دونالد ترامپ با امضای اسناد رسمی، تشکیل نهادی جدید با عنوان «هیأت صلح» را نهایی کرد؛ سازمانی که از سوی کاخ سفید بهعنوان یک «نهاد بینالمللی» برای ترویج ثبات، صلح و حکمرانی در مناطق درگیر یا در معرض بحران معرفی شده، اما از همان ابتدا با تردیدها و انتقادهای گسترده روبهرو شده است.
ایده تأسیس این نهاد نخستینبار در چارچوب مرحله دوم ابتکار ترامپ برای میانجیگری آتشبس غزه در سپتامبر سال گذشته مطرح شد. بر اساس ساختار اعلامشده، خود ترامپ ریاست هیأت را بر عهده دارد و در سخنرانی اخیرش نیز گفته است که «افتخار میکند» در رأس این سازمان قرار گرفته است.
با این حال، منتقدان معتقدند این ابتکار میتواند جایگاه سازمان ملل متحد را تضعیف کند. عضویت در این نهاد تنها به گروه محدودی از کشورها محدود شده و شرایط آن نیز غیرمتعارف است: اعضا باید ابتدا یک دوره سهساله خدمت کنند و سپس برای دریافت کرسی دائمی، مبلغی معادل یک میلیارد دلار پرداخت کنند. منابع آگاه میگویند این مبالغ قرار است صرف بازسازی غزه شود، هرچند سازوکار نظارتی مشخصی برای آن اعلام نشده است.
ترکیب اعضای اولیه نیز بازتابدهنده جهتگیری سیاسی این ابتکار است. در میان کشورهای خاورمیانه، اسرائیل، مصر، عربستان سعودی، اردن، قطر، امارات، پاکستان، ترکیه و اندونزی به این طرح پیوستهاند. در اروپا، کشورهایی مانند مجارستان، آلبانی، کوزوو، ارمنستان، آذربایجان و بلاروس (متحد نزدیک روسیه) در فهرست اعضا دیده میشوند. همچنین کشورهایی چون آرژانتین، پاراگوئه، ویتنام، ازبکستان و قزاقستان نیز مشارکت دارند.
✔️ بیشتر بخوانید: آزمون حساس بانک مرکزی ژاپن؛ مهار بازده اوراق یا ریسک افت ین
در مقابل، بسیاری از قدرتهای اصلی غربی از پیوستن به این نهاد خودداری کردهاند. فرانسه، ایتالیا و بریتانیا دعوت ترامپ را رد کردهاند و سوئد و نروژ نیز به جمع اعضا نپیوستهاند. این غیبت، پرسشهایی جدی درباره اعتبار بینالمللی و وزن سیاسی این نهاد ایجاد کرده است.
بر اساس منشور منتشرشده، ترامپ «رئیس مادامالعمر» هیأت صلح خواهد بود و اختیار انحصاری برای دعوت اعضا، تصویب قطعنامهها و تغییر ساختار یا مأموریت سازمان بدون مشورت با دیگران را در اختیار دارد. همین تمرکز بیسابقه قدرت، نگرانیها درباره ماهیت واقعی این نهاد را تشدید کرده است.
ترامپ در توصیف رویکرد خود گفته است: «جهان یک منطقه است.» جملهای که از نگاه ناظران، بیانگر سبک مدیریتی شخصمحور و غیرمتعارفی است که احتمالاً بر عملکرد این سازمان حاکم خواهد بود. در مجموع، «هیأت صلح» بیش از آنکه نمادی از یک سازوکار چندجانبه سنتی باشد، به ابتکاری شخصی شباهت دارد که میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک قابلتوجهی به همراه داشته باشد.
لطفا نظر و سوالات خود را درباره این مقاله ارسال کنید تا کارشناسان ما به شما پاسخ دهند.
