ائتلاف مالی-دفاعی اروپا و کانادا؛ ورود به فاز جدید همکاری راهبردی

اتحادیه اروپا گام تازه‌ای برای بازتعریف مناسبات خود با کانادا برداشته است. بطوریکه اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، پیشنهاد اعطای «عضویت وابسته» را به این کشور ارائه کرد. در صورت نهایی شدن، کانادا نخستین کشوری خواهد بود که از این وضعیت در ساختار اتحادیه اروپا برخوردار می‌شود. این پیشنهاد در جریان سخنرانی سالانه فون‌درلاین در ۱۶ سپتامبر در استراسبورگ و در حضور مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، اعلام شد.

این مدل همکاری با هدف ارتقای روابط فعلی به سطحی بالاتر طراحی شده است. پیش‌زمینه این همگرایی در سال ۲۰۲۴ و با پیوستن کانادا به عنوان کشور شریک در دومین رکن برنامه تحقیقاتی «هوریزون اروپا» (Horizon Europe) شکل گرفت. اکنون دو طرف قصد دارند دایره همکاری‌ها را به حوزه‌های دفاعی، تحقیقاتی و آموزشی گسترش دهند. از جمله توافق شده که کانادا در برنامه تأمین مالی دفاعی ۱۵۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا مشارکت کند.

از آنجا که ساختار فعلی اتحادیه اروپا تا به امروز الگوی مشابهی برای «عضویت وابسته» نداشته است، در صورت اجرای این پیشنهاد، مدلی جدید از مشارکت پدید خواهد آمد. کمیسیون اروپا در ۱۴ سپتامبر نیز از فعالیت برای تعمیق روابط با کانادا خبر داده بود، اگرچه در آن زمان جزئیات این طرح مشخص نشده بود. ساختار دقیق حقوقی این وضعیت همچنان در دست بررسی است.

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، پیش‌تر بر ضرورت همکاری نزدیک‌تر میان «قدرت‌های میانی» در نظام بین‌الملل تأکید کرده بود. در همین راستا، اتاوا تمرکز خود را بر توسعه روابط اقتصادی و استراتژیک با اروپا و بررسی گزینه‌های همکاری امنیتی قرار داده است. با این حال، باید توجه داشت که پیوستن کانادا به بازار واحد اتحادیه اروپا در حال حاضر مطرح نیست و مذاکرات صرفاً بر یک مدل مشارکتی متمایز متمرکز است.

جزئیات نهایی این ساختار همکاری در دستور کار اجلاس آتی اتحادیه اروپا و کانادا قرار دارد که قرار است در تاریخ ۲۹ و ۳۰ اکتبر برگزار شود.