
نگرانی از احتمال اصلاح بازار سهام آمریکا دوباره در حال افزایش است. بر اساس نظرسنجی انجمن سرمایهگذاران انفرادی آمریکا در اوایل سپتامبر، حدود ۳۸ درصد سرمایهگذاران انتظار داشتند بازار سهام طی شش ماه آینده کاهش پیدا کند. همزمان، ارزشگذاری تاریخی بازار نیز چندان آرامشبخش نیست؛ نسبت تعدیلشده قیمت به سود یا CAPE اخیراً به ۴۱.۴ رسیده، در حالی که میانگین بلندمدت آن حدود ۱۷.۴ است و فاصله چندانی با رکورد ۴۴ در سال ۱۹۹۹، پیش از ترکیدن حباب شرکتهای اینترنتی، ندارد.
- حدود ۳۸ درصد سرمایهگذاران مورد بررسی در اوایل سپتامبر انتظار افت بازار طی شش ماه آینده را داشتند.
- نسبت CAPE شاخص S&P 500 به حدود ۴۱.۴ رسیده، در حالی که میانگین تاریخی آن ۱۷.۴ است.
- صندوق سلامت و درمان ونگارد VHT دارای ۴۱۷ سهم و کارمزد سالانه ۰.۰۹ درصد است.
- صندوق خدمات عمومی XLU حدود ۳۱ شرکت را در اختیار دارد و کارمزد آن ۰.۰۸ درصد است.
- صندوق کالاهای مصرفی ضروری ونگارد VDC شامل ۱۰۳ شرکت با بازده سود تقسیمی حدود ۲.۱ درصد است.
- صندوق املاک و مستغلات شواب SCHH حدود ۱۱۷ دارایی و کارمزد ۰.۰۷ درصد دارد.
- صندوق سهام سودده شواب SCHD حدود ۹۸ شرکت را پوشش میدهد و بازده سود تقسیمی آن حدود ۳ درصد است.
با این حال، نگرانی از سقوط بازار لزوماً به این معنا نیست که سرمایهگذار باید از سهام خارج شود. تلاش برای پیشبینی دقیق زمان سقوط و فروش پیش از آن، همان چیزی است که به «زمانبندی بازار» معروف است و میتواند هزینه سنگینی برای سرمایهگذار داشته باشد. یک رویکرد منطقیتر میتواند حفظ سرمایهگذاری در بازار و در عین حال افزایش وزن داراییهایی باشد که در دورههای رکود و افت بازار معمولاً مقاومت بیشتری دارند.
در چنین شرایطی، صندوقهای قابل معامله بورسی متمرکز بر صنایع دفاعی میتوانند بخشی از این استراتژی باشند؛ صنایعی مانند سلامت، خدمات عمومی، کالاهای مصرفی ضروری و املاک که تقاضای آنها در دوران رکود نیز به طور کامل از بین نمیرود. در کنار این گروهها، صندوقهای متمرکز بر شرکتهای سودده و پرداختکننده سود نقدی نیز میتوانند جریان درآمدی نسبتاً پایداری برای سرمایهگذار ایجاد کنند.
چرا اکنون صحبت از صندوقهای دفاعی بیشتر شده است؟
در دوران رونق اقتصادی، سرمایهگذاران معمولاً به سمت صنایعی میروند که بیشترین حساسیت را به رشد اقتصاد دارند؛ اما شرایط در دوره رکود متفاوت است. زمانی که درآمد خانوارها کاهش پیدا میکند و شرکتها هزینههای خود را محدود میکنند، تقاضا برای برخی کالاها و خدمات همچنان پابرجا میماند.
مردم حتی در دوران رکود به دارو، خدمات درمانی، برق و گاز، مواد غذایی و بسیاری از کالاهای مصرفی روزمره نیاز دارند. همین ویژگی باعث میشود شرکتهای فعال در این حوزهها در مقایسه با بسیاری از صنایع چرخهای، ثبات بیشتری در درآمد و جریان نقدی خود داشته باشند.
البته «دفاعی بودن» به معنای مصون بودن از افت قیمت نیست. این صندوقها نیز در صورت وقوع یک سقوط گسترده میتوانند کاهش پیدا کنند، اما هدف آنها این است که در برابر فشار بازار، عملکردی مقاومتر از بخشهای پرریسکتر اقتصاد داشته باشند.
صندوق سلامت ونگارد؛ تمرکز بر تقاضایی که متوقف نمیشود
یکی از گزینههای مورد توجه، VHT یا صندوق قابل معامله شاخص سلامت ونگارد است. منطق سرمایهگذاری در این صندوق ساده است: رکود اقتصادی باعث نمیشود نیاز مردم به خدمات درمانی، دارو و مراجعه به پزشک از بین برود.
این صندوق اخیراً حدود ۴۱۷ سهم در اختیار داشت و شرکتهایی مانند الیلیلی، جانسوناندجانسون و یونایتدهلث از مهمترین داراییهای آن بودند.
کارمزد سالانه VHT تنها ۰.۰۹ درصد است؛ به این معنا که سرمایهگذاری ۱۰ هزار دلاری در آن، حدود ۹ دلار هزینه سالانه برای سرمایهگذار ایجاد میکند.
بازده سود تقسیمی صندوق نیز حدود ۱.۵ درصد گزارش شده است. بنابراین VHT بیش از آنکه صرفاً یک گزینه درآمدی باشد، برای سرمایهگذاری در بخشی از اقتصاد طراحی شده که تقاضای آن در شرایط ضعیف اقتصادی نیز نسبتاً پایدار باقی میماند.
خدمات عمومی؛ کسبوکاری که مردم نمیتوانند کنار بگذارند
دومین گزینه، XLU یا صندوق بخش خدمات عمومی است. شرکتهای این حوزه برق و سایر خدمات ضروری را تأمین میکنند؛ خدماتی که خانوارها و کسبوکارها حتی در دوره رکود نیز به آنها نیاز دارند. این صندوق حدود ۳۱ شرکت را در اختیار دارد و از جمله داراییهای اصلی آن میتوان به NextEra Energy، Southern و Duke Energy اشاره کرد.
کارمزد سالانه XLU تنها ۰.۰۸ درصد است و بازده سود تقسیمی آن در دادههای ارائهشده حدود ۲.۸ تا ۳.۵ درصد قرار دارد.
ویژگی مهم این بخش، ماهیت نسبتاً پایدار تقاضاست. زمانی که فعالیت اقتصادی کاهش پیدا میکند، مصرف برق ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد، اما اصل نیاز به انرژی از بین نمیرود. همین مسئله باعث میشود شرکتهای خدمات عمومی معمولاً جایگاه مهمی در سبدهای دفاعی داشته باشند.
کالاهای مصرفی ضروری؛ خریدهایی که در رکود هم ادامه دارند
VDC یا صندوق کالاهای مصرفی ضروری ونگارد، گزینه دیگری برای سرمایهگذارانی است که به دنبال کاهش حساسیت سبد خود به چرخه اقتصادی هستند. این صندوق اخیراً حدود ۱۰۳ شرکت را در اختیار داشت و والمارت، پراکتر اند گمبل و کوکاکولا از مهمترین داراییهای آن بودند.
کارمزد سالانه VDC حدود ۰.۰۹ درصد و بازده سود تقسیمی آن حدود ۲.۱ درصد است. منطق این صندوق نیز روشن است. مصرفکنندگان ممکن است در دوران رکود خرید خودرو، لوازم گرانقیمت یا کالاهای لوکس را به تعویق بیندازند، اما خرید مواد غذایی، محصولات بهداشتی، نوشیدنیها و کالاهای روزمره ادامه پیدا میکند.
البته شدت این مقاومت به شرایط اقتصادی و رفتار مصرفکنندگان وابسته است، اما همین تفاوت میان «نیاز» و «خرید اختیاری» یکی از دلایل اصلی جذابیت صنایع مصرفی ضروری در دورههای پرنوسان است.
املاک؛ درآمد اجارهای در دل رکود
گزینه چهارم SCHH یا صندوق املاک و مستغلات آمریکا از شرکتهای سرمایهگذاری در املاک است. این صندوق اخیراً ۱۱۷ دارایی در اختیار داشت و شرکتهایی مانند Prologis، American Tower و Realty Income از جمله مهمترین آنها بودند. کارمزد سالانه SCHH تنها ۰.۰۷ درصد و بازده سود تقسیمی آن حدود ۲.۸۷ درصد است.
مزیت اصلی شرکتهای سرمایهگذاری در املاک، قراردادهای اجاره نسبتاً بلندمدت آنهاست. قراردادهای چندساله یا حتی طولانیتر میتوانند جریان درآمدی نسبتاً قابل پیشبینی ایجاد کنند و در شرایطی که اقتصاد دچار افت میشود، بخشی از ثبات درآمد را حفظ کنند.
البته بخش املاک نیز بدون ریسک نیست. نرخ بهره بالا میتواند هزینه تأمین مالی این شرکتها را افزایش دهد و ارزشگذاری املاک نیز ممکن است تحت تأثیر شرایط اقتصادی قرار گیرد. بنابراین SCHH بیشتر یک ابزار تنوعبخشی در سبد دفاعی است تا یک دارایی کاملاً بدون ریسک.
“
«به نظر من، نکته مهم این گزارش بیش از آنکه انتخاب یک صندوق خاص باشد، تغییر نحوه مدیریت ریسک در بازاری با ارزشگذاری بالا است. CAPE در سطح ۴۱.۴ به خودی خود سیگنال فروش نیست، اما وقتی در کنار کاهش حاشیه امنیت ارزشگذاری قرار میگیرد، منطقی است سرمایهگذار به جای تلاش برای خروج از بازار، کیفیت و ترکیب داراییهای خود را بازنگری کند. در چنین شرایطی، صندوقهای دفاعی میتوانند نقش «ضربهگیر» سبد را ایفا کنند؛ با این حال، خرید آنها صرفاً به دلیل ترس از سقوط نیز تصمیم مناسبی نیست و قیمت ورود، نرخ بهره، کیفیت شرکتهای زیرمجموعه و افق سرمایهگذاری باید همزمان در نظر گرفته شوند. به بیان سادهتر، مسئله اصلی پیشبینی بازار نزولی نیست؛ ساختن سبدی است که برای سناریوی صعود، رکود و اصلاح شدید، همزمان آمادگی داشته باشد.»
بابک شیری
سود تقسیمی؛ لایه دوم دفاع در برابر رکود
پنجمین گزینه SCHD یا صندوق سهام سودده آمریکاست. تفاوت اصلی این صندوق با چهار گزینه قبلی این است که تمرکز آن مستقیماً بر شرکتهایی قرار دارد که سابقه پرداخت سود نقدی دارند.
SCHD اخیراً حدود ۹۸ شرکت را در اختیار داشت و مرک، شورون و ورایزن از مهمترین داراییهای آن بودند. کارمزد سالانه این صندوق تنها ۰.۰۶ درصد است و بازده سود تقسیمی آن حدود ۳.۰۸ درصد گزارش شده است.
پرداخت سود نقدی در دورههای رکودی میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند. زمانی که قیمت برخی سهام برای مدتی ثابت میماند یا کاهش پیدا میکند، دریافت جریان نقدی از شرکتهای سودده میتواند بخشی از بازده سرمایهگذار را تأمین کند.
البته پرداخت سود به تنهایی تضمینکننده عملکرد بهتر نیست. کیفیت کسبوکار، توانایی ایجاد جریان نقدی و پایداری سود نیز اهمیت دارد. مزیت SCHD در این است که به جای تمرکز بر یک صنعت خاص، مجموعهای از شرکتهای سودده را در اختیار سرمایهگذار قرار میدهد.
مقایسه ۵ صندوق دفاعی
| صندوق | حوزه اصلی | تعداد دارایی | سود تقسیمی | کارمزد سالانه |
|---|---|---|---|---|
| VHT | سلامت | ۴۱۷ | ۱.۵٪ | ۰.۰۹٪ |
| XLU | خدمات عمومی | ۳۱ | حدود ۲.۸٪ | ۰.۰۸٪ |
| VDC | کالاهای مصرفی ضروری | ۱۰۳ | ۲.۱٪ | ۰.۰۹٪ |
| SCHH | املاک و مستغلات | ۱۱۷ | ۲.۸۷٪ | ۰.۰۷٪ |
| SCHD | سهام سودده | ۹۸ | ۳.۰۸٪ | ۰.۰۶٪ |
ترکیب این پنج صندوق نشان میدهد که دفاع در برابر بازار نزولی الزاماً به معنای خروج از بازار سهام نیست. سرمایهگذار میتواند به جای تلاش برای تشخیص زمان دقیق سقوط، بخشی از سرمایه را به صنایعی اختصاص دهد که جریان درآمدی آنها کمتر به رونق اقتصادی وابسته است.
CAPE بالا؛ هشدار است، نه سیگنال فروش
مهمترین نکته در شرایط فعلی، نسبت CAPE برابر با ۴۱.۴ است. این رقم بیش از دو برابر میانگین بلندمدت ۱۷.۴ قرار دارد و به سطح ۴۴ در سال ۱۹۹۹ نزدیک شده است.
چنین ارزشگذاریای نمیتواند زمان دقیق سقوط بازار را مشخص کند، اما یک هشدار جدی درباره بازده مورد انتظار بلندمدت محسوب میشود. هرچه قیمتگذاری اولیه بازار بالاتر باشد، فضای کمتری برای خطا در برآورد رشد سود شرکتها وجود خواهد داشت.
در مقابل، خروج کامل از بازار نیز میتواند خطرناک باشد. بازار ممکن است مدت طولانیتری از چیزی که سرمایهگذار انتظار دارد، به رشد خود ادامه دهد و بازگشت به بازار پس از یک دوره صعودی نیز دشوار باشد.
به همین دلیل، مسئله اصلی برای سرمایهگذار امروز انتخاب میان «همه سهام» و «هیچ سهامی» نیست؛ بلکه ساختن سبدی است که بتواند سناریوهای مختلف اقتصادی را تحمل کند.
جمعبندی
هیچکس نمیداند اصلاح بعدی بازار سهام آمریکا چه زمانی آغاز خواهد شد. CAPE در سطح ۴۱.۴، فاصله زیاد آن با میانگین تاریخی ۱۷.۴ و نگرانی ۳۸ درصد از سرمایهگذاران درباره کاهش بازار، همگی نشان میدهند که احتیاط در شرایط فعلی بیدلیل نیست.
با این حال، سرمایهگذاری دفاعی لزوماً به معنای پیشبینی سقوط نیست. VHT، XLU، VDC، SCHH و SCHD پنج صندوقی هستند که هرکدام از زاویهای متفاوت، بر سلامت، خدمات عمومی، کالاهای ضروری، املاک و شرکتهای سودده تمرکز دارند.
در نهایت، مزیت اصلی چنین صندوقهایی نه توانایی پیشبینی بازار، بلکه کاهش وابستگی سبد سرمایهگذاری به یک سناریوی خاص است. اگر بازار رشد کند، سرمایهگذار همچنان در بازار حضور دارد و اگر اقتصاد وارد رکود شود، بخش دفاعی سبد میتواند بخشی از فشار را کاهش دهد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.




















