بخش قابل‌توجهی از ارزش‌گذاری تسلا به آینده ربات‌های انسان‌نما و پروژه اپتیموس وابسته شده است؛ اما سرمایه‌گذارانی که به رشد صنعت رباتیک و هوش مصنوعی در سال‌های آینده امیدوارند، لزوماً مجبور نیستند تمام این ریسک را از طریق تسلا بپذیرند. در حالی که تجاری‌سازی گسترده ربات‌های انسان‌نما هنوز فاصله دارد و مؤسسه جی‌پی مورگان آغاز آن را برای نیمه دوم سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی کرده، شرکت‌هایی وجود دارند که بدون وابستگی مستقیم به موفقیت یک مدل ربات، از توسعه این صنعت سود می‌برند.

چرا تسلا تنها گزینه رباتیک نیست؟

داستان تسلا در حوزه رباتیک جذاب است، اما مشکل اصلی برای سرمایه‌گذاران، فاصله میان ارزش‌گذاری فعلی شرکت و درآمدهایی است که هنوز از ربات‌های انسان‌نما ایجاد نشده‌اند. ایلان ماسک پیش‌تر از آغاز تولید نسل سوم اپتیموس در تابستان ۲۰۲۶ صحبت کرده بود، اما تا زمان انتشار این گزارش خبر مشخصی از ورود این محصول به تولید تجاری منتشر نشده است.

در بخش خودروهای خودران نیز ویمو، زیرمجموعه آلفابت، در برخی بازارها جلوتر حرکت کرده است. از سوی دیگر، جی‌پی مورگان آغاز تجاری‌سازی ربات‌های انسان‌نما را به نیمه دوم ۲۰۲۷ موکول کرده است. بنابراین سرمایه‌گذاری در تسلا در این مقطع عملاً ترکیبی از شرط‌بندی بر خودروهای برقی، خودروهای خودران و موفقیت آینده اپتیموس است.

این در حالی است که سرمایه‌گذار می‌تواند به جای انتخاب یک برنده، روی شرکت‌هایی سرمایه‌گذاری کند که صرف‌نظر از اینکه کدام سازنده ربات در نهایت سهم بیشتری از بازار را به دست می‌آورد، از توسعه این صنعت منتفع می‌شوند.

انویدیا؛ فروشنده ابزار به تمام ربات‌ها

اولین گزینه، انویدیا است. مزیت اصلی این شرکت آن است که برای موفقیت خود به برنده شدن یک شرکت خاص در صنعت رباتیک نیاز ندارد. هرچه تعداد ربات‌های هوشمند بیشتر شود، نیاز به تراشه‌های قدرتمند برای پردازش داده و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی نیز افزایش پیدا می‌کند.

انویدیا اکنون با ارزش بازاری بیش از ۵ تریلیون دلار بزرگ‌ترین شرکت جهان محسوب می‌شود و رشد آن دیگر صرفاً به رباتیک وابسته نیست. درآمد شرکت در سه‌ماهه دوم سال مالی ۲۰۲۷ نسبت به سال قبل ۱۰۶ درصد افزایش یافت و حاشیه سود خالص آن به حدود ۶۲ درصد رسید.

از منظر ارزش‌گذاری نیز نسبت رشد به قیمت سود انویدیا حدود ۰.۴۶ گزارش شده است؛ رقمی که فاصله زیادی با نسبت ۴.۳۷ تسلا دارد. به همین دلیل، انویدیا برای سرمایه‌گذاری روی موج رباتیک، بیشتر شبیه فروشنده بیل و کلنگ در یک تب طلاست؛ اگر بازار رشد کند، شرکت می‌تواند بدون نیاز به ساخت خود ربات‌ها از توسعه آن بهره ببرد.

آلفابت؛ ترکیب ابر، هوش مصنوعی و خودروهای خودران

دومین گزینه آلفابت است؛ شرکتی که در نگاه اول بیشتر با جست‌وجو و تبلیغات شناخته می‌شود، اما در اقتصاد جدید هوش مصنوعی چندین مسیر رشد هم‌زمان در اختیار دارد.

یکی از مهم‌ترین آنها خدمات ابری گوگل است. شرکت‌های رباتیک برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و انجام پردازش‌های سنگین به زیرساخت محاسباتی نیاز دارند و خدمات ابری می‌تواند یکی از برندگان غیرمستقیم رشد این صنعت باشد.

درآمد بخش ابری آلفابت در سه‌ماهه دوم ۸۲ درصد نسبت به سال قبل رشد کرد. در کنار آن، ویمو نیز در حوزه خودروهای خودران در چند شهر در حال گسترش است و می‌تواند پیش از آنکه ربات‌های انسان‌نما به یک بازار کاملاً تجاری تبدیل شوند، ارزش اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد کند.

نسبت رشد به قیمت سود آلفابت حدود ۱.۲۰ است که همچنان به شکل محسوسی پایین‌تر از تسلا قرار دارد. بنابراین آلفابت تنها یک شرط‌بندی روی رباتیک نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از تبلیغات، خدمات ابری، هوش مصنوعی و خودروهای خودران را در اختیار سرمایه‌گذار قرار می‌دهد.

“

«از نگاه من، جذابیت این سهام در تفاوت میان ریسک محصول و ریسک صنعت نهفته است. سرمایه‌گذاری روی تسلا تا حد زیادی به موفقیت اپتیموس وابسته است، در حالی که انویدیا، آلفابت و زِبرا می‌توانند از رشد تقاضای رباتیک حتی در شرایطی منتفع شوند که یک سازنده مشخص بر بازار مسلط نشود. البته این به معنای برتری قطعی این سه سهم نیست؛ اما از منظر تخصیص سرمایه، قرار گرفتن در لایه‌های زیرساختی و چندمنظوره زنجیره هوش مصنوعی می‌تواند نسبت ریسک به بازده منطقی‌تری نسبت به یک شرط‌بندی مستقیم بر آینده ربات‌های انسان‌نما ایجاد کند.»

بابک شیری

زبرا تکنولوژیز؛ گزینه کوچک‌تر اما تخصصی‌تر

سومین گزینه، زبرا تکنولوژیز است؛ شرکتی بسیار کوچک‌تر از دو غول فناوری قبلی که ارزش بازار آن حدود ۱۷ میلیارد دلار است.

زِبرا ربات تولید نمی‌کند، اما فناوری ثبت داده و نرم‌افزارهای آن به ماشین‌ها کمک می‌کند محیط اطراف خود را بهتر درک کنند و وظایف مختلف را با دقت بیشتری انجام دهند. این شرکت در صنایع خرده‌فروشی، تولید، حمل‌ونقل، لجستیک و سلامت حضور دارد؛ حوزه‌هایی که در صورت گسترش ربات‌های هوشمند می‌توانند به مشتریان مهم فناوری‌های زبرا تبدیل شوند.

سهام این شرکت از ابتدای سال حدود ۴۴ درصد رشد کرده و در سه‌ماهه دوم نیز درآمد آن ۲۰.۴ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است. سود خالص زبرا نیز بیش از دو برابر شد.

از نظر ارزش‌گذاری، نسبت رشد به قیمت سود شرکت حدود ۰.۵۹ و نسبت قیمت به سود آینده‌نگر آن حدود ۱۶ برابر است. همین ترکیب رشد و ارزش‌گذاری باعث شده زبرا در مقایسه با تسلا، گزینه‌ای کمتر شناخته‌شده اما بالقوه جذاب برای سرمایه‌گذارانی باشد که به دنبال حاشیه امنیت بیشتری هستند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.