در یک نگاه
  • نرخ بهره ژاپن: ها‌جیمه تاکاتا بار دیگر از افزایش نرخ بهره از ۱.۲۵ به ۱.۵ درصد حمایت کرد و خواستار تصمیم‌گیری سریع‌تر بر اساس داده‌ها شد.
  • تورم ژاپن: تورم زیربنایی به ۲ درصد رسیده و قیمت تولیدکننده در اکتبر ۷.۱ درصد افزایش یافته است.
  • نرخ خنثی: بانک مرکزی محدوده نرخ بهره خنثی را بین ۱.۱ تا ۲.۵ درصد برآورد می‌کند، اما تاکاتا احتمال می‌دهد این سطح از انتظارات بازار بالاتر باشد.

هاجیمه تاکاتا، عضو هیئت‌مدیره بانک مرکزی ژاپن (BOJ)، خواستار افزایش چابک‌تر و مبتنی بر داده‌های اقتصادی نرخ بهره شد و هشدار داد که نرخ بهره خنثی این کشور ممکن است از برآوردهای فعلی بازار فراتر برود. او معتقد است سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی در شرایط اقتصادی ژاپن است و بانک مرکزی نباید خود را به یک برنامه زمانی ثابت برای افزایش نرخ بهره محدود کند.

تاکاتا روز دوشنبه در سخنرانی خود برای فعالان اقتصادی در توکوشیما، بار دیگر از پیشنهاد خود برای افزایش نرخ بهره سیاستی از ۱.۲۵ به ۱.۵ درصد دفاع کرد. او در نشست اکتبر بانک مرکزی تنها عضوی بود که با تصمیم اکثریت مخالفت کرد و خواستار این افزایش شده بود.

تاکاتا: سیاست پولی ژاپن وارد مرحله جدیدی شده است

به گفته تاکاتا، تغییر شرایط اقتصادی در سال ۲۰۲۶ ایجاب می‌کند که بانک مرکزی ژاپن با انعطاف بیشتری درباره نرخ بهره تصمیم بگیرد. او تأکید کرد سیاست‌گذاران نباید به فاصله‌های زمانی یا محدوده‌هایی که بازارها برای افزایش نرخ بهره پیش‌بینی می‌کنند، پایبند باشند.

از دیدگاه این عضو هیئت‌مدیره، تصمیم‌های پولی باید بر اساس شرایط داخلی قیمت‌ها و اقتصاد ژاپن و همچنین تحولات اقتصادی بین‌المللی اتخاذ شوند.

تاکاتا تصریح کرد دیدگاه‌های مطرح‌شده در این سخنرانی مواضع شخصی او هستند و لزوماً بیانگر نظر کل هیئت‌مدیره بانک مرکزی نیستند.

تورم پایه به ۲ درصد رسیده است؛ افزایش قیمت تولیدکننده به ۷.۱ درصد رسید

بخش مهمی از استدلال تاکاتا برای افزایش سریع‌تر نرخ بهره به تغییر چشم‌انداز تورم ژاپن مربوط می‌شود. او گفت تورم زیربنایی به هدف ۲ درصدی بانک مرکزی رسیده و انتظارات تورمی میان‌مدت و بلندمدت نیز از این سطح فراتر رفته است؛ شرایطی که می‌تواند خطر شکل‌گیری اثرات ثانویه تورم را افزایش دهد.

تاکاتا همچنین به رشد ۷.۱ درصدی قیمت تولیدکننده در ماه اکتبر اشاره کرد و گفت انتقال سریع‌تر هزینه‌ها به مصرف‌کنندگان، فشارهای قیمتی را تشدید می‌کند.

او هشدار داد افزایش هزینه‌های انرژی در پی درگیری‌های خاورمیانه نیز ممکن است باعث شود تورم از سطح هدف بانک مرکزی فراتر برود.

بر همین اساس، تاکاتا معتقد است بانک مرکزی باید رویکرد خود را از حمایت از افزایش تورم به سمت نشان دادن عزم جدی برای جلوگیری از عبور قیمت‌ها از سطح مطلوب تغییر دهد؛ البته اثرات نوسانات ارزی نیز باید در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ شود.

ضعف ین ژاپن از دلایل ضرورت افزایش نرخ بهره است

تاکاتا در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت ین ژاپن اشاره کرد و گفت نرخ بهره واقعی سیاستی این کشور همچنان پایین‌ترین سطح را در جهان دارد.

او معتقد است اختلاف نرخ‌های بهره واقعی میان کشورها بر تصمیم معامله‌گران بازار ارز تأثیر می‌گذارد و فشارهای قیمتی ناشی از نوسانات نرخ ارز، یکی از دلایلی است که ضرورت افزایش نرخ بهره در ژاپن را تقویت می‌کند.

جفت ارز usdjpy

این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که نرخ برابری دلار به ین به محدوده ۱۶۰ نزدیک شده و ضعف ین همچنان یکی از نگرانی‌های مهم سیاست‌گذاران ژاپنی است.

نرخ بهره خنثی ژاپن ممکن است از انتظارات بازار بالاتر باشد

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان تاکاتا به نرخ بهره خنثی ژاپن مربوط می‌شود؛ سطحی از نرخ بهره که نه موجب تحریک اقتصاد می‌شود و نه فعالیت‌های اقتصادی را محدود می‌کند.

بانک مرکزی ژاپن محدوده نرخ بهره خنثی را به‌طور تقریبی بین ۱.۱ تا ۲.۵ درصد برآورد می‌کند. تاکاتا گفت نرخ بهره سیاستی ژاپن به‌تازگی وارد این محدوده شده است، اما با توجه به افزایش نرخ بهره در سایر اقتصادهای جهان، احتمال دارد نرخ خنثی ژاپن در نهایت بالاتر از انتظارات بازار قرار بگیرد.

او معتقد است بانک مرکزی باید زودتر نرخ بهره را به محدوده میانی این دامنه نزدیک کند تا در آینده برای افزایش یا کاهش نرخ بهره، فضای سیاستی کافی داشته باشد.

تاکاتا: اثر افزایش‌های قبلی نرخ بهره هنوز به‌طور کامل نمایان نشده است

این عضو بانک مرکزی ژاپن گفت اثرات تجمعی افزایش‌های قبلی نرخ بهره هنوز به‌طور کامل در اقتصاد نمایان نشده‌اند. با این حال، او به چند عامل اشاره کرد که از تداوم فعالیت اقتصادی حمایت می‌کنند؛ از جمله وضعیت مالی قدرتمند شرکت‌ها، شرایط اعتباری همچنان تسهیل‌شده، بهبود اقتصاد جهانی و تقاضای مرتبط با سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی.

تاکاتا انتظار دارد سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی با وجود نوسانات بازار سهام در اوایل نوامبر، همچنان در سطح مناسبی باقی بماند.

اظهارات او هم‌زمان با انتشار داده‌هایی مطرح شد که از انقباض جزئی اقتصاد ژاپن در سه‌ماهه سوم حکایت داشت. اکنون بازارها در انتظار تصمیم بعدی بانک مرکزی در ماه دسامبر هستند.