رقابت برای سلطه بر صنعت هوش مصنوعی وارد مرحله تازهای شده است. OpenAI و آنتروپیک، سازندگان ChatGPT و Claude، در سالهای اخیر میلیاردها دلار سرمایه جذب کردهاند و ارزش هر دو شرکت در آخرین دورهای تأمین مالی به محدوده نزدیک به یک تریلیون دلار رسیده است.
اکنون به نظر میرسد رقابت این دو شرکت ممکن است از بازار خصوصی به بازارهای عمومی نیز منتقل شود. هر دو شرکت اسناد ثبت محرمانه نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) ارائه کردهاند؛ اقدامی که میتواند زمینهساز عرضه اولیه سهام (IPO) در آینده باشد.
هنوز زمان دقیق ورود هیچکدام از این دو شرکت به بازار سهام مشخص نیست، اما با توجه به نیاز روزافزون آنها به سرمایه برای توسعه زیرساخت، مدلهای هوش مصنوعی و تحقیقات، احتمال عرضه عمومی سهام در آینده نزدیک بیشتر شده است.
- OpenAI و آنتروپیک هر دو برای عرضه اولیه احتمالی سهام، اسناد ثبت محرمانه نزد SEC ارائه کردهاند.
- ChatGPT حدود یک میلیارد کاربر فعال ماهانه دارد و در بازار مصرفکنندگان دست بالا را دارد.
- حدود ۸۰ درصد درآمد آنتروپیک از مشتریان سازمانی و ابزارهای توسعهدهندگان حاصل میشود.
- درآمد سالانهشده آنتروپیک تا اواسط ۲۰۲۶ به حدود ۴۷ میلیارد دلار رسیده است.
- OpenAI همچنان درآمد بیشتری از بازار مصرفکننده دارد و مسیر سودآوری آن طولانیتر به نظر میرسد.
- بر اساس ارزشگذاریهای خصوصی اخیر، ارزشگذاری آنتروپیک نسبت به درآمد آن پایینتر از OpenAI است.
آیا آنتروپیک برای سرمایهگذاری بهتر از OpenAI است؟
ChatGPT در ابتدای رقابت هوش مصنوعی مولد، سهم قابل توجهی از بازار مصرفکنندگان را به دست آورد و اکنون حدود یک میلیارد کاربر فعال ماهانه دارد؛ رقمی که بهمراتب بیشتر از کاربران Claude است.
اما تمرکز OpenAI بر بازار مصرفکننده، فرصت بزرگی برای آنتروپیک ایجاد کرد. این شرکت با تمرکز بر عملکرد Claude در برنامهنویسی، نگارش و وظایف دقیق و تخصصی، توانست جایگاه قدرتمندی در میان شرکتها و توسعهدهندگان سازمانی پیدا کند.
اکنون حدود ۸۰ درصد درآمد آنتروپیک از مشتریان سازمانی و استفاده از API و ابزارهای توسعهدهندگان به دست میآید؛ در حالی که سهم مشتریان سازمانی از درآمد OpenAI حدود ۴۰ درصد برآورد میشود.
این تفاوت مدل کسبوکار اهمیت زیادی دارد. کاربران عادی ممکن است برای اشتراکهای گرانقیمت پول پرداخت نکنند یا در دورههای اقتصادی ضعیفتر اشتراک خود را لغو کنند؛ اما شرکتها برای استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیندهای کاری، برنامهنویسی و اتوماسیون، آمادگی بیشتری برای پرداخت هزینه دارند.
آنتروپیک در مسیر سودآوری سریعتر
هر دو شرکت برای توسعه مدلهای جدید، تحقیقات هوش مصنوعی و ساخت زیرساختهای محاسباتی، سرمایهگذاریهای بسیار سنگینی انجام دادهاند و در سالهای اخیر زیانهای قابل توجهی داشتهاند.
برآورد میشود OpenAI تنها در سال گذشته حدود ۳۸.۵ میلیارد دلار زیان خالص داشته و انتظار ندارد حداقل تا سال ۲۰۳۰ به سودآوری برسد.
در مقابل، آنتروپیک پیشتر سال ۲۰۲۸ را بهعنوان زمان احتمالی رسیدن به نخستین سود خود در نظر گرفته بود؛ اما رشد سریع این شرکت باعث شده گزارشهایی درباره ثبت نخستین سود عملیاتی آن در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ منتشر شود.
اگر آنتروپیک بتواند رشد درآمدی سریع خود را حفظ کند و همزمان زمان رسیدن به سودآوری را جلو بیندازد، جذابیت آن برای سرمایهگذاران بازار عمومی افزایش چشمگیری خواهد یافت.
البته سرمایهگذاران نباید تنها بر اساس یک فصل عملکرد درباره آینده این شرکت قضاوت کنند. هر دو شرکت بهسرعت در حال عرضه مدلها و قابلیتهای جدید هستند و سهم بازار آنها میتواند در سالهای آینده بارها تغییر کند.
ورود OpenAI به سختافزار؛ فرصت یا ریسک؟
OpenAI اخیراً نشانههایی از ورود احتمالی به بازار سختافزار مصرفی نیز نشان داده است و گزارشهایی درباره توسعه یک اسپیکر هوشمند خانگی منتشر شده است.
ورود به حوزه سختافزار میتواند یک فرصت بزرگ برای توسعه اکوسیستم هوش مصنوعی باشد، اما در عین حال حاشیه سود این صنعت معمولاً پایینتر است و بازار اسپیکرهای خانگی نیز رقابتی و اشباعشده محسوب میشود.
برای OpenAI، ورود همزمان به حوزههای مختلف از مدلهای هوش مصنوعی گرفته تا نرمافزار، خدمات سازمانی و سختافزار میتواند به رشد بیشتر منجر شود؛ اما خطر پراکندگی منابع و تمرکز مدیریتی را نیز افزایش میدهد.
آنتروپیک با سرعت بیشتری در حال رشد است
یکی از مهمترین نکات برای مقایسه این دو شرکت، نسبت ارزشگذاری به درآمد است.
اگر درآمد سالانهشده ۴۷ میلیارد دلاری آنتروپیک برای سال ۲۰۲۶ محقق شود، ارزشگذاری حدود ۹۶۵ میلیارد دلاری این شرکت در آخرین دور تأمین مالی، معادل تقریباً ۲۰.۵ برابر درآمد سالانه خواهد بود.
در مقابل، ارزشگذاری حدود ۸۵۲ میلیارد دلاری OpenAI بر اساس آخرین دور تأمین مالی و درآمد سالانهشده حدود ۲۵ میلیارد دلاری، نسبت ارزشگذاری به درآمدی در حدود ۳۴.۱ برابر ایجاد میکند.
البته مقایسه این دو شرکت به دلیل محدود بودن اطلاعات مالی و تفاوت زمان تأمین مالی کاملاً دقیق نیست، اما در شرایط فعلی دشوار است توضیح دهیم چرا OpenAI باید نسبت ارزشگذاری به درآمد بالاتری از آنتروپیک داشته باشد.
“
«اگر OpenAI و آنتروپیک در نهایت وارد بازار عمومی شوند، رقابت این دو شرکت میتواند به یکی از بزرگترین نبردهای IPO تاریخ صنعت فناوری تبدیل شود. OpenAI همچنان با یک میلیارد کاربر ماهانه، مزیت قابل توجهی در بازار مصرفکننده دارد؛ اما آنتروپیک توانسته با تمرکز بر مشتریان سازمانی، رشد درآمدی سریعتری ایجاد کند و به نظر میرسد مسیر کوتاهتری تا سودآوری دارد. نکته کلیدی نه تعداد کاربران، بلکه کیفیت درآمد و توانایی تبدیل رشد به جریان نقدی است. با این معیار، در شرایط فعلی آنتروپیک گزینه جذابتری به نظر میرسد؛ هرچند ارزشگذاری نزدیک به یک تریلیون دلار برای هر دو شرکت، ریسک بالایی ایجاد میکند و قیمت نهایی عرضه اولیه میتواند تمام معادلات را تغییر دهد.»
بابک شیری
