چرا میکرون با وجود رونق هوش مصنوعی سقوط کرد؟

سهام میکرون در معاملات پنج‌شنبه با فشار سنگینی مواجه شد و در حالی که بازار سهام آمریکا نیز در وضعیت نزولی قرار داشت، افت آن به شکل محسوسی بیشتر از شاخص‌های اصلی بود. قیمت سهام این شرکت در طول معاملات تا ۵.۳ درصد کاهش یافت و در پایان روز با افت ۴.۷ درصدی بسته شد؛ در حالی که شاخص S&P 500 و نزدک کامپوزیت هر دو حدود ۰.۶ درصد افت کردند.

این فاصله نشان می‌دهد فشار واردشده به میکرون صرفاً ناشی از فضای منفی بازار نبود. سرمایه‌گذاران هم‌زمان چند ریسک را در حال ارزیابی هستند؛ از افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا و نگرانی درباره تورم گرفته تا احتمال وضع مقررات جدید برای صنعت هوش مصنوعی و افزایش هزینه‌های نیروی انسانی در کارخانه‌های میکرون در تایوان.

در شرایطی که سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در هفته جاری تحت فشار قرار گرفته‌اند، میکرون نیز به دلیل جایگاهش در زنجیره تأمین سخت‌افزار هوش مصنوعی بیش از بسیاری از شرکت‌های سنتی فناوری در معرض تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران قرار دارد.

بازده اوراق خزانه به بالاترین سطح از ۲۰۲۳ رسید

یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر بازار در معاملات پنج‌شنبه، افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا بود. بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه آمریکا در این روز به ۴.۸۴ درصد رسید که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۳ محسوب می‌شود.

افزایش بازده اوراق معمولاً به معنای جذاب‌تر شدن دارایی‌های کم‌ریسک در مقایسه با سهام است. زمانی که سرمایه‌گذاران می‌توانند از اوراق دولتی بازده بالاتری دریافت کنند، حاضر نیستند برای نگهداری سهام شرکت‌های پرریسک، همان ارزش‌گذاری‌های قبلی را بپذیرند.

این مسئله به‌خصوص برای شرکت‌هایی اهمیت دارد که بخش قابل‌توجهی از ارزش بازار آنها بر اساس انتظار رشد سود در سال‌های آینده شکل گرفته است. میکرون نیز پس از جهش قابل‌توجه ارزش سهام خود، در چنین دسته‌ای قرار گرفته است.

در همین حال، تلاش وزارت خزانه‌داری آمریکا برای افزایش بازخرید اوراق دولتی نیز نتوانسته مانع افزایش بازده اوراق شود. در حالت عادی، کاهش عرضه اوراق می‌تواند به پایین آمدن بازده کمک کند، اما واکنش بازار نشان می‌دهد نگرانی‌های مربوط به تورم و شرایط اقتصاد کلان در حال حاضر اثر بیشتری دارند.

نفت و تورم، ریسک جدید بازار

افزایش قیمت نفت عامل دیگری است که فضای سرمایه‌گذاری را محتاط‌تر کرده است. رشد قیمت انرژی می‌تواند هزینه تولید و حمل‌ونقل را افزایش دهد و هم‌زمان فشار تورمی بیشتری به اقتصاد وارد کند.

سرمایه‌گذاران اکنون منتظر انتشار داده‌های شاخص قیمت مصرف‌کننده هستند تا مشخص شود آیا تورم بیش از انتظار افزایش یافته است یا خیر.

اگر تورم بالاتر از برآوردها باشد، احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا برای مدت طولانی‌تر افزایش پیدا می‌کند. چنین سناریویی معمولاً به ضرر سهام رشدمحور و شرکت‌های فناوری تمام می‌شود، زیرا ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده آنها تحت فشار نرخ بهره بالاتر قرار می‌گیرد.

به همین دلیل، افت ۴.۷ درصدی میکرون را باید در چارچوب بزرگ‌تری از تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در بازار سهام آمریکا تحلیل کرد. سرمایه‌گذاران در چنین شرایطی معمولاً ابتدا از دارایی‌هایی خارج می‌شوند که رشد آنها به انتظارات آینده وابستگی بیشتری دارد.

نگرانی درباره مقررات هوش مصنوعی

عامل دوم که به طور مستقیم‌تر به میکرون مربوط می‌شود، افزایش نگرانی‌ها درباره مقررات صنعت هوش مصنوعی است.

رشد سریع هوش مصنوعی در سال‌های اخیر تقاضای بسیار بزرگی برای تراشه‌ها، حافظه و زیرساخت‌های پردازشی ایجاد کرده است. میکرون یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان تراشه‌های حافظه در این زنجیره است و از رشد سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری در زیرساخت هوش مصنوعی سود برده است.

با این حال، افزایش نگرانی درباره احتمال خروج سامانه‌های هوش مصنوعی از کنترل یا ایجاد پیامدهای مخرب، بحث درباره ایجاد چارچوب‌های نظارتی و محدودیت‌های جدید را جدی‌تر کرده است.

مقررات جدید لزوماً به معنای کاهش شدید تقاضا برای محصولات میکرون نیست. اما اگر سرعت توسعه برخی پروژه‌های هوش مصنوعی کاهش پیدا کند یا هزینه‌های انطباق شرکت‌های فناوری افزایش یابد، رشد تقاضا برای زیرساخت‌های محاسباتی نیز ممکن است با فشار مواجه شود. به همین دلیل، بازار حتی پیش از آنکه مقررات مشخصی اثر خود را بر فروش میکرون نشان دهند، در حال قیمت‌گذاری بخشی از این ریسک است.

افزایش دستمزد کارکنان در تایوان

عامل دیگری که در افت اخیر سهام میکرون نقش داشته، افزایش هزینه نیروی انسانی در کارخانه‌های این شرکت در تایوان است. میکرون برای جلوگیری از بروز مشکلات مرتبط با اعتصاب کارکنان، بسته‌های پاداش قابل‌توجهی برای نیروی انسانی کارخانه‌های خود در تایوان پیشنهاد کرده است.

از نگاه عملیاتی، این تصمیم منطقی به نظر می‌رسد. شرکت در شرایطی قرار دارد که تقاضا برای محصولات حافظه آن بسیار بالا است و حفظ نیروی انسانی و جلوگیری از اختلال در تولید اهمیت زیادی دارد اما از نگاه سرمایه‌گذار، افزایش دستمزد و پرداخت پاداش به معنای افزایش هزینه است و می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از حاشیه سود شرکت را تحت فشار قرار دهد.

در واقع بازار با یک تضاد مواجه است: از یک طرف افزایش حقوق کارکنان می‌تواند به حفظ ظرفیت تولید در دوره تقاضای بالا کمک کند و از طرف دیگر، هزینه بالاتر نیروی انسانی می‌تواند بخشی از سود حاصل از رشد فروش را جذب کند.

آیا مشکل میکرون بنیادی است؟

نکته مهم این است که افت اخیر سهام میکرون لزوماً به معنای تغییر وضعیت بنیادی شرکت نیست. میکرون همچنان یکی از بازیگران اصلی بازار تراشه‌های حافظه است و در مرکز روندی قرار دارد که با توسعه هوش مصنوعی، نیاز به ظرفیت حافظه و پردازش را افزایش داده است. مشکل اصلی در حال حاضر بیشتر به انتظارات سرمایه‌گذاران مربوط می‌شود.

وقتی سهام یک شرکت پس از رشد سنگین، ارزش‌گذاری بالایی پیدا می‌کند، بازار دیگر تنها به رشد درآمد و سود نگاه نمی‌کند؛ بلکه سرعت رشد آینده، حاشیه سود، هزینه سرمایه و ریسک‌های احتمالی را نیز با دقت بیشتری بررسی می‌کند.

به همین دلیل، حتی خبری که از نظر عملیاتی اثر محدودی بر شرکت داشته باشد، می‌تواند در دوره‌ای که ارزش‌گذاری‌ها بالا هستند، باعث فروش گسترده سهام شود. افت ۴.۷ درصدی میکرون در برابر کاهش ۰.۶ درصدی S&P 500 و نزدک کامپوزیت دقیقاً چنین رفتاری را نشان می‌دهد.

“

«به نظر من، فروش اخیر میکرون بیشتر از آنکه نشانه تغییر بنیادهای شرکت باشد، بازتاب تغییر موقت در ریسک‌پذیری بازار است. وقتی ارزش بازار یک شرکت به حدود ۱.۱ تریلیون دلار رسیده و سهم در محدوده‌ای معامله می‌شود که رشد آینده هوش مصنوعی تا حد زیادی در قیمت آن منعکس شده، بازار دیگر صرفاً به خبرهای مثبت واکنش نشان نمی‌دهد و هر نشانه‌ای از افزایش هزینه، تورم یا محدودیت‌های نظارتی می‌تواند بهانه‌ای برای شناسایی سود باشد. با این حال، نباید فراموش کرد که میکرون در نقطه‌ای از زنجیره هوش مصنوعی قرار دارد که تقاضای آن صرفاً به هیجان بازار وابسته نیست؛ بنابراین برای من، افت اخیر بیشتر یک هشدار درباره سطح ارزش‌گذاری و حساسیت سهم به متغیرهای کلان است تا سیگنالی برای زیر سؤال بردن داستان بنیادی شرکت. اگر رشد تقاضای حافظه و سرمایه‌گذاری مراکز داده ادامه پیدا کند، فشار فعلی می‌تواند در نهایت بخشی از نوسان طبیعی یک سهم چرخه‌ای در یک صنعت ساختاریِ رو به رشد باشد.»

بابک شیری

اعداد بازار چه می‌گویند؟

سهام میکرون در پایان معاملات پنج‌شنبه حدود ۹۷۷.۴۱ دلار معامله شد و ارزش بازار شرکت به حدود ۱.۱ تریلیون دلار رسید. دامنه معاملات روزانه سهم بین حدود ۹۷۳.۵۰ تا ۹۹۹ دلار بود. در حالی که میانگین حجم معاملات روزانه حدود ۴۱.۶ میلیون سهم گزارش شده، حجم معاملات ثبت‌شده در آن روز حدود ۳۴۶.۸ هزار سهم بود.

محدوده ۵۲ هفته‌ای سهم نیز بین ۱۵۳.۲۱ تا ۱۲۵۵ دلار قرار داشت؛ ارقامی که به‌خوبی نشان می‌دهند میکرون طی یک سال گذشته یکی از پرنوسان‌ترین نام‌های بزرگ بازار بوده است.

حاشیه سود ناخالص شرکت نیز حدود ۷۲.۶ درصد گزارش شده و بازده نقدی سهام تنها ۰.۰۵ درصد است. بنابراین ارزش‌گذاری فعلی میکرون بیشتر به چشم‌انداز رشد کسب‌وکار و تقاضای آینده برای تراشه‌های حافظه وابسته است تا درآمد حاصل از سود نقدی.

میکرون در نقطه حساس چرخه هوش مصنوعی

میکرون یکی از شرکت‌هایی است که بیشترین ارتباط را با رشد زیرساخت هوش مصنوعی دارد، اما همین مزیت می‌تواند در دوره‌های تغییر احساسات بازار به نقطه ضعف کوتاه‌مدت تبدیل شود.

سرمایه‌گذاران زمانی که انتظار رشد سریع سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی دارند، حاضرند ارزش بیشتری برای شرکت‌های تأمین‌کننده این زیرساخت بپردازند. اما زمانی که نرخ بهره افزایش پیدا می‌کند یا درباره سرعت رشد این صنعت تردید ایجاد می‌شود، همین سهام می‌تواند با فشار فروش بیشتری مواجه شود. به همین دلیل، افت اخیر میکرون را نباید جدا از رفتار کلی سهام هوش مصنوعی بررسی کرد.

در یک طرف، تقاضای ساختاری برای حافظه به دلیل رشد مراکز داده و سامانه‌های هوش مصنوعی همچنان یک محرک مهم محسوب می‌شود. در طرف دیگر، بازار اکنون با نرخ بهره بالاتر، نفت گران‌تر، ریسک تورمی و احتمال افزایش مقررات مواجه است. این ترکیب باعث شده سرمایه‌گذاران نسبت به ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری حساس‌تر شوند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.