رشد سریع هوش مصنوعی در حال تغییر معادلات سرمایه‌گذاری در بازارهای جهانی است. در سال‌های گذشته، بخش بزرگی از توجه سرمایه‌گذاران به شرکت‌هایی معطوف بود که مستقیماً نرم‌افزارها و مدل‌های هوش مصنوعی را توسعه می‌دهند، اما اکنون بخش‌های دیگری از زنجیره ارزش این فناوری نیز در حال جلب توجه هستند؛ از زیرساخت‌های پردازشی و رایانش ابری گرفته تا انرژی موردنیاز برای فعالیت مراکز داده.
- آمازون حدود ۲۸ درصد از سبد جدید Thiel Macro را تشکیل می‌دهد و بزرگ‌ترین موقعیت سرمایه‌گذاری این صندوق است.
- درآمد سالانه کسب‌وکار هوش مصنوعی آمازون در سه‌ماهه دوم از ۲۵ میلیارد دلار عبور کرد.
- رشد فروش خدمات ابری آمازون در سه‌ماهه دوم به ۳۷ درصد رسید که سریع‌ترین رشد طی ۱۸ فصل بود.
- ویسترا در نیمه نخست ۲۰۲۶ به سود تعدیل‌شده پیش از بهره، مالیات، استهلاک و استهلاک دارایی‌ها معادل ۳.۳ میلیارد دلار رسید.
در همین شرایط، افشای ترکیب جدید سبد سرمایه‌گذاری شرکت Thiel Macro، متعلق به پیتر تیل، توجه بازار را به خود جلب کرده است. این صندوق که در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ هیچ سهمی در اختیار نداشت، در سه‌ماهه دوم تنها هشت موقعیت سهامی ایجاد کرد و آمازون و ویسترا در مجموع حدود ۴۲ درصد ارزش این سبد را تشکیل دادند.
نکته قابل توجه این است که این دو شرکت مستقیماً در یک بخش فعالیت نمی‌کنند. آمازون از طریق زیرساخت رایانش ابری و خدمات هوش مصنوعی در سمت فناوری این زنجیره قرار دارد و ویسترا از طریق تولید برق، بخشی از زیرساخت انرژی موردنیاز اقتصاد هوش مصنوعی را تأمین می‌کند.
چرا آمازون در سبد پیتر تیل قرار گرفت؟
شرکت آمازون برای بسیاری از سرمایه‌گذاران همچنان با تجارت الکترونیکی شناخته می‌شود، اما بخش مهم‌تر داستان این شرکت برای بازار هوش مصنوعی در جای دیگری قرار دارد: خدمات رایانش ابری آمازون.
بخش خدمات وب آمازون یا AWS یکی از بزرگ‌ترین زیرساخت‌های رایانش ابری جهان را در اختیار دارد و طبق داده‌های ارائه‌شده در متن منبع، حدود ۲۸ درصد از بازار جهانی رایانش ابری را در اختیار دارد. همین موقعیت باعث شده آمازون بتواند یکی از لایه‌های اصلی زیرساختی موردنیاز برای توسعه و اجرای سامانه‌های هوش مصنوعی را در اختیار شرکت‌ها قرار دهد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم توسعه مدل‌های هوش مصنوعی به ظرفیت عظیمی از پردازنده‌ها، فضای ذخیره‌سازی و زیرساخت محاسباتی نیاز دارد. در نتیجه، بخشی از ارزش اقتصادی موج هوش مصنوعی می‌تواند نه فقط در اختیار سازندگان مدل‌ها، بلکه در اختیار شرکت‌هایی قرار گیرد که زیرساخت لازم برای اجرای این مدل‌ها را فراهم می‌کنند.
آمازون نیز در حال گسترش خدمات هوش مصنوعی خود است. برای نمونه، ابزار دستیار فروشندگان این شرکت با استفاده از هوش مصنوعی مولد و عامل‌های هوشمند به کسب‌وکارها در فرایند فروش محصولات کمک می‌کند.
عملکرد مالی AWS نیز نشانه دیگری از اهمیت این بخش است. فروش این واحد در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ با رشد ۳۷ درصدی نسبت به سال قبل همراه شد؛ رشدی که طبق گزارش ارائه‌شده، سریع‌ترین نرخ رشد این بخش طی ۱۸ فصل بوده است.
در همین دوره، آمازون اعلام کرد درآمد سالانه‌شده کسب‌وکار هوش مصنوعی آن از ۲۵ میلیارد دلار عبور کرده است؛ رقمی که نشان می‌دهد هوش مصنوعی برای این شرکت دیگر صرفاً یک پروژه بلندمدت نیست و به تدریج در حال تبدیل شدن به یک جریان درآمدی قابل توجه است.
ویسترا؛ روی دیگر اقتصاد هوش مصنوعی
اگر آمازون در سمت محاسبات و زیرساخت ابری قرار گرفته باشد، ویسترا در سمت دیگری از همین زنجیره ایستاده است: انرژی. رشد استفاده از هوش مصنوعی مستقیماً به افزایش ظرفیت مراکز داده وابسته است و مراکز داده نیز برای فعالیت مداوم به برق پایدار و قابل اتکا نیاز دارند. مدل‌های هوش مصنوعی و پردازنده‌های مورد استفاده در آنها، به‌ویژه پردازنده‌های گرافیکی، مصرف انرژی بالایی دارند.
به همین دلیل، توسعه هوش مصنوعی می‌تواند تقاضا برای برق را در مناطقی که میزبان مراکز داده بزرگ هستند افزایش دهد. این روند توجه سرمایه‌گذاران را به شرکت‌های تولیدکننده و تأمین‌کننده برق جلب کرده است.
ویسترا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان برق در آمریکا محسوب می‌شود و در ۱۸ ایالت فعالیت دارد. این شرکت همچنین برنامه‌ای برای دستیابی به انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ دارد و بخشی از مسیر خود را از طریق انرژی هسته‌ای، خورشیدی و سایر منابع کم‌کربن دنبال می‌کند.
یکی از مهم‌ترین دارایی‌های ویسترا نیز ناوگان نیروگاه‌های هسته‌ای آن است. این شرکت خود را به‌عنوان دارنده دومین ناوگان بزرگ نیروگاه‌های هسته‌ای رقابتی در آمریکا معرفی می‌کند؛ موضوعی که در شرایط افزایش تقاضا برای برق پایدار می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
عملکرد مالی ویسترا چه می‌گوید؟
رشد تقاضای برق تنها بخش داستان ویسترا نیست. عملکرد مالی شرکت نیز در نیمه نخست ۲۰۲۶ بهبود قابل توجهی نشان داده است. ویسترا در شش ماه نخست سال، ۳.۳ میلیارد دلار سود تعدیل‌شده پیش از بهره، مالیات، استهلاک و استهلاک دارایی‌ها ثبت کرد؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل ۲.۶ میلیارد دلار بود.
این شرکت همچنین پیش‌بینی کرده است که سود تعدیل‌شده پیش از بهره، مالیات، استهلاک و استهلاک دارایی‌ها در کل سال به محدوده ۶.۸ تا ۷.۶ میلیارد دلار برسد؛ در حالی که رقم سال گذشته ۵.۹ میلیارد دلار بوده است.
در کنار این عملکرد، نسبت قیمت به سود آینده ویسترا در زمان انتشار گزارش حدود ۱۳ بوده است؛ در حالی که این نسبت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵ حدود ۲۸ گزارش شده بود. البته پایین‌تر بودن این نسبت به گذشته به‌تنهایی به معنای ارزندگی قطعی سهم نیست و باید در کنار چشم‌انداز سودآوری، سرمایه‌گذاری‌های شرکت، وضعیت بازار برق و انتظارات مربوط به تقاضای انرژی مراکز داده بررسی شود.
“
«نکته مهم این گزارش برای من، نه صرفاً نام پیتر تیل، بلکه تغییر محل تمرکز سرمایه در زنجیره ارزش هوش مصنوعی است. در مرحله نخست این موج، توجه بازار عمدتاً به سازندگان تراشه، مدل‌های هوش مصنوعی و شرکت‌های نرم‌افزاری معطوف بود؛ اما با افزایش مقیاس مراکز داده، دو گلوگاه بنیادی یعنی ظرفیت محاسباتی و دسترسی به انرژی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. از این منظر، قرار گرفتن آمازون و ویسترا در یک سبد، بیش از آنکه صرفاً یک انتخاب میان دو سهم باشد، می‌تواند بازتابی از عمیق‌تر شدن اقتصاد هوش مصنوعی و حرکت آن از لایه نرم‌افزار به سمت زیرساخت‌های فیزیکی باشد؛ جایی که رشد آینده این صنعت increasingly به سرمایه‌گذاری سنگین، برق پایدار و ظرفیت محاسباتی وابسته خواهد بود.»
بابک شیری
چرا انرژی به بخش مهمی از داستان هوش مصنوعی تبدیل شده است؟
یکی از مهم‌ترین تغییرات در اقتصاد هوش مصنوعی این است که رقابت دیگر فقط بر سر مدل‌های هوشمند یا پردازنده‌های پیشرفته نیست. مراکز داده‌ای که برای اجرای سامانه‌های هوش مصنوعی ساخته می‌شوند، به تراکم بالایی از تجهیزات پردازشی نیاز دارند و همین موضوع مصرف برق آنها را افزایش می‌دهد. طبق اطلاعات ارائه‌شده در گزارش منبع، پردازنده‌های گرافیکی مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی می‌توانند دست‌کم ۵۰۰ وات به ازای هر فوت مربع مصرف داشته باشند؛ رقمی که تا پنج برابر مصرف برخی مراکز داده غیرهوش مصنوعی عنوان شده است.
اگر روند توسعه مراکز داده هوش مصنوعی ادامه پیدا کند، مسئله تأمین برق می‌تواند به یکی از محدودیت‌های مهم توسعه این صنعت تبدیل شود. در چنین شرایطی، شرکت‌هایی که در زنجیره تولید برق، به‌ویژه تولید برق پایدار و قابل اتکا، حضور دارند ممکن است بیش از گذشته مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گیرند.
دو شرکت، یک زنجیره اقتصادی
سرمایه‌گذاری هم‌زمان در آمازون و ویسترا را می‌توان از زاویه دیگری نیز بررسی کرد. این دو شرکت در واقع در دو بخش متفاوت از یک زنجیره اقتصادی قرار دارند. آمازون زیرساخت محاسبات ابری و خدمات هوش مصنوعی را ارائه می‌کند و ویسترا بخشی از انرژی موردنیاز برای فعالیت اقتصاد دیجیتال و مراکز داده را تأمین می‌کند. به این ترتیب، این رویکرد صرفاً سرمایه‌گذاری روی یک شرکت هوش مصنوعی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری روی دو لایه زیرساختی متفاوت از رشد هوش مصنوعی است.
البته تصمیم سرمایه‌گذاری یک صندوق، به‌تنهایی نمی‌تواند آینده یک سهم یا یک صنعت را تعیین کند. ساختار سبد Thiel Macro نیز نشان می‌دهد که تمرکز این صندوق در سه‌ماهه دوم تنها به فناوری محدود نبوده و بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌های آن به شرکت‌های انرژی اختصاص یافته است.
جمع‌بندی
سبد جدید Thiel Macro تصویری جالب از تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به اقتصاد هوش مصنوعی ارائه می‌کند. آمازون از طریق AWS و توسعه خدمات هوش مصنوعی در سمت زیرساخت محاسباتی قرار دارد، در حالی که ویسترا از طریق تولید برق در بخشی از زیرساخت انرژی موردنیاز مراکز داده فعالیت می‌کند.
آمازون در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ رشد ۳۷ درصدی فروش AWS و درآمد سالانه‌شده بیش از ۲۵ میلیارد دلاری کسب‌وکار هوش مصنوعی خود را گزارش کرده است. ویسترا نیز در نیمه نخست سال به ۳.۳ میلیارد دلار سود تعدیل‌شده پیش از بهره، مالیات، استهلاک و استهلاک دارایی‌ها دست یافته و برای کل سال محدوده ۶.۸ تا ۷.۶ میلیارد دلار را پیش‌بینی کرده است.
با این حال، ارتباط میان رشد هوش مصنوعی و عملکرد این دو شرکت یکسان نیست. آمازون مستقیماً از افزایش تقاضا برای محاسبات ابری و خدمات هوش مصنوعی بهره می‌برد، در حالی که اثر رشد هوش مصنوعی بر ویسترا بیشتر از مسیر افزایش تقاضای برق و توسعه مراکز داده منتقل می‌شود.
بنابراین، ترکیب این دو سهم در سبد Thiel Macro را می‌توان نمونه‌ای از نگاهی گسترده‌تر به زنجیره ارزش هوش مصنوعی دانست؛ زنجیره‌ای که در آن محاسبات و انرژی، دو جزء مکمل برای گسترش ظرفیت این فناوری هستند.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
