رونق هوش مصنوعی یکی از مهمترین عوامل شکلگیری روند صعودی نزدیک به چهار سال اخیر بازار سهام آمریکا بوده است؛ اما همزمان با افزایش ارزش شرکتهای فعال در این حوزه، رفتار مدیران و سهامداران عمده این شرکتها نشانهای متفاوت به سرمایهگذاران میدهد. مدیران و اعضای هیئتمدیره انویدیا، پالانتیر و متا طی پنج سال گذشته در مجموع حدود ۱۸.۶ میلیارد دلار بیشتر از خرید، سهام شرکتهای خود را فروختهاند؛ رقمی که اگرچه بهتنهایی به معنای پایان رونق هوش مصنوعی نیست، اما در شرایطی که ارزشگذاری سهام این شرکتها بسیار بالا رفته، نمیتوان آن را نادیده گرفت.
- مدیران و سهامداران داخلی سه شرکت بزرگ هوش مصنوعی طی پنج سال گذشته حدود ۱۸.۶ میلیارد دلار بیشتر از خرید، سهام فروختهاند.
- بیشترین فروش داخلی مربوط به پلانتیر با ۶.۶۳ میلیارد دلار، انودیا با ۶.۳۱ میلیارد دلار و متا با ۵.۶۹ میلیارد دلار بوده است.
- در همین مدت، خرید سهام توسط مدیران این شرکتها تقریباً ناچیز بوده؛ انودیا تنها ۲۵۰ هزار دلار و متا هیچ خرید داخلی ثبت نکرده است.
- این رفتار الزاماً به معنی پایان رشد هوش مصنوعی نیست، اما نشان میدهد حتی نزدیکترین افراد به این شرکتها نسبت به قیمتهای فعلی با احتیاط بیشتری عمل میکنند.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که مدیران ارشد، اعضای هیئتمدیره و سهامداران عمده معمولاً جزو افرادی هستند که شناخت دقیقتری از وضعیت مالی، چشمانداز عملیاتی و برنامههای آینده شرکت دارند. به همین دلیل، رفتار معاملاتی آنها میتواند یکی از شاخصهایی باشد که سرمایهگذاران برای ارزیابی میزان اعتماد مدیران به ارزش فعلی سهام مورد توجه قرار میدهند.
انویدیا، پالانتیر و متا در مرکز انقلاب هوش مصنوعی
سه شرکت انویدیا، پالانتیر و متا هرکدام از زاویهای متفاوت در قلب موج هوش مصنوعی قرار گرفتهاند. انویدیا مهمترین تأمینکننده پردازندههای گرافیکی مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی است و در این بازار جایگاهی بسیار قدرتمند دارد. رشد سرمایهگذاری شرکتهای فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی، تقاضا برای تراشههای این شرکت را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
پالانتیر بیشتر در بخش کاربردهای هوش مصنوعی فعالیت میکند. سامانههای این شرکت برای دولت آمریکا و متحدان آن در حوزههایی مانند برنامهریزی و مدیریت عملیات نظامی استفاده میشوند و در سالهای اخیر سرمایهگذاران، پالانتیر را یکی از نمادهای اصلی تجاریشدن هوش مصنوعی میدانند.
متا نیز هوش مصنوعی را به بخش مهمی از مدل کسبوکار خود تبدیل کرده است. این شرکت از فناوریهای هوش مصنوعی مولد در پلتفرمهای تبلیغاتی خود استفاده میکند تا تبلیغات تصویری و ویدیویی را متناسبتر با کاربران نمایش دهد.
بنابراین، فروش سهام توسط مدیران این سه شرکت را نمیتوان به شرکتهایی با چشمانداز ضعیف نسبت داد. هر سه کسبوکار در سالهای اخیر رشد قابلتوجهی داشتهاند و انتظار میرود هوش مصنوعی همچنان بخش مهمی از سرمایهگذاری فناوری در سالهای آینده باشد. با این حال، مسئله اصلی مقاله این است که رشد کسبوکار لزوماً به معنای مناسب بودن قیمت سهام نیست.
۱۸.۶ میلیارد دلار فروش خالص در پنج سال
بر اساس بررسی معاملات ثبتشده مدیران در فرمهای رسمی، طی پنج سال گذشته فروش سهام توسط افراد نزدیک به مدیریت این سه شرکت بسیار بیشتر از خرید آنها بوده است.
در مورد انویدیا، میزان فروش خالص مدیران حدود ۶.۳۱ میلیارد دلار بوده است. در پالانتیر، فروش خالص به حدود ۶.۶۳ میلیارد دلار رسیده است. در متا نیز مدیران و افراد مشمول گزارشدهی حدود ۵.۶۹ میلیارد دلار بیشتر از خرید، سهام فروختهاند. در مجموع، این سه شرکت شاهد حدود ۱۸.۶ میلیارد دلار فروش خالص توسط افراد داخلی بودهاند.
در مقابل، خرید سهام توسط همین افراد تقریباً ناچیز بوده است. خرید داخلی انویدیا طی این دوره تنها حدود ۲۵۰ هزار دلار، در پالانتیر حدود ۷.۸۴ میلیون دلار و در متا صفر دلار گزارش شده است. این اختلاف بسیار بزرگ است؛ اما برای تفسیر آن باید یک نکته مهم را در نظر گرفت.
فروش مدیران همیشه به معنای بدبینی نیست
سهام و اختیار خرید سهام بخش مهمی از نظام پرداخت مدیران شرکتهای بزرگ فناوری را تشکیل میدهد. بنابراین مدیران ممکن است پس از دریافت سهام یا اعمال اختیار خرید، بخشی از دارایی خود را برای پرداخت مالیات یا مدیریت ثروت شخصی بفروشند.
به همین دلیل، هر فروش مدیریتی را نمیتوان نشانهای از اعتقاد به سقوط قیمت سهام دانست. در واقع، میان «فروش برای تأمین مالیات» و «فروش به دلیل گران بودن سهام» تفاوت زیادی وجود دارد اما مسئلهای که این آمار را قابل توجه میکند، تداوم و بزرگی فروش خالص در یک دوره پنجساله است؛ آن هم در شرایطی که قیمت و ارزش بازار هر سه شرکت به شدت افزایش یافته است.
از سوی دیگر، خرید سهام توسط مدیران تقریباً وجود نداشته است. این موضوع اهمیت بیشتری دارد، زیرا انگیزه خرید با انگیزه فروش متفاوت است. یک مدیر ممکن است به دلایل مختلف سهام خود را بفروشد، اما خرید سهام با پول شخصی معمولاً نشاندهنده این باور است که قیمت فعلی هنوز پایینتر از ارزش واقعی شرکت قرار دارد.
آیا این رفتار نشانه شکلگیری حباب هوش مصنوعی است؟
مقاله به یک نگرانی قدیمیتر نیز اشاره میکند: تقریباً هر فناوری تحولآفرین بزرگی در چند دهه گذشته، در مراحل اولیه با موجی از خوشبینی شدید و سپس اصلاح ارزشگذاری مواجه شده است.
از اواسط دهه ۱۹۹۰ تاکنون، فناوریهای جدید بارها با چنین چرخهای روبهرو شدهاند. سرمایهگذاران سرعت پذیرش فناوری یا میزان سودآوری آن را بیش از حد واقعی برآورد کردهاند و پس از مدتی، فاصله میان انتظارات و واقعیت باعث اصلاح بازار شده است. هوش مصنوعی نیز از این قاعده مستثنی نیست.
البته هیچ دادهای در این گزارش ثابت نمیکند که حباب هوش مصنوعی در آستانه ترکیدن است. رشد درآمد و سود شرکتهایی مانند انویدیا، پالانتیر و متا واقعی است و برخلاف بسیاری از حبابهای تاریخی، این شرکتها در حال حاضر کسبوکارهای سودآور و جریانهای نقدی قابل توجهی دارند. مسئله اصلی، نه وجود هوش مصنوعی، بلکه قیمتگذاری انتظارات مربوط به آینده آن است.
اگر بازار فرض کند رشد هوش مصنوعی برای سالهای طولانی با همین سرعت ادامه خواهد داشت، کوچکترین کاهش در نرخ رشد میتواند اثر بزرگی بر ارزشگذاری سهام داشته باشد.
انویدیا؛ قویترین کسبوکار، حساسترین ارزشگذاری
انویدیا شاید بهترین نمونه برای درک این تناقض باشد. این شرکت اکنون با ارزش بازاری حدود ۵.۶ تریلیون دلار در زمره ارزشمندترین شرکتهای جهان قرار دارد. قیمت سهام آن در زمان گزارش حدود ۲۳۰.۳۶ دلار بود و دامنه قیمت ۵۲ هفته گذشته آن بین ۱۶۴.۲۷ تا ۲۳۶.۵۴ دلار قرار داشت.
حاشیه سود ناخالص انویدیا نیز حدود ۷۴.۶۷ درصد گزارش شده است.
این اعداد نشان میدهند که بازار تنها یک شرکت تولیدکننده تراشه را قیمتگذاری نمیکند؛ بلکه بخش بزرگی از رشد آینده اقتصاد هوش مصنوعی در ارزش سهام انویدیا منعکس شده است.
به همین دلیل، حتی اگر مدیران نسبت به آینده عملیاتی شرکت بسیار خوشبین باشند، ممکن است قیمت فعلی سهام را برای افزایش سرمایهگذاری شخصی جذاب نبینند.
“
«به نظر من، عدد ۱۸.۶ میلیارد دلار را نباید بهعنوان پیشبینی سقوط انویدیا، پالانتیر یا متا تفسیر کرد؛ اما نادیده گرفتن آن نیز اشتباه است. در بازارهایی که روایتهای قدرتمند میتوانند ارزشگذاری را سریعتر از سودآوری واقعی بالا ببرند، رفتار مدیران یک شاخص مکمل برای سنجش فاصله میان «کیفیت کسبوکار» و «قیمت پرداختی برای آن» است. نکته کلیدی اینجاست که ممکن است بهترین شرکتهای یک صنعت، بهترین سهام برای خرید در هر قیمتی نباشند؛ بنابراین در مرحله فعلی بازار هوش مصنوعی، تمرکز سرمایهگذار باید از هیجان رشد درآمد به سمت سنجش ارزشگذاری، جریان نقدی و حاشیه امنیت معطوف شود.»
بابک شیری
متا و پالانتیر؛ رشد بالا، انتظارات بالاتر
متا نیز در زمان گزارش حدود ۱.۶ تریلیون دلار ارزش بازار داشت و قیمت سهام آن حدود ۶۱۶.۷۷ دلار بود. دامنه قیمت ۵۲ هفته گذشته این شرکت بین ۵۲۰.۲۶ تا ۷۹۰.۸۰ دلار قرار داشت و حاشیه سود ناخالص آن به حدود ۸۱.۷۵ درصد میرسید.
پالانتیر نیز به دلیل رشد سریع و نقش خود در کاربردهای هوش مصنوعی، در سالهای اخیر به یکی از سهام محبوب سرمایهگذاران تبدیل شده است اما محبوبیت بالا یک شمشیر دولبه است. هرچه انتظار بازار از رشد آینده یک شرکت بیشتر شود، فاصله میان عملکرد واقعی و انتظارات نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگر شرکت بتواند انتظارات را پشت سر بگذارد، ارزشگذاری بالا میتواند توجیهپذیر باشد. اما اگر رشد حتی اندکی کند شود، بازار ممکن است به سرعت در ارزشگذاری تجدیدنظر کند.
هشدار مدیران را چگونه باید خواند؟
رفتار مدیران انویدیا، پالانتیر و متا را بهتر است نه به عنوان پیشبینی قطعی سقوط، بلکه به عنوان یک علامت احتیاطی در نظر گرفت. ۱۸.۶ میلیارد دلار فروش خالص در پنج سال، در کنار تقریباً نبود خرید داخلی، نشان میدهد افرادی که از نزدیک با این شرکتها کار میکنند، دستکم در قیمتهای فعلی تمایل زیادی به افزایش مالکیت شخصی خود نشان ندادهاند.
این موضوع زمانی مهمتر میشود که بدانیم بازار سهام آمریکا پس از نزدیک به چهار سال رشد، در سطوح بسیار بالایی قرار دارد و شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی در مرکز این روند صعودی بودهاند.
سرمایهگذار نباید صرفاً به دلیل فروش مدیران از سهم خارج شود؛ همانطور که نباید صرفاً به دلیل رشد درآمد، هر قیمتی را برای خرید بپردازد. آنچه اهمیت دارد، مقایسه قیمت سهام با رشد واقعی سود و جریان نقدی شرکت است.
جمعبندی
هوش مصنوعی همچنان یکی از بزرگترین فرصتهای اقتصادی جهان است و انویدیا، پالانتیر و متا از مهمترین بازیگران این تحول محسوب میشوند. با این حال، فروش خالص حدود ۱۸.۶ میلیارد دلاری مدیران این سه شرکت طی پنج سال گذشته، در کنار خرید داخلی بسیار محدود، سیگنالی است که سرمایهگذاران نباید به سادگی از کنار آن عبور کنند.
این آمار به تنهایی اثبات نمیکند که بازار هوش مصنوعی وارد حباب شده یا سقوطی در راه است. اما یک پیام مهم دارد: حتی کسانی که بیشترین شناخت را از این شرکتها دارند، در قیمتهای فعلی الزاماً حاضر نیستند سرمایه شخصی بیشتری در اختیار سهام آنها قرار دهند.
برای بازار، بنابراین سؤال اصلی دیگر این نیست که آیا هوش مصنوعی آینده اقتصاد را تغییر خواهد داد یا نه؛ سؤال مهمتر این است که چه مقدار از این آینده از همین حالا در قیمت سهام منعکس شده است.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
