٪ | ۰.۲۱٪ |
| میکرون تکنولوژی (Micron Technology) | ۱.۶۸٪ | ۰.۲۱٪ |
در مقابل، در ETF برابر وزنی RSP، مجموع وزن ۱۰ شرکت بزرگ کمتر از ۲ درصد است. برای مثال، سهامی مانند انویدیا، اپل و مایکروسافت که در شاخص سنتی چندین درصد وزن دارند، در این صندوق تنها حدود ۰.۲ درصد سهم دارند.
چرا سرمایهگذاران به ETF برابر وزنی علاقهمند شدهاند؟
رشد چشمگیر سهام فناوری در سالهای گذشته باعث شده بخش بزرگی از رشد S&P 500 به چند شرکت محدود وابسته باشد. این وضعیت زمانی جذاب است که شرکتهای بزرگ همچنان به رشد خود ادامه دهند، اما در صورت کاهش ارزشگذاری یا ایجاد حباب در بخش فناوری، میتواند به یک نقطه ضعف تبدیل شود.
در سال ۲۰۲۶ نگرانیها درباره احتمال شکلگیری حباب هوش مصنوعی و ارزشگذاری بالای شرکتهای فناوری باعث شده بخشی از سرمایهگذاران به سمت صنایع دیگر مانند انرژی، صنایع تولیدی و شرکتهای ارزشمحور حرکت کنند.
برای نمونه، اگرچه شرکت اپل یکی از بهترین عملکردها را در میان گروه «هفت شگفتانگیز فناوری» داشته، اما در مقاطعی از شرکتهایی مانند کوکاکولا که رشد آرامتر اما درآمد و سود تقسیمی باثباتتری دارند، عملکرد ضعیفتری ثبت کرده است.
این تغییر رفتار سرمایهگذاران میتواند به نفع ETFهایی مانند RSP باشد، زیرا وزن بیشتری به شرکتهای دارای ارزش بازار پایینتر در میان اعضای S&P 500 میدهد و وابستگی آن به چند غول فناوری را کاهش میدهد.
مقایسه دو رویکرد سرمایهگذاری در S&P 500
| ویژگی | S&P 500 سنتی | S&P 500 Equal Weight (RSP) |
|---|---|---|
| روش وزندهی | بر اساس ارزش بازار | وزن تقریباً برابر برای همه شرکتها |
| تمرکز روی شرکتهای بزرگ | بسیار بالا | بسیار پایین |
| وابستگی به فناوری | زیاد | کمتر |
| بهرهگیری از رشد غولهای فناوری | بیشتر | کمتر |
| تنوع بخشی بین صنایع | متوسط | بالاتر |
با توجه به اینکه بخش فناوری حدود ۳۸.۶ درصد از وزن S&P 500 را در اختیار دارد، عملکرد ضعیفتر غولهای فناوری میتواند به عقبماندن این شاخص از RSP منجر شود. با این حال، RSP جایگزین کامل S&P 500 نیست.
اگرچه ETF برابر وزنی در شرایط فعلی میتواند راهی برای کاهش ریسک تمرکز باشد، اما به این معنا نیست که همیشه عملکرد بهتری خواهد داشت.
در دهه گذشته، شاخص سنتی S&P 500 به دلیل عملکرد فوقالعاده شرکتهای فناوری بزرگ، بازدهی بالاتری نسبت به RSP داشته است. سرمایهگذارانی که روی رشد شرکتهایی مانند انویدیا، مایکروسافت و اپل تمرکز کرده بودند، از این روند سود زیادی کسب کردند.
بنابراین بسیاری از تحلیلگران معتقدند RSP بیشتر میتواند به عنوان یک ابزار مکمل در کنار ETFهای معمولی S&P 500 استفاده شود، نه جایگزینی کامل برای آن.
“
«رشد ETFهای برابر وزنی مانند RSP نشان میدهد سرمایهگذاران نسبت به تمرکز تاریخی S&P 500 روی چند شرکت بزرگ فناوری حساستر شدهاند. اگرچه غولهای تکنولوژی همچنان موتور اصلی رشد بازار محسوب میشوند، اما ارزشگذاریهای بالا و نگرانی درباره حباب هوش مصنوعی باعث شده بخشی از سرمایه به سمت صنایع سنتیتر مانند انرژی، صنعت و سهام ارزشی حرکت کند. مسیر آینده S&P 500 به سه عامل اصلی وابسته است: دوام رشد سود شرکتهای فناوری، سیاستهای پولی فدرال رزرو و میزان چرخش سرمایه از سهام رشد به سمت بخشهای کمتر دیدهشده بازار.»
بابک شیری
