در تحولی مهم، اما کمتر مورد توجه قرارگرفته در حوزه انرژی جهانی و تقابل ایران و آمریکا در خلیج فارس، مجلس ایران در هفته جاری اعلام کرد که چند شریک تجاری کلیدی این کشور را از محدودیت‌های مربوط به عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز معاف کرده است.

این تصمیم نخستین بار روز سه‌شنبه از سوی احمد حیات‌مقدم، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران، اعلام شد؛ آن هم در شرایطی که صادرات ایران تحت تأثیر محاصره دریایی چندماهه آمریکا علیه بنادر کشور با مشکلات جدی مواجه شده است.

حیات‌مقدم در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار کرد: در حال حاضر، هند، چین، عراق و قطر را از محدودیت‌های عبور از تنگه هرمز معاف کرده‌ایم. کشتی‌های متعلق به این کشورها آزادانه از تنگه عبور می‌کنند.

او توضیح داد که این اقدام همچنین با هدف تقویت «منافع متقابل» میان کشورهایی انجام شده که از گذشته روابط تجاری مستمری با یکدیگر داشته‌اند.

این مقام ایرانی همچنین تلاش کرد این تغییر سیاست را در چارچوب ملاحظات بشردوستانه و همکاری‌های مشترک توجیه کند.

حیات‌مقدم به ایسنا گفت که تهران برای تسهیل انتقال دارو، عبور کشتی‌های هندی را امکان‌پذیر کرده است؛ در مقابل، کشتی‌های چینی نیز از این محدودیت‌ها معاف شده‌اند تا حمایت سیاسی پکن از ایران تضمین شود.

اظهارات او همچنین حاکی از آن بود که نیروی دریایی آمریکا مانع عبور کشتی‌های این کشورها نمی‌شود؛ موضوعی که می‌تواند توضیح دهد ایران چگونه با وجود محاصره دریایی همچنان توانسته است نفت و کالاهای خود را به بازارهای جهانی صادر کند.

او در این باره مدعی شد: آمریکایی‌ها نیز در عبور این کشتی‌ها دخالت نمی‌کنند.

این نماینده مجلس در توضیح بیشتر دلایل این تصمیم خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی از کشتی‌های قطری عوارض عبور دریافت نمی‌کند و هر یک از معافیت‌ها بر اساس ملاحظات و توافق‌های مشخصی در نظر گرفته شده‌اند.

حیات‌مقدم گفت: ما در حال انجام مبادلات تجاری هستیم و هر یک از این معافیت‌ها دلیل خاص خود را دارد.

در ماه اکتبر، تعداد حملات ایران به کشتی‌های تجاری به رکورد جدیدی رسید و ریسک‌های ژئوپلیتیکی در سراسر منطقه را در سطح بالایی نگه داشت. با این حال، به نظر می‌رسد روند حملاتی که پیش‌تر تقریباً هر روز تکرار می‌شد، فعلاً کاهش یافته است.

پوشش رسانه‌های بین‌المللی درباره تحولات مرتبط با ایران نیز کاهش پیدا کرده و جای خود را به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و دستاوردهای چشمگیر دموکرات‌ها در این انتخابات داده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تاکنون از اجرای تهدیدهای قبلی خود برای ازسرگیری یک کارزار گسترده بمباران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای خودداری کرده است؛ با این حال، چنین سناریویی همچنان یکی از گزینه‌های مطرح به شمار می‌رود.

پیروزی گسترده دموکرات‌ها و در اختیار گرفتن قریب‌الوقوع کنترل مجلس نمایندگان و سنا می‌تواند احتمال ازسرگیری یک جنگ گسترده را تا حدی کاهش دهد و چنین سناریویی را به گزینه‌ای دور از دسترس‌تر تبدیل کند.