اناسکیل در آستانه ورود به بازار سهام آمریکا، تصویری متفاوت از رونق زیرساخت هوش مصنوعی ارائه میدهد؛ شرکتی که ارزش قراردادهایش طی سه سال حدود هزار برابر شده، اما بخش عمده این رشد به تنها دو مشتری یعنی مایکروسافت و آنتروپیک وابسته است. ارزش کل قراردادهای اعلامشده اناسکیل به ۱۰۳ میلیارد دلار رسیده که حدود ۸۵ درصد آن به همین دو شرکت مربوط میشود. این ارقام در نگاه اول نشانه تقاضای عظیم برای توان پردازشی هوش مصنوعی هستند، اما در لایه زیرین، وابستگی شدید به چند مشتری، نیاز سنگین به تأمین مالی و زیانده بودن شرکت، ریسکهایی را ایجاد کرده که برای سرمایهگذاران اهمیت زیادی دارد.
ارزش قراردادهای اناسکیل به ۱۰۳ میلیارد دلار رسیده، اما حدود ۸۵ درصد این رقم به مایکروسافت و آنتروپیک وابسته است.
قراردادهای اناسکیل با مایکروسافت حدود ۴۳.۸ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۳ ارزش دارند و قرارداد آنتروپیک نیز به ۴۴.۶ میلیارد دلار میرسد.
اناسکیل در نیمه نخست سال ۱.۰۲ میلیارد دلار زیان خالص در برابر تنها ۱۴۰.۶ میلیون دلار فروش ثبت کرده و در پایان اوت فقط ۲.۶ میلیارد دلار از قراردادهایش فعال بوده است.
هدفگذاری ارزشگذاری ۳۵ میلیارد دلاری در عرضه اولیه، در شرایطی مطرح شده که بخش مهمی از رشد شرکت همچنان به تأمین مالی، ساخت مراکز داده و تحقق شروط قراردادهای بزرگ وابسته است.
جهش هزار برابری قراردادها با دو مشتری
اناسکیل یکی از شرکتهای فعال در حوزه مراکز داده تخصصی برای هوش مصنوعی است که در سالهای اخیر همزمان با افزایش تقاضا برای توان پردازشی رشد کرده است. این شرکت در کنار مجموعههایی مانند کورویوِیو و نیبیوس، در گروه شرکتهایی قرار گرفته که زیرساخت پردازشی مورد نیاز شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی را فراهم میکنند.
اما اعداد منتشرشده در اسناد عرضه اولیه، یک نکته مهم را نشان میدهد: رشد اناسکیل بسیار بیشتر از آن چیزی است که صرفاً با نگاه کردن به ارزش قراردادها میتوان تصور کرد.
ارزش قراردادهای این شرکت طی سه سال حدود هزار برابر افزایش یافته و اکنون به ۱۰۳ میلیارد دلار رسیده است. با این حال، حدود ۸۵ درصد این رقم از دو مشتری اصلی یعنی مایکروسافت و آنتروپیک ناشی میشود.
این تمرکز مشتری برای شرکتی که هنوز در مرحله توسعه زیرساخت قرار دارد، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قراردادهای بزرگ الزاماً به معنای درآمد تحققیافته نیستند و بخشی از آنها به ساخت مراکز داده، تأمین تجهیزات، دریافت منابع مالی و دستیابی به شرایط عملیاتی مشخص وابستهاند.
مایکروسافت؛ موتور اصلی رشد اناسکیل
مایکروسافت مهمترین عامل رشد اخیر اناسکیل بوده است. این شرکت از اواخر سال ۲۰۲۵ چند قرارداد با اناسکیل امضا کرده که مجموع ارزش آنها تا سال ۲۰۳۳ حدود ۴۳.۸ میلیارد دلار برآورد میشود.
افزایش نیاز مایکروسافت به توان پردازشی برای توسعه خدمات هوش مصنوعی، یکی از دلایل اصلی رشد شرکتهای مراکز داده تخصصی بوده است. مایکروسافت در سالهای اخیر به یکی از بزرگترین سرمایهگذاران زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل شده و بخشی از ظرفیت مورد نیاز خود را از شرکتهای تخصصی این حوزه تأمین میکند.
اما همین موضوع یک وابستگی دوطرفه ایجاد کرده است. رشد اناسکیل تا حد زیادی به ادامه سرمایهگذاری مایکروسافت وابسته است و هرگونه تغییر در برنامه توسعه زیرساختی این شرکت میتواند بر مسیر درآمدی اناسکیل اثر بگذارد.
قرارداد ۴۴.۶ میلیارد دلاری آنتروپیک
دومین ستون اصلی اناسکیل، آنتروپیک است. این شرکت در ماه اوت قراردادی به ارزش ۴۴.۶ میلیارد دلار برای اجاره توان پردازشی با اناسکیل امضا کرد.
اناسکیل قرار است تجهیزات و زیرساخت مورد نیاز آنتروپیک را در یک مرکز داده عظیم با ظرفیت ۸ گیگاوات در ایالت ویرجینیای غربی مستقر کند؛ سایتی که شرکت اوایل سال جاری خریداری کرده است اما این قرارداد برخلاف ظاهر بسیار بزرگ خود، هنوز درآمد قطعی و بدون ریسک برای اناسکیل محسوب نمیشود.
اجرای قرارداد به دستیابی به مجموعهای از مراحل مشخص و الزامات سختگیرانه برای تأمین پایدار توان پردازشی وابسته است. در صورت برآورده نشدن این شرایط، قرارداد میتواند خاتمه پیدا کند.
اناسکیل انتظار دارد نخستین ۲ گیگاوات از این ظرفیت را در سال ۲۰۲۸ وارد مدار کند. مهمتر اینکه شرکت در زمان انتشار اسناد عرضه اولیه اعلام کرده بود هنوز تعهدات الزامآور لازم برای تأمین مالی قرارداد آنتروپیک را به دست نیاورده است. اینجاست که فاصله میان «ارزش قرارداد» و «ارزش اقتصادی تحققیافته» برای سرمایهگذاران اهمیت پیدا میکند.
۱۰۳ میلیارد دلار قرارداد، اما فقط ۲.۶ میلیارد دلار فعال
شاید مهمترین عدد در گزارش اناسکیل، نه ۱۰۳ میلیارد دلار قرارداد، بلکه ۲.۶ میلیارد دلار قرارداد فعال در پایان ماه اوت باشد. این اختلاف عظیم نشان میدهد بخش بزرگی از ارزش قراردادی شرکت هنوز به آینده وابسته است.
از سوی دیگر، اناسکیل همچنان زیانده است. این شرکت در نیمه نخست سال ۱.۰۲ میلیارد دلار زیان خالص در مقابل تنها ۱۴۰.۶ میلیون دلار فروش ثبت کرده است.
در چنین شرایطی، توسعه مراکز داده هوش مصنوعی به سرمایهگذاری بسیار سنگینی نیاز دارد؛ از خرید زمین و ساخت تأسیسات گرفته تا تأمین برق، تجهیزات شبکه، تراشههای پردازشی و هزینههای مالی.
بنابراین رشد قراردادها تا زمانی که به ظرفیت عملیاتی و درآمد واقعی تبدیل نشود، نمیتواند بهتنهایی وضعیت مالی شرکت را توضیح دهد.
انویدیا؛ شریک استراتژیک و در عین حال یک ریسک زنجیره تأمین
وابستگی اناسکیل تنها به مشتریان محدود نمیشود. این شرکت رابطه نزدیکی با انویدیا نیز دارد؛ شرکتی که هم یکی از سهامداران مهم اناسکیل است و هم تأمینکننده اصلی تراشههایی است که قرار است در مراکز داده این شرکت نصب شوند. انویدیا در چند دور تأمین مالی اناسکیل مشارکت کرده، تراشه عرضه کرده و برای حدود ۸۶۰ میلیون دلار از تعهدات اجارهای شرکت نقش پشتیبان داشته است.
در هفته گذشته نیز انویدیا در بسته تأمین مالی ۳.۱ میلیارد دلاری اناسکیل مشارکت کرد و در ازای آن حدود ۱ میلیارد دلار اوراق قابل تبدیل یا سهام بدون حق رأی دریافت کرد.
با این حال، خود اناسکیل در اسناد عرضه اولیه تأکید کرده که رابطه نزدیک با انویدیا به معنای حذف ریسکهای زنجیره تأمین نیست. تأخیر در تحویل نسلهای جدید شتابدهندههای هوش مصنوعی میتواند برنامه راهاندازی مراکز داده را به تعویق بیندازد.
مشتریانی که عقب نشستند
یکی دیگر از نکات قابل توجه در پرونده اناسکیل، سرنوشت قراردادهای قبلی است. شرکت اوپنایآی در ماه آوریل از برنامههای توسعه پروژههای زیرساختی استارگیت با اناسکیل در نروژ و بریتانیا کنار رفت. پس از آن، مایکروسافت مرکز داده نروژ را از اوپنایآی تحویل گرفت و گوگل نیز طبق گزارشهای بلومبرگ قرار بود جای اوپنایآی را در پروژه بریتانیا بگیرد.
بلومبرگ همچنین گزارش داده بود که اناسکیل در حال مذاکره برای تأمین توان پردازشی شرکت بایتدنس، مالک تیکتاک، بوده است؛ با این حال، نام بایتدنس در اسناد عرضه اولیه اناسکیل ذکر نشده است. این تحولات نشان میدهد بازار زیرساخت هوش مصنوعی هنوز در مرحله شکلگیری است و قراردادهای بزرگ میتوانند به سرعت تغییر کنند.
“
«به نظر من، جذابترین بخش پرونده اناسکیل نه رقم ۱۰۳ میلیارد دلاری قراردادها، بلکه فاصله میان این عدد و درآمد فعلی شرکت است. بازار هوش مصنوعی اکنون در مرحلهای قرار گرفته که «تعهد سرمایهگذاری» با «درآمد تحققیافته» فاصله زیادی دارد و هرچه سرمایهگذاری زیرساختی بزرگتر میشود، اهمیت تأمین مالی و کیفیت ترازنامه نیز بیشتر خواهد شد. اگر اناسکیل بتواند قراردادهای بزرگ خود را به ظرفیت واقعی و جریان نقدی پایدار تبدیل کند، ارزشگذاری آن میتواند بر مبنای رشد بلندمدت زیرساخت هوش مصنوعی معنا پیدا کند؛ اما تا آن زمان، رقم ۱۰۳ میلیارد دلار بیشتر نشاندهنده اندازه انتظارات بازار است تا اندازه کسبوکار بالفعل شرکت.»
بابک شیری
اناسکیل تنها شرکت وابسته به چند مشتری نیست
مشکل تمرکز مشتری تنها به اناسکیل محدود نمیشود. بر اساس برآورد اطلاعات بلومبرگ در ماه مارس، مایکروسافت و متا میتوانستند حدود نیمی از فروش سالانه نیبیوس را تشکیل دهند. از سوی دیگر، مایکروسافت در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۷ درصد فروش کورویوِیو را به خود اختصاص داده بود؛ هرچند این شرکت بعداً تلاش کرده پایگاه مشتریان خود را متنوعتر کند.
این ساختار یک پرسش مهم برای بازار ایجاد کرده است: آیا رشد شرکتهای مراکز داده هوش مصنوعی حاصل تقاضای واقعی و پایدار است یا بخشی از آن نتیجه گردش سرمایه میان تعداد محدودی از شرکتهای بزرگ فناوری است؟
برخی منتقدان این ساختار را نمونهای از معاملات درونصنعتی و چرخهای میدانند؛ جایی که شرکتهای تراشهساز، ارائهدهندگان زیرساخت و توسعهدهندگان هوش مصنوعی در زنجیرهای از قراردادها و سرمایهگذاریهای متقابل به یکدیگر وابسته میشوند.
ارزشگذاری ۳۵ میلیارد دلاری در برابر زیان یک میلیارد دلاری
اناسکیل اکنون قصد دارد با عرضه سهام در نیویورک به ارزشگذاری تا ۳۵ میلیارد دلار دست پیدا کند. این هدف در شرایطی مطرح شده که شرکت در نیمه نخست سال بیش از یک میلیارد دلار زیان خالص ثبت کرده و تنها ۱۴۰.۶ میلیون دلار فروش داشته است.
همچنین بخش مهمی از قراردادهای بزرگ هنوز فعال نشدهاند و قرارداد آنتروپیک نیز برای اجرا به تأمین مالی و تحقق مجموعهای از الزامات وابسته است. از همین رو، ارزشگذاری احتمالی اناسکیل بیش از آنکه بر سود فعلی شرکت تکیه داشته باشد، بر انتظار بازار از رشد آینده زیرساخت هوش مصنوعی استوار است.
شرکتهای تأمینکننده زیرساخت هوش مصنوعی میتوانند از رشد بلندمدت تقاضا برای پردازش سود ببرند، اما همزمان با هزینههای سنگین ساخت، بدهی، تأمین مالی و ریسک تمرکز مشتری مواجه هستند. تحلیلگران شرکت روچیلد و ردبرن نیز در نخستین گزارش پوشش خود از شرکتهای رقیب اناسکیل، نسبت به همین مسئله هشدار دادهاند و وابستگی رشد فروش به دسترسی به منابع مالی را یکی از ریسکهای اصلی این صنعت دانستهاند.
جمعبندی
داستان اناسکیل نمونهای فشرده از فرصت و ریسک همزمان در اقتصاد هوش مصنوعی است. از یک طرف، ارزش قراردادهای ۱۰۳ میلیارد دلاری نشان میدهد تقاضا برای توان پردازشی در حال افزایش است و شرکتهایی مانند مایکروسافت و آنتروپیک حاضرند برای دسترسی به زیرساخت مورد نیاز خود دهها میلیارد دلار تعهد ایجاد کنند.
از طرف دیگر، وقتی ۸۵ درصد این قراردادها به دو مشتری وابسته باشد، تنها ۲.۶ میلیارد دلار از قراردادها فعال باشد و شرکت در برابر ۱۴۰.۶ میلیون دلار فروش، ۱.۰۲ میلیارد دلار زیان ثبت کرده باشد، نمیتوان ارزش قراردادها را معادل درآمد قطعی آینده در نظر گرفت.
مسئله اصلی اناسکیل اکنون تبدیل قراردادهای روی کاغذ به ظرفیت عملیاتی، درآمد واقعی و جریان نقدی پایدار است. موفقیت این مسیر نیز به تأمین مالی، دسترسی به تراشههای انویدیا، ساخت مراکز داده و حفظ تعهد مشتریان بزرگی مانند مایکروسافت و آنتروپیک بستگی دارد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
