دو غول فناوری آمریکایی، آلفابت و متا، در ظاهر رقبایی بسیار نزدیک به یکدیگر هستند. هر دو بخش بزرگی از درآمد خود را از تبلیغات دیجیتال به دست میآورند و هر دو در سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی انجام دادهاند. با این حال، تفاوت اصلی این دو شرکت نه در اندازه بازار تبلیغات، بلکه در مسیری است که برای تبدیل سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی به یک موتور درآمدی پایدار انتخاب کردهاند.
- آلفابت و متا هر دو از بزرگترین بازیگران صنعت تبلیغات دیجیتال هستند، اما مسیر متفاوتی برای استفاده از هوش مصنوعی در پیش گرفتهاند.
- متا در حال حاضر رشد سریعتر و ارزشگذاری پایینتری دارد، اما مسیر درآمدزایی سرمایهگذاریهای سنگین آن در هوش مصنوعی هنوز برای بازار کاملاً روشن نیست.
- آلفابت علاوه بر مدلهای هوش مصنوعی، از کسبوکار رایانش ابری برخوردار است که همزمان با رشد سریع، سودآوری آن نیز بهبود یافته و بازده سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی را ملموستر کرده است.
- با وجود ارزانتر بودن متا، ترکیب مزیت رقابتی، رشد رایانش ابری و مسیر روشنتر درآمدزایی از هوش مصنوعی باعث میشود آلفابت در شرایط فعلی گزینه جذابتری برای سرمایهگذاری بلندمدت باشد.
آلفابت از طریق موتور جستوجوی گوگل، یوتیوب و مجموعهای از خدمات وابسته به آنها درآمد تبلیغاتی ایجاد میکند. متا نیز مالک فیسبوک، اینستاگرام، واتساپ، تردز و مسنجر است و بخش عمده درآمد آن از تبلیغات در همین شبکهها حاصل میشود. بنابراین هر دو شرکت از مزیت دسترسی به میلیاردها کاربر برخوردارند و رقابت میان آنها بیشتر بر سر نحوه استفاده از این پایگاه عظیم داده و کاربر شکل گرفته است.
هوش مصنوعی؛ نقطه تفاوت آلفابت و متا
هر دو شرکت سرمایهگذاری بسیار سنگینی روی هوش مصنوعی انجام میدهند و برای افزایش توان پردازشی خود به توسعه مراکز داده روی آوردهاند. ابزارهای هوش مصنوعی نیز به تدریج در محصولات آنها ادغام شدهاند و هدف اصلی این است که تبلیغات دقیقتر، نرخ تبدیل بالاتر و در نهایت درآمد بیشتری ایجاد شود اما از دیدگاه سرمایهگذاری، تفاوت مهمی میان این دو وجود دارد.
آلفابت تنها روی مدلهای هوش مصنوعی حساب نکرده است. این شرکت در کنار توسعه مدلهای خود، مالک یکی از سریعترین کسبوکارهای رایانش ابری جهان یعنی گوگل کلاد است. رشد این بخش علاوه بر افزایش درآمد، با بهبود قابلتوجه سودآوری همراه شده است. به همین دلیل، سرمایهگذاران میتوانند عملکرد رایانش ابری را به عنوان یکی از شاخصهای قابلاندازهگیری بازده سرمایهگذاریهای آلفابت در زیرساخت هوش مصنوعی بررسی کنند.
متا شرایط متفاوتی دارد. این شرکت سرمایهگذاری بسیار بزرگی روی هوش مصنوعی انجام داده، اما مدلهای اصلی آن تا حد زیادی به شکل آزاد در اختیار کاربران و توسعهدهندگان قرار میگیرند. در نتیجه، برخلاف رایانش ابری آلفابت، مسیر تبدیل مستقیم این سرمایهگذاریها به درآمد هنوز به اندازه کافی روشن نیست. این موضوع باعث شده بازار درباره راهبرد هوش مصنوعی متا با احتیاط بیشتری برخورد کند.
متا سریعتر رشد میکند، اما ارزانتر هم هست
اگر معیار فقط سرعت رشد باشد، متا در شرایط فعلی وضعیت بهتری دارد. این شرکت طی سالهای اخیر رشد سریعتری نسبت به آلفابت داشته است؛ هرچند فاصله میان نرخ رشد دو شرکت در حال کاهش است.
آلفابت بهویژه با افزایش ظرفیت رایانش ابری میتواند در سالهای آینده رشد خود را شتاب دهد. سرمایهگذاریهای سنگین این شرکت در مراکز داده و زیرساختهای پردازشی، ظرفیت بیشتری برای ارائه خدمات هوش مصنوعی و ابری ایجاد میکند و در صورت ادامه تقاضای بالا، میتواند به افزایش درآمد و سودآوری منجر شود.
از طرف دیگر، متا در حال حاضر از نظر ارزشگذاری جذابتر به نظر میرسد. نسبت قیمت به سود عملیاتی این شرکت پایینتر از آلفابت است و بازار در واقع برای خرید سهام متا قیمت کمتری نسبت به میزان سود عملیاتی آن پرداخت میکند اما ارزانتر بودن همیشه به معنای جذابتر بودن نیست.
وقتی یک شرکت با تخفیف نسبت به رقیب خود معامله میشود، معمولاً بخشی از این اختلاف ناشی از ریسکهایی است که بازار برای آینده آن در نظر گرفته است. در مورد متا، یکی از مهمترین این ریسکها حجم عظیم سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و نامشخص بودن زمان بازگشت این سرمایه است.
وضعیت ارزشگذاری آلفابت و متا
در زمان بررسی این دو سهم، آلفابت با ارزش بازاری حدود ۴.۱ تریلیون دلار و متا با ارزش بازاری حدود ۱.۶ تریلیون دلار معامله میشدند.
قیمت هر سهم آلفابت در داده مورد بررسی حدود ۳۳۸.۴۶ دلار و قیمت متا حدود ۶۱۶.۷۷ دلار بود. محدوده ۵۲ هفتهای آلفابت بین ۲۳۳.۲۳ تا ۴۰۸.۶۱ دلار و برای متا بین ۵۲۰.۲۶ تا ۷۹۰.۸۰ دلار قرار داشت.
از نظر حاشیه سود ناخالص نیز متا با حدود ۸۱.۷۵ درصد عملکرد بسیار قدرتمندی دارد، در حالی که این رقم برای آلفابت حدود ۶۰.۹۴ درصد بود.
اما مقایسه صرف این اعداد میتواند گمراهکننده باشد. متا کسبوکاری بسیار سودآور دارد، ولی آلفابت علاوه بر تبلیغات، مجموعهای از فعالیتهای ابری، نرمافزاری و زیرساختی را در اختیار دارد که میتوانند در سالهای آینده ترکیب درآمدی شرکت را تغییر دهند.
آلفابت چرا دست بالا را دارد؟
آلفابت در حال حاضر از یک مزیت مهم برخوردار است: هوش مصنوعی برای این شرکت فقط یک هزینه نیست؛ بلکه میتواند مستقیماً در چندین بخش درآمدی مورد استفاده قرار گیرد.
گوگل میتواند مدلهای هوش مصنوعی را در جستوجو، تبلیغات، یوتیوب و خدمات ابری به کار بگیرد. این یعنی یک سرمایهگذاری واحد در زیرساخت پردازشی میتواند در چندین بخش مختلف شرکت درآمد ایجاد کند.
رایانش ابری نیز اهمیت ویژهای دارد. رشد سریع گوگل کلاد به آلفابت اجازه میدهد سرمایهگذاریهای خود در مراکز داده و پردازندهها را از طریق فروش خدمات ابری به شرکتها و سازمانهای دیگر نیز جبران کند.
متا نیز در حال ساخت زیرساخت عظیم هوش مصنوعی است، اما بخش مهمی از ارزش اقتصادی این سرمایهگذاری فعلاً از طریق بهبود تبلیغات و افزایش تعامل کاربران با پلتفرمها باید ایجاد شود. این تفاوت باعث میشود مدل اقتصادی آلفابت در شرایط فعلی متنوعتر باشد.
“
«به نظر میرسد بازار در حال قیمتگذاری دو روایت متفاوت از هوش مصنوعی است. متا روی این فرض سرمایهگذاری میکند که هوش مصنوعی در نهایت موتور اصلی رشد پلتفرمهایش خواهد شد، در حالی که آلفابت همزمان در حال ساخت زیرساختی است که میتواند از خودِ موج هوش مصنوعی درآمد ایجاد کند. از نگاه سرمایهگذاری، این تفاوت بسیار مهم است؛ زیرا در چرخههای بزرگ فناوری، برنده لزوماً شرکتی نیست که بیشترین هزینه را میکند، بلکه شرکتی است که بتواند این هزینه را سریعتر به جریان نقدی و سود پایدار تبدیل کند. در شرایط فعلی، آلفابت در این رقابت یک گام جلوتر به نظر میرسد، هرچند ارزشگذاری پایینتر متا میتواند در صورت اثبات مدل درآمدی هوش مصنوعی آن، زمینهساز یک بازگشت قدرتمند شود.»
بابک شیری
آلفابت یا متا؛ انتخاب سختتر از همیشه
اگر سرمایهگذار صرفاً به دنبال سهمی با رشد سریع و ارزشگذاری پایینتر باشد، متا گزینه قابلتوجهی است. این شرکت درآمد بالایی ایجاد میکند، حاشیه سود ناخالص آن بسیار زیاد است و همچنان ظرفیت رشد قابلتوجهی در بازار تبلیغات دیجیتال دارد اما اگر افق سرمایهگذاری بلندمدت باشد، کیفیت مسیر رشد اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آلفابت در حال حاضر ترکیبی از یک کسبوکار تبلیغاتی بسیار قدرتمند، یک پلتفرم ابری در حال رشد، زیرساخت گسترده هوش مصنوعی و مجموعهای از محصولات دیجیتال با میلیاردها کاربر را در اختیار دارد.
از این منظر، مسئله اصلی این نیست که کدام شرکت «ارزانتر» است؛ بلکه این است که بازار در برابر کدام شرکت احتمال بیشتری برای تبدیل سرمایهگذاریهای سنگین هوش مصنوعی به جریان درآمدی پایدار میبیند. در حال حاضر، پاسخ این پرسش بیشتر به نفع آلفابت است.
عنوان بخش
متا از نظر رشد و ارزشگذاری فعلی جذابتر به نظر میرسد و اگر سرمایهگذاریهای سنگین این شرکت در هوش مصنوعی در نهایت به رشد قابلتوجه درآمد و سود منجر شود، فاصله ارزشگذاری میان دو شرکت میتواند به نفع سهامداران متا تغییر کند.
با این حال، آلفابت مسیر روشنتری برای کسب درآمد از موج هوش مصنوعی دارد. رشد رایانش ابری، زیرساخت گسترده، جایگاه گوگل در جستوجو و تبلیغات و توانایی انتقال فناوری هوش مصنوعی به چندین بخش مختلف، مجموعهای از مزیتها را ایجاد کرده است که متا در حال حاضر نمونه کاملاً مشابهی از آن ندارد.
به همین دلیل، با وجود آنکه متا ارزانتر و سریعتر رشد میکند، آلفابت از نظر کیفیت و قابلیت پیشبینی مسیر رشد، انتخاب قویتری به نظر میرسد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
