رشد سریع زیرساختهای هوش مصنوعی، گروه تازهای از شرکتهای فعال در صنعت رایانش ابری را به مرکز توجه سرمایهگذاران آورده است؛ شرکتهایی که به جای توسعه مستقیم نرمافزارهای هوش مصنوعی، روی ساخت مراکز داده و تأمین ظرفیت پردازشی مورد نیاز این صنعت تمرکز کردهاند. یکی از نامهای مورد توجه در این حوزه، Applied Digital با نماد APLD است؛ شرکتی که مراکز داده خود را در اختیار مشتریان بزرگ فناوری قرار میدهد و تلاش میکند از رشد بلندمدت تقاضا برای توان پردازشی هوش مصنوعی بهره ببرد.
Applied Digital پس از رسیدن سهام به سقف ۵۲ هفتهای ۵۰.۷۳ دلار، حدود ۵۰ درصد افت کرده و اکنون در محدوده ۲۶.۶۶ دلار معامله میشود.
این شرکت قراردادهایی به ارزش حدود ۳۶ میلیارد دلار برای ۱۵ سال آینده امضا کرده که با تمدید قراردادها میتواند در افق ۳۰ ساله به ۸۶ میلیارد دلار برسد.
در مقابل، بدهی Applied Digital در یک سال از کمتر از ۷۰۰ میلیون دلار به حدود ۵ میلیارد دلار افزایش یافته و درآمد فصل چهارم مالی تنها ۲۵۸.۷ میلیون دلار بوده است.
بنابراین، ارزش این شرکت بیش از آنکه به درآمد امروز وابسته باشد، به توانایی آن در ساخت مراکز داده و تبدیل قراردادهای بزرگ به جریان درآمدی واقعی در سالهای آینده بستگی دارد.
سهام این شرکت در حالی در کانون توجه قرار گرفته که پس از ثبت سقف ۵۰.۷۳ دلار در ماه مه، حدود ۵۰ درصد از ارزش خود را از دست داده است. قیمت سهم در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۲۶.۶۶ دلار بود و دامنه قیمت ۵۲ هفته گذشته نیز بین ۱۹ تا ۵۰.۷۳ دلار قرار داشت. در نگاه نخست، افت شدید قیمت میتواند برای سرمایهگذارانی که به دنبال ورود به بازار زیرساخت هوش مصنوعی هستند جذاب باشد؛ اما ساختار مالی شرکت و فاصله میان قراردادهای امضاشده و درآمد واقعی، نشان میدهد این فرصت با ریسک قابلتوجهی همراه است.
Applied Digital چگونه از موج هوش مصنوعی درآمد کسب میکند؟
Applied Digital را میتوان بخشی از نسل جدید شرکتهای زیرساخت رایانش ابری دانست؛ شرکتهایی که تمرکز آنها بر ساخت مراکز دادهای است که بتوانند نیازهای سنگین آموزش و اجرای سامانههای هوش مصنوعی را پاسخ دهند.
مدل کسبوکار شرکت تا حد زیادی به اجاره ظرفیت مراکز داده به مشتریان بزرگ وابسته است. Applied Digital تاکنون قراردادهایی به ارزش حدود ۳۶ میلیارد دلار طی ۱۵ سال آینده منعقد کرده است. در صورت تمدید این قراردادها، ارزش بالقوه آنها در افق ۳۰ ساله میتواند به حدود ۸۶ میلیارد دلار برسد.
نکته مهم در ساختار این قراردادها، استفاده از مدل «پرداخت در هر شرایط» است. بر اساس این قراردادها، مشتری موظف است اجاره پایه تعیینشده را حتی در صورتی که تمام ظرفیت پردازشی رزروشده را مورد استفاده قرار ندهد، پرداخت کند. چنین ساختاری میتواند ریسک خالی ماندن ظرفیت مراکز داده را برای Applied Digital کاهش دهد و درآمد قابل پیشبینیتری ایجاد کند.
البته یک نکته مهم وجود دارد: بخش قابلتوجهی از این درآمدها هنوز محقق نشده است. Applied Digital برای دریافت اجاره کامل قراردادهای خود باید ساخت مراکز داده جدید را به پایان برساند.
درآمد رشد کرده، اما هنوز با ارزش قراردادها فاصله زیادی دارد
Applied Digital در فصل چهارم سال مالی ۲۰۲۶، درآمدی معادل ۲۵۸.۷ میلیون دلار ثبت کرد. این رقم نسبت به سال قبل بیش از ۴۰۰ درصد رشد کرده است؛ بنابراین از نظر نرخ رشد، عملکرد شرکت چشمگیر بوده است اما مقایسه درآمد فعلی با ارزش قراردادهای آینده تصویر متفاوتی ایجاد میکند. Applied Digital در حال حاضر حدود ۳۶ میلیارد دلار قرارداد منعقدشده دارد، اما پیشبینی شده درآمد شرکت در سال مالی ۲۰۲۸ تنها به حدود ۱.۴۵ میلیارد دلار برسد.
این فاصله نشان میدهد قراردادهای بزرگ به معنای درآمد فوری نیستند. شرکت باید ابتدا میلیاردها دلار برای ساخت مراکز داده هزینه کند، ظرفیتهای جدید را به بهرهبرداری برساند و سپس درآمد حاصل از قراردادها را شناسایی کند. در واقع، سرمایهگذار Applied Digital بیشتر روی آینده شرکت سرمایهگذاری میکند تا وضعیت فعلی آن.
بدهی ۵ میلیارد دلاری؛ مهمترین ریسک شرکت
یکی از جدیترین نگرانیها درباره Applied Digital، افزایش شدید بدهی است. در پایان سال مالی ۲۰۲۶، بدهی شرکت به حدود ۵ میلیارد دلار رسیده؛ در حالی که این رقم تنها یک سال قبل کمتر از ۷۰۰ میلیون دلار بود. این افزایش نشان میدهد توسعه سریع مراکز داده با سرمایهگذاری سنگینی همراه شده است.
رشد تقاضا برای هوش مصنوعی باعث شده شرکتهای زیرساختی برای ساخت مراکز داده، خرید تجهیزات و افزایش ظرفیت پردازشی سرمایهگذاری گستردهای انجام دهند. اما اگر سرعت بهرهبرداری از مراکز جدید کمتر از انتظار باشد، هزینه تأمین مالی میتواند فشار بیشتری بر جریان نقدی شرکت وارد کند.
در نتیجه، قراردادهای بلندمدت Applied Digital از یک طرف مزیت مهمی برای آینده شرکت هستند، اما از طرف دیگر برای تبدیل این قراردادها به درآمد واقعی باید سرمایهگذاری سنگینی انجام شود.
ChronoScale؛ دومین مسیر رشد
Applied Digital تنها به مدل اجاره مراکز داده متکی نیست. این شرکت همچنین ظرفیت پردازشی هوش مصنوعی را در اختیار شرکتهای بزرگ فناوری قرار میدهد.
این فعالیت از طریق ChronoScale انجام میشود؛ کسبوکاری که Applied Digital در ماه مه از آن جدا شد، اما همچنان حدود ۹۷ درصد مالکیت آن را در اختیار دارد. سهام ChronoScale از زمان آغاز معاملات نوسان زیادی داشته، اما در مجموع بیش از ۱۰۰ درصد رشد کرده است. این ساختار به Applied Digital اجازه میدهد علاوه بر درآمد حاصل از اجاره مراکز داده، در رشد بازار خدمات پردازشی هوش مصنوعی نیز سهم داشته باشد.
“
«از نگاه من، جذابیت اصلی Applied Digital در خودِ موج هوش مصنوعی نیست، بلکه در جایگاه آن در زنجیره زیرساخت این موج قرار دارد؛ جایی که تقاضای بلندمدت میتواند بسیار بزرگ باشد، اما هزینه ورود و تأمین مالی نیز به همان اندازه سنگین است. ۳۶ میلیارد دلار قرارداد، بدون توان ساخت و بهرهبرداری از مراکز داده، صرفاً یک ظرفیت بالقوه است و نه درآمد تحققیافته؛ به همین دلیل، در ارزیابی این شرکت باید بیش از رشد فروش به کیفیت قراردادها، زمانبندی راهاندازی ظرفیتها، جریان نقدی، هزینه انرژی و مسیر کاهش بدهی توجه کرد. به نظر میرسد بازار در حال قیمتگذاری بخش قابلتوجهی از آینده Applied Digital است و بنابراین ادامه رشد شرکت باید از مرحله «قراردادهای بزرگ» به مرحله «درآمد و جریان نقدی واقعی» منتقل شود؛ نقطهای که میتواند تعیینکننده ارزشگذاری بلندمدت APLD باشد.»
بابک شیری
چرا سهام سقوط کرده است؟
با وجود رشد سریع درآمد و قراردادهای بزرگ، سهام Applied Digital پس از رسیدن به ۵۰.۷۳ دلار در ماه مه با افتی حدود ۵۰ درصدی مواجه شده است. بخشی از فشار فروش را میتوان به نگرانی درباره میزان بدهی شرکت نسبت داد. از سوی دیگر، شرایط اقتصاد کلان، کمبود تراشههای حافظه مورد استفاده در مراکز داده و افزایش هزینه انرژی نیز بر چشمانداز این صنعت فشار وارد کردهاند.
افزایش هزینه انرژی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مراکز داده هوش مصنوعی به برق بسیار زیادی نیاز دارند و هرگونه افزایش هزینه انرژی میتواند حاشیه سود اپراتورهای این مراکز را تحت فشار قرار دهد.
از طرف دیگر، بازار به تدریج متوجه شده است که فاصله میان ارزش قراردادهای Applied Digital و درآمد واقعی آن زیاد است. تبدیل قرارداد ۳۶ میلیارد دلاری به درآمد، فرآیندی چندساله خواهد بود و نمیتوان انتظار داشت تمام این مبلغ در کوتاهمدت وارد صورتهای مالی شرکت شود.
ارزشگذاری هنوز پایین نیست
با وجود افت شدید قیمت، سهام Applied Digital الزاماً ارزان نشده است. قیمت سهم در محدوده ۲۶.۶۶ دلار قرار دارد و ارزش بازار شرکت حدود ۷.۱ میلیارد دلار است. در همین شرایط، نسبت قیمت به فروش شرکت حدود ۱۱ برابر است.
این نسبت نشان میدهد بازار همچنان بخش قابلتوجهی از رشد آینده شرکت را در قیمت سهام لحاظ کرده است. به بیان دیگر، افت ۵۰ درصدی سهم به تنهایی به معنای ارزان شدن شرکت نیست. سرمایهگذار باید بررسی کند آیا رشد درآمدهای آینده میتواند ارزشگذاری فعلی را توجیه کند یا خیر.
Applied Digital برای چه سرمایهگذاری مناسب است؟
ساختار Applied Digital بیشتر با سرمایهگذاری بلندمدت و پرریسک سازگار است. قراردادهای ۱۵ ساله، امکان تمدید تا افق ۳۰ ساله، رشد بیش از ۴۰۰ درصدی درآمد و قرار گرفتن در مرکز موج توسعه زیرساخت هوش مصنوعی، ظرفیت رشد قابلتوجهی برای شرکت ایجاد کردهاند اما در طرف دیگر، بدهی ۵ میلیارد دلاری، نیاز به سرمایهگذاری سنگین برای تکمیل مراکز داده، هزینه بالای انرژی و فاصله زیاد میان قراردادهای امضاشده و درآمد تحققیافته، ریسکهای مهمی هستند.
در نتیجه، عملکرد سهم در سالهای آینده بیش از هر چیز به سرعت ساخت مراکز داده، آغاز درآمدزایی از قراردادها و توان شرکت در مدیریت بدهی وابسته خواهد بود.
برای سرمایهگذارانی که نمیخواهند چنین ریسک مستقیمی را تحمل کنند، سرمایهگذاری در صندوقهای قابل معامله مرتبط با مراکز داده میتواند راهی برای دریافت مواجهه گستردهتر با این صنعت باشد؛ بدون آنکه تمام سرمایه به عملکرد یک شرکت وابسته شود.
جمعبندی
Applied Digital نمونهای از شرکتی است که در قلب یکی از بزرگترین موجهای سرمایهگذاری فناوری قرار گرفته، اما هنوز بخش زیادی از داستان رشد آن در آینده اتفاق خواهد افتاد. قراردادهای ۳۶ میلیارد دلاری و امکان افزایش ارزش آنها به ۸۶ میلیارد دلار در صورت تمدید، پشتوانه قابلتوجهی برای شرکت ایجاد کردهاند؛ با این حال، تبدیل این قراردادها به درآمد مستلزم ساخت مراکز داده، سرمایهگذاری سنگین و تحمل هزینههای مالی در چند سال آینده است.
افت حدود ۵۰ درصدی سهم از سقف ۵۲ هفتهای، شرکت را نسبت به ماه مه جذابتر کرده، اما نسبت قیمت به فروش حدود ۱۱ برابر نشان میدهد بازار هنوز انتظار رشد قابلتوجهی از Applied Digital دارد. بنابراین، مسئله اصلی دیگر صرفاً میزان قراردادهای شرکت نیست؛ بلکه توانایی مدیریت برای تبدیل این قراردادها به درآمد و جریان نقدی پایدار است.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
