هوش مصنوعی به یکی از مهمترین ابزارهای رقابت میان بزرگترین شرکتهای فناوری جهان تبدیل شده و در صنعت تبلیغات نیز نقش آن هر روز پررنگتر میشود. آلفابت و متا دو نمونه برجسته از شرکتهایی هستند که توانستهاند از هوش مصنوعی برای شناخت بهتر کاربران، نمایش تبلیغات مناسبتر و افزایش درآمد خود استفاده کنند. هر دو شرکت در بازارهای چند تریلیون دلاری فعالیت میکنند و بخش عمده درآمدشان از تبلیغات به دست میآید، اما مسیر آنها برای استفاده از هوش مصنوعی یکسان نیست.
- آلفابت در سهماهه دوم ۸۱.۶۳ میلیارد دلار از تبلیغات درآمد داشت، در حالی که درآمد تبلیغاتی متا ۵۹.۳۶ میلیارد دلار بود.
- گوگل با ۹۱ درصد سهم جستوجوی جهانی و کروم با ۶۸ درصد سهم مرورگرها، مزیت ساختاری بزرگی در تبلیغات دارد.
- متا با ۳.۶ میلیارد کاربر روزانه و استفاده بیش از ۹ میلیون کسبوکار کوچک از ابزارهای تبلیغاتی هوش مصنوعی، همچنان رقیبی قدرتمند است.
- با وجود قدرت متا، برای افق پنجساله، ترکیب جستوجو، یوتیوب و هوش مصنوعی، آلفابت را به انتخاب جذابتر در بازار تبلیغات هوشمند تبدیل میکند.
آلفابت در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ حدود ۸۱.۶۳ میلیارد دلار درآمد تبلیغاتی ثبت کرد که معادل ۶۹ درصد کل درآمد شرکت بود. متا نیز در همین دوره ۵۹.۳۶ میلیارد دلار درآمد تبلیغاتی داشت؛ رقمی که تقریباً ۹۸ درصد کل درآمد شرکت را تشکیل میدهد. همین وابستگی بالا باعث شده موفقیت این دو شرکت در استفاده از هوش مصنوعی برای بهینهسازی تبلیغات، اهمیت مستقیمی برای آینده مالی آنها داشته باشد.
در نگاه نخست، هر دو شرکت گزینههای قدرتمندی برای سرمایهگذاری بلندمدت هستند؛ اما اگر افق سرمایهگذاری را پنج سال آینده در نظر بگیریم، تفاوتهایی در مدل کسبوکار، جایگاه بازار، ظرفیت رشد و نحوه استفاده از هوش مصنوعی دیده میشود که میتواند آلفابت را به گزینه جذابتری تبدیل کند.
آلفابت؛ غول جستوجو و تبلیغات اینترنتی
برتری آلفابت در بازار تبلیغات اینترنتی از موقعیتی آغاز میشود که رقبای بسیار کمی توان نزدیک شدن به آن را دارند. مرورگر کروم حدود ۶۸ درصد از بازار جهانی مرورگرها را در اختیار دارد و موتور جستوجوی گوگل نیز حدود ۹۱ درصد سهم بازار جهانی جستوجو را در اختیار دارد.
این گستردگی به آلفابت اجازه میدهد حجم عظیمی از اطلاعات مربوط به رفتار کاربران و جستوجوهای آنها را در اختیار داشته باشد و از این دادهها برای ارائه تبلیغات مرتبطتر استفاده کند. بخش تبلیغات گوگل نیز تنها به موتور جستوجو محدود نیست و خدماتی مانند یوتیوب و شبکه تبلیغاتی گوگل را نیز دربرمیگیرد.
عملکرد مالی این بخش در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که موتور تبلیغاتی آلفابت همچنان با قدرت در حال رشد است.
| بخش | درآمد سهماهه دوم ۲۰۲۶ | درآمد سهماهه دوم ۲۰۲۵ | رشد |
|---|---|---|---|
| جستوجوی گوگل و سایر خدمات | ۶۳.۲۷۱ میلیارد دلار | ۵۴.۱۹۰ میلیارد دلار | ۱۶.۷۵٪ |
| تبلیغات یوتیوب | ۱۱.۰۵۵ میلیارد دلار | ۹.۷۹۶ میلیارد دلار | ۱۲.۸۵٪ |
| شبکه گوگل | ۷.۳۰۳ میلیارد دلار | ۷.۳۵۴ میلیارد دلار | ۰.۶۹٪- |
| مجموع تبلیغات گوگل | ۸۱.۶۲۹ میلیارد دلار | ۷۱.۳۴۰ میلیارد دلار | ۱۴.۴۲٪ |
| منبع: Alphabet | |||
رشد بیش از ۱۴ درصدی درآمد تبلیغاتی در یک سال، نشان میدهد آلفابت هنوز ظرفیت قابلتوجهی برای افزایش درآمد از کسبوکار اصلی خود دارد.
هوش مصنوعی چگونه تبلیغات آلفابت را تقویت میکند؟
آلفابت در حال استفاده از مدل هوش مصنوعی «جمینای» برای افزایش کیفیت نتایج تبلیغاتی است. هدف اصلی این فناوری، شناسایی تبلیغات مناسبتر برای جستوجوهای طولانی و پیچیدهای است که در گذشته امکان کسب درآمد از آنها برای گوگل دشوارتر بود.
همچنین ابزارهای هوش مصنوعی در بخش تبلیغات جستوجوی گوگل میتوانند دامنه واژههای مرتبط با یک تبلیغ را گسترش دهند و متن تبلیغات را متناسب با جستوجوی کاربر تغییر دهند. نتیجه مورد انتظار این است که تبلیغکننده با هزینه مشابه، مخاطب مناسبتری پیدا کند و در مقابل، آلفابت نیز درآمد بیشتری از هر جستوجو به دست آورد.
از سوی دیگر، قابلیتهای جدید جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی نیز به درآمد این شرکت کمک کردهاند. آلفابت اعلام کرده است که بخشهایی مانند «مرورهای هوش مصنوعی» و «حالت هوش مصنوعی» با تغییر نحوه ارائه نتایج جستوجو، ارتباط تبلیغات با نیاز واقعی کاربران را بهبود دادهاند.
این موضوع از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا یکی از بزرگترین نگرانیهای سرمایهگذاران درباره آینده گوگل این است که گسترش ابزارهای هوش مصنوعی میتواند مدل سنتی جستوجو و تبلیغات این شرکت را تهدید کند. آلفابت تلاش میکند به جای مقاومت در برابر این تغییر، خود یکی از بازیگران اصلی آن باشد.
متا؛ تبلیغات در قلب شبکههای اجتماعی
متا مدل متفاوتی دارد. این شرکت اطلاعات و ظرفیت تبلیغاتی خود را از مجموعهای از شبکههای اجتماعی شامل فیسبوک، اینستاگرام، واتساپ، پیامرسان و تردز به دست میآورد.
این برنامهها در مجموع به طور میانگین ۳.۶ میلیارد کاربر روزانه دارند؛ جامعهای عظیم که متا میتواند از طریق هوش مصنوعی، تبلیغات را متناسب با رفتار و علایق آنها هدفگذاری کند.
در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶، تعداد نمایش تبلیغات در برنامههای متا نسبت به سال قبل ۱۴ درصد افزایش یافت و میانگین قیمت هر تبلیغ نیز ۱۲ درصد بیشتر شد. ترکیب افزایش تعداد تبلیغات و رشد قیمت، نشان میدهد موتور درآمدی متا همچنان ظرفیت بالایی برای رشد دارد.
اما شاید مهمترین نکته در استراتژی متا، گسترش استفاده کسبوکارهای کوچک از ابزارهای هوش مصنوعی این شرکت باشد. مارک زاکربرگ اعلام کرده است که بیش از ۹ میلیون کسبوکار کوچک حداقل از یکی از ابزارهای هوش مصنوعی متا برای تولید محتوای تبلیغاتی استفاده میکنند.
متا تبلیغات را هوشمندتر میکند
متا هوش مصنوعی را در بخشهای مختلف سیستم تبلیغاتی خود وارد کرده است؛ از خودکارسازی کارزارهای تبلیغاتی و انتخاب مخاطب گرفته تا بهبود نحوه نمایش تبلیغات و تولید محتوای تبلیغاتی.
این شرکت همچنین ابزار جدیدی را برای پیشنهاد هوشمند تبلیغات معرفی کرده که از مدلهای زبانی بزرگ استفاده میکند تا پیشبینی کند هر تبلیغ برای کدام کاربر مناسبتر است.
اگر این فناوریها بتوانند نرخ تبدیل تبلیغات را افزایش دهند، متا میتواند بدون نیاز به افزایش شدید تعداد کاربران، درآمد بیشتری از جامعه فعلی خود کسب کند. این ویژگی برای شرکتی با ۳.۶ میلیارد کاربر روزانه اهمیت زیادی دارد.
با این حال، متا در سالهای آینده با یک پرسش بزرگتر مواجه خواهد بود: آیا سرمایهگذاری گسترده روی هوش مصنوعی میتواند فرصتهای درآمدی جدیدی ایجاد کند یا هزینههای سنگین این مسیر، فشار بیشتری بر سودآوری شرکت وارد خواهد کرد؟
آلفابت یا متا؛ کدام گزینه مناسبتر است؟
متا بدون تردید یکی از قدرتمندترین شرکتهای تبلیغاتی جهان است. این شرکت توانسته است از شبکهای عظیم از کاربران، یک ماشین درآمدزایی قدرتمند بسازد و اکنون هوش مصنوعی را در قلب این سیستم قرار داده است.
اما آلفابت از چند مزیت ساختاری برخوردار است که در افق پنجساله اهمیت بیشتری پیدا میکنند. نخست، سلطه گوگل بر جستوجوی اینترنتی است؛ بازاری که همچنان حدود ۹۱ درصد آن در اختیار گوگل قرار دارد. دوم، آلفابت علاوه بر تبلیغات جستوجو، یوتیوب، شبکه تبلیغاتی، خدمات ابری و دیگر کسبوکارهای فناوری را نیز در اختیار دارد.
از طرف دیگر، متا تقریباً به طور کامل به تبلیغات وابسته است؛ به طوری که نزدیک ۹۸ درصد درآمد آن از این بخش تأمین میشود. این وابستگی میتواند در دوران رکود اقتصادی یا کاهش بودجه تبلیغاتی شرکتها، ریسک بیشتری ایجاد کند.
متا البته تلاش میکند این وابستگی را با سرمایهگذاری روی دستیارهای شخصی هوش مصنوعی و کاربردهای جدید این فناوری کاهش دهد. اما تغییر تمرکز شرکت به سمت ایجاد دستیارهای هوش مصنوعی، یادآور تجربه گذشته متا در پروژه جهان مجازی است؛ پروژهای که سرمایهگذاری سنگینی به همراه داشت اما نتوانست همانطور که انتظار میرفت ارزش سهام شرکت را افزایش دهد.
“
«رقابت آلفابت و متا در تبلیغات هوش مصنوعی هنوز به پایان نرسیده است، اما آلفابت یک مزیت مهم دارد: این شرکت به جای ساختن یک کسبوکار کاملاً جدید، هوش مصنوعی را مستقیماً در قلب موتور درآمدی خود قرار داده است. در افق پنجساله، همین ترکیب میتواند آلفابت را به انتخاب مطمئنتری تبدیل کند.»
بابک شیری
تفاوت ارزشگذاری دو شرکت
در زمان انتشار این گزارش، ارزش بازار آلفابت حدود ۴.۲ تریلیون دلار و ارزش بازار متا حدود ۱.۴ تریلیون دلار است. سهام آلفابت در محدوده ۳۴۳.۰۷ دلار قرار داشت و در بازه یکساله بین ۱۹۶.۵۹ تا ۴۰۸.۶۱ دلار نوسان کرده بود. حاشیه سود ناخالص شرکت نیز حدود ۶۰.۹۴ درصد و سود تقسیمی آن ۰.۲۵ درصد بود.
در مقابل، سهام متا حدود ۵۴۹.۱۴ دلار معامله میشد و دامنه یکساله آن بین ۵۲۰.۲۶ تا ۷۹۰.۸۰ دلار قرار داشت. حاشیه سود ناخالص متا حدود ۸۱.۷۵ درصد و سود تقسیمی آن ۰.۳۷ درصد بود.
این ارقام نشان میدهد هر دو شرکت از حاشیه سود بالایی برخوردارند، اما ساختار درآمدی و مسیر رشد آنها متفاوت است.
جمعبندی؛ آلفابت انتخاب برتر پنج سال آینده
رقابت آلفابت و متا در حوزه تبلیغات مبتنی بر هوش مصنوعی احتمالاً در سالهای آینده شدیدتر خواهد شد. هر دو شرکت دادههای عظیم، کاربران میلیاردی و زیرساختهای فنی قدرتمندی در اختیار دارند و میتوانند با کمک هوش مصنوعی، تبلیغات را دقیقتر و سودآورتر کنند.
متا از نظر تعداد کاربران و حاشیه سود ناخالص موقعیت بسیار قدرتمندی دارد و استفاده بیش از ۹ میلیون کسبوکار کوچک از ابزارهای تبلیغاتی هوش مصنوعی آن، نشانه مهمی از پذیرش این فناوری است. با این حال، تمرکز تقریباً کامل درآمد شرکت بر تبلیغات و تغییر مسیر سرمایهگذاری به سمت دستیارهای شخصی هوش مصنوعی، ریسک بیشتری برای آینده ایجاد میکند.
در مقابل، آلفابت علاوه بر رشد ۱۴.۴۲ درصدی درآمد تبلیغاتی در سهماهه دوم، از سلطه کمنظیر گوگل در جستوجو، جایگاه قدرتمند یوتیوب و مدل هوش مصنوعی جمینای برخوردار است. مهمتر اینکه آلفابت در حال استفاده از هوش مصنوعی برای تقویت همان کسبوکاری است که دههها موتور اصلی درآمد شرکت بوده است.
به همین دلیل، اگر افق سرمایهگذاری پنجساله باشد، آلفابت در مقایسه با متا انتخاب جذابتری برای سرمایهگذاری در حوزه تبلیغات مبتنی بر هوش مصنوعی به نظر میرسد. مزیت اصلی آلفابت نه صرفاً در هوش مصنوعی، بلکه در ترکیب این فناوری با یک زیرساخت تبلیغاتی بسیار بزرگ و تثبیتشده است؛ ترکیبی که میتواند در سالهای آینده همچنان به رشد درآمد و سودآوری شرکت کمک کند.
در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
