سارا هانتر، معاون رئیس بانک مرکزی استرالیا، هشدار داده است که رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی می‌تواند در صورت محقق نشدن بازده مورد انتظار، به اصلاح شدید و بی‌نظم قیمت دارایی‌ها منجر شود. او هم‌زمان تأکید کرده که سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های هوش مصنوعی در کوتاه‌مدت به افزایش فشارهای تورمی دامن می‌زند؛ در حالی که هنوز شواهد قابل‌توجهی از رشد بهره‌وری اقتصاد یا تغییر گسترده در بازار کار دیده نمی‌شود.

هشدار بانک مرکزی استرالیا درباره اصلاح شدید دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی

سارا هانتر، معاون رئیس بانک مرکزی استرالیا در امور اقتصادی، روز دوشنبه ۹ نوامبر در کنفرانس UBS در سیدنی گفت گسترش سریع هوش مصنوعی ممکن است ریسک‌های فزاینده‌ای برای ثبات مالی ایجاد کند.

او هشدار داد با افزایش میزان سرمایه‌گذاری در این فناوری، میزان مواجهه فعالان بازارهای مالی با رونق هوش مصنوعی نیز بیشتر شده است. در صورتی که بازده این سرمایه‌گذاری‌ها کمتر از انتظارات باشد، برخی دارایی‌ها از جمله سهام و اوراق بدهی شرکت‌ها ممکن است با افت شدید قیمت یا تعدیل بی‌نظم بازار مواجه شوند.

این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که شرکت‌های فناوری و سرمایه‌گذاران، مبالغ هنگفتی را برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، مراکز داده و تجهیزات پردازشی اختصاص داده‌اند. با این حال، هانتر تأکید کرد هنوز شواهد محدودی وجود دارد که نشان دهد این سرمایه‌گذاری‌ها به افزایش چشمگیر بهره‌وری کل اقتصاد منجر شده‌اند.

او همچنین به پایین بودن نسبی پریمیوم ریسک در بازارهای مالی جهانی اشاره کرد؛ عاملی که در کنار افزایش مواجهه سرمایه‌گذاران با رونق هوش مصنوعی، اهمیت ریسک‌های احتمالی را برای ثبات مالی بیشتر می‌کند.

رونق هوش مصنوعی در کوتاه‌مدت به تورم دامن می‌زند

هانتر معتقد است تأثیر هوش مصنوعی بر تورم در طول زمان تغییر خواهد کرد. در کوتاه‌مدت، افزایش تقاضا برای زیرساخت‌ها و تجهیزات مورد نیاز این فناوری، در شرایطی که ظرفیت عرضه اقتصاد با محدودیت روبه‌رو است، فشار صعودی بر قیمت‌ها ایجاد می‌کند.

افزایش سرمایه‌گذاری جهانی در هوش مصنوعی، تقاضا برای محصولاتی مانند نیمه‌رساناها را بالا برده و ظرفیت زنجیره تأمین این تجهیزات را تحت فشار قرار داده است. بخشی از این افزایش هزینه‌ها نیز به قیمت برخی کالاهای مصرفی مرتبط با فناوری منتقل شده است.

علاوه بر این، توسعه مراکز داده به افزایش تقاضا برای نیروی کار متخصص در بخش ساخت‌وساز و برخی خدمات مرتبط منجر شده؛ بخش‌هایی که از قبل نیز با محدودیت ظرفیت مواجه بوده‌اند.

با این حال، هانتر انتظار دارد در بلندمدت، با گسترش ظرفیت مراکز داده و توسعه صنایع مرتبط، عرضه به‌تدریج با تقاضا هماهنگ شود و محدودیت‌های فعلی کاهش پیدا کند. اگر هوش مصنوعی در نهایت به افزایش گسترده بهره‌وری منجر شود، اقتصادها قادر خواهند بود با استفاده از منابع مشابه، کالاها و خدمات بیشتری تولید کنند. در این صورت، فشارهای تورمی اولیه ناشی از موج سرمایه‌گذاری احتمالاً کاهش می‌یابد و اثر بلندمدت این فناوری بر تورم به‌طور کلی خنثی خواهد بود.

چرا رونق مراکز داده برای نرخ بهره استرالیا اهمیت دارد؟

اظهارات هانتر برای سیاست پولی استرالیا نیز اهمیت دارد. افزایش سرمایه‌گذاری داخلی در مراکز داده، یکی از عواملی بوده که تقاضا در اقتصاد این کشور را تقویت کرده و به فشارهای تورمی افزوده است.

بانک مرکزی استرالیا امسال پنج مرتبه نرخ بهره را افزایش داده و نرخ نقدی خود را به ۴.۸۵ درصد رسانده است؛ سطحی که در ۱۸ سال گذشته مشاهده نشده بود.

توصیف هانتر از هوش مصنوعی به‌عنوان عاملی تورم‌زا در کوتاه‌مدت، با رویکرد انقباضی بانک مرکزی استرالیا هم‌راستاست و فعلاً نشانه‌ای از کاهش سریع فشارهای تورمی ارائه نمی‌دهد. از این منظر، تداوم تقاضای ناشی از سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی می‌تواند همچنان یکی از عوامل مورد توجه سیاست‌گذاران پولی باشد.

برای معامله‌گران بازار فارکس، این موضوع اهمیت دارد؛ زیرا چشم‌انداز نرخ بهره و تفاوت بازدهی دارایی‌های استرالیا با سایر اقتصادهای بزرگ می‌تواند بر تقاضا برای دلار استرالیا تأثیر بگذارد.

نشانه‌های اولیه تغییر در بازار کار؛ هنوز اثر گسترده‌ای مشاهده نشده است

معاون رئیس بانک مرکزی استرالیا در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال پرداخت. به گفته او، تاکنون شواهد محدودی از تأثیر گسترده این فناوری بر سطح اشتغال در اقتصادهای پیشرفته وجود دارد.

با این حال، نشانه‌های اولیه‌ای از تعدیل در برخی مشاغل بیشتر در معرض هوش مصنوعی دیده می‌شود. آگهی‌های استخدام و نتایج اشتغال در این گروه از مشاغل ضعیف‌تر بوده، در حالی که رشد اشتغال در بخش‌هایی که کمتر تحت تأثیر این فناوری قرار گرفته‌اند، قوی‌تر گزارش شده است.

هانتر به‌ویژه بر وضعیت کارکنان جوان‌تر تأکید کرد؛ گروهی که ممکن است در مشاغل و فعالیت‌های در معرض اتوماسیون با تغییرات بیشتری روبه‌رو شوند.

در مجموع، پیام بانک مرکزی استرالیا دو جنبه دارد: سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی فعلاً با افزایش تقاضا و فشارهای تورمی همراه شده، اما هنوز بازده بهره‌وری مورد انتظار آن به‌طور گسترده در داده‌های اقتصادی نمایان نشده است. در کنار این موضوع، اگر درآمد و بازده پروژه‌های بزرگ هوش مصنوعی انتظارات سرمایه‌گذاران را برآورده نکند، بازارهای سهام و بدهی شرکت‌ها ممکن است در معرض اصلاح قابل‌توجهی قرار گیرند.