رایانش کوانتومی هنوز سهم کوچکی از صنعت فناوری را تشکیل میدهد، اما همکاری میان شرکتهای بزرگ تراشهسازی و بازیگران تخصصی این حوزه نشان میدهد که رقابت برای ساخت نسل بعدی زیرساختهای محاسباتی آغاز شده است. در تازهترین تحول، انویدیا اعلام کرده است که سیستم کوانتومی Superion 256 شرکت IonQ بهعنوان نخستین رایانه کوانتومی در مرکز تحقیقات کوانتومی شتابیافته این شرکت مستقر خواهد شد.
- انویدیا نخستین سیستم کوانتومی مرکز تحقیقاتی خود را از Superion 256 شرکت IonQ انتخاب کرده است.
- درآمد انویدیا در نیمه نخست سال مالی ۲۰۲۷ با رشد ۹۶ درصدی به ۱۷۸ میلیارد دلار رسید.
- درآمد IonQ در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۱۴۵ میلیون دلار رسید، اما شرکت همچنان زیان سنگینی ثبت کرده است.
- همکاری با انویدیا میتواند جایگاه فناوری IonQ را تقویت کند، اما ارزشگذاری بالای آن ریسک سرمایهگذاری را افزایش میدهد.
این همکاری از یک سو جایگاه فناوری IonQ را در میان شرکتهای بزرگ فناوری تقویت میکند و از سوی دیگر نشان میدهد که انویدیا در حال ایجاد زیرساختی برای اتصال پردازندههای گرافیکی و رایانههای کوانتومی است. با این حال، تفاوت بزرگی میان این دو شرکت وجود دارد؛ انویدیا در حال حاضر یک غول سودآور در صنعت هوش مصنوعی است، در حالی که IonQ همچنان یک شرکت تخصصی و زیانده در بازار نوظهور رایانش کوانتومی محسوب میشود.
انویدیا؛ غول هوش مصنوعی وارد میدان کوانتوم میشود
انویدیا در حال حاضر بیش از هر چیز با پردازندههای مورد استفاده در زیرساختهای هوش مصنوعی شناخته میشود. رشد تقاضا برای پردازندههای این شرکت طی سالهای اخیر، انویدیا را به یکی از بزرگترین شرکتهای فناوری جهان تبدیل کرده و منابع مالی قابل توجهی در اختیار آن قرار داده است.
این شرکت در حال حاضر حدود ۹۹ میلیارد دلار نقدینگی دارد و بخشی از این منابع و توان فنی را برای توسعه حوزههای جدید، از جمله رایانش کوانتومی، به کار گرفته است. در مرکز تحقیقات کوانتومی انویدیا، سیستم Superion 256 شرکت IonQ به یک خوشه از سرورهای مجهز به پردازندههای انویدیا متصل خواهد شد. در این ساختار، رایانه کوانتومی وظایف اختصاصی کوانتومی را انجام میدهد، در حالی که پردازشهای سنگین کلاسیک به پردازندههای GB200 منتقل میشوند و کل سامانه نیز از طریق نرمافزار CUDA-Q مدیریت خواهد شد.
اهمیت این مدل در آن است که آینده رایانش کوانتومی احتمالاً صرفاً به جایگزینی رایانههای کلاسیک با رایانههای کوانتومی وابسته نیست؛ بلکه ترکیب این دو نوع محاسبات میتواند یکی از مسیرهای اصلی توسعه این فناوری باشد.
با این حال، نباید انویدیا را در شرایط فعلی یک شرکت کوانتومی دانست. بخش اصلی درآمد و سود شرکت همچنان از زیرساختهای هوش مصنوعی به دست میآید. در نیمه نخست سال مالی ۲۰۲۷ که در ۲۶ ژوئیه به پایان رسید، درآمد انویدیا ۹۶ درصد افزایش یافت و به ۱۷۸ میلیارد دلار رسید. سود خالص نیز با رشد ۱۶۱ درصدی به ۱۱۸ میلیارد دلار رسید.
IonQ؛ فرصت بزرگ در کنار ریسک بزرگ
IonQ در نقطه کاملاً متفاوتی قرار دارد. این شرکت یک بازیگر تخصصی در رایانش کوانتومی است و برخلاف انویدیا، هنوز به سودآوری نرسیده است. محصول جدید این شرکت، Superion 256، نسل ششم رایانههای کوانتومی مبتنی بر یونهای بهدامافتاده است و همان فناوریای را توسعه میدهد که IonQ با استفاده از آن در آزمایشهای خود به دقت ۹۹.۹۹ درصدی در گیتهای دوکیوبیتی دست یافته است.
این سیستم از ۲۵۶ کیوبیت یون بهدامافتاده استفاده میکند. علاوه بر این، تراشههای مورد استفاده در معماری IonQ روی خطوط تولید متعارف نیمهرسانا ساخته شدهاند؛ ویژگیای که میتواند در صورت موفقیت فناوری، مسیر تولید در مقیاس بزرگ را تسهیل کند.
انتخاب Superion 256 توسط انویدیا از این منظر اهمیت دارد که یک شرکت بزرگ فناوری، معماری IonQ را برای استفاده در زیرساخت تحقیقاتی خود برگزیده است. چنین همکاریای میتواند برای IonQ فراتر از یک قرارداد معمولی باشد و به اعتبار تجاری و فناورانه آن کمک کند. با این حال، صورتهای مالی همچنان ریسک بالایی را نشان میدهند. درآمد IonQ در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۱۴۵ میلیون دلار رسید؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل تنها ۲۸ میلیون دلار بود. اما افزایش درآمد هنوز به سودآوری منجر نشده و شرکت در دو فصل نخست سال حدود ۱.۱ میلیارد دلار زیان ثبت کرده است.
IonQ بیش از ۲.۱ میلیارد دلار نقدینگی در اختیار دارد و بنابراین فعلاً توان ادامه سرمایهگذاری سنگین را دارد. با این حال، ارزشگذاری بالای شرکت همچنان یکی از مهمترین ریسکهای سهام آن است؛ نسبت قیمت به فروش IonQ حدود ۶۱ گزارش شده است.
“
«از منظر تحلیلی، مهمترین نکته این همکاری نه انتخاب یک «برنده» میان انویدیا و IonQ، بلکه تغییر معماری اقتصاد محاسبات است. انویدیا در حال ایجاد موقعیتی است که در آن رایانش کوانتومی الزاماً رقیب پردازندههای کلاسیک نیست و میتواند به یک لایه مکمل در کنار آنها تبدیل شود؛ در مقابل، IonQ برای تبدیل مزیت فناورانه به ارزش اقتصادی باید ثابت کند که دقت بالا و مقیاسپذیری میتوانند به تقاضای پایدار و حاشیه اقتصادی قابل دفاع منجر شوند. بنابراین، ارزش این همکاری در کوتاهمدت بیشتر در اعتبارسنجی فناوری و شکلدهی به زیرساخت آینده دیده میشود تا درآمد مستقیم کوانتومی؛ و فاصله میان این اعتبار فناورانه و سودآوری واقعی، همان متغیری است که در نهایت ارزش اقتصادی IonQ را تعیین خواهد کرد.»
بابک شیری
تفاوت اصلی؛ کسبوکار بالغ در برابر فناوری نوظهور
مقایسه انویدیا و IonQ در واقع مقایسه دو مدل کاملاً متفاوت است. انویدیا از یک کسبوکار بزرگ و سودآور در صنعت هوش مصنوعی برخوردار است که در حال حاضر درآمد و جریان مالی آن ارتباط مستقیمی با رایانش کوانتومی ندارد. در مقابل، IonQ تقریباً تمام چشمانداز تجاری خود را به موفقیت رایانش کوانتومی گره زده است.
همکاری این دو شرکت نیز همین تفاوت را برجسته میکند. انویدیا میتواند از منابع مالی و زیرساخت پردازشی خود برای ورود تدریجی به حوزه کوانتوم استفاده کند، بدون آنکه عملکرد مالی فعلی شرکت به موفقیت فوری این فناوری وابسته باشد. IonQ اما برای تبدیل دستاوردهای آزمایشگاهی به درآمد پایدار، به تجاریسازی سریعتر و موفقیت فناوری خود نیاز دارد.
جمعبندی
همکاری انویدیا و IonQ نشان میدهد که مرز میان رایانش کلاسیک، هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی در حال تغییر است. Superion 256 قرار است در کنار پردازندههای انویدیا فعالیت کند و همین موضوع تصویری از معماری ترکیبی آینده ارائه میدهد؛ معماریای که در آن رایانش کوانتومی و کلاسیک مکمل یکدیگر خواهند بود. انویدیا در این رقابت از پشتوانه یک کسبوکار بسیار بزرگ، رشد سریع درآمد و سودآوری برخوردار است، در حالی که IonQ مستقیماً در معرض موفقیت یا شکست بازار رایانش کوانتومی قرار دارد.
از سوی دیگر، همین تمرکز بالا میتواند در صورت موفقیت فناوری IonQ، ظرفیت رشد متفاوتی ایجاد کند. اما در شرایط فعلی، ارزشگذاری بالای شرکت و زیان قابل توجه آن نشان میدهد که بازار بخش مهمی از انتظارات آینده را از پیش در قیمت سهام آن منعکس کرده است.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
