در یک نگاه
  • سیاست پولی ژاپن: اوئدا بر ادامه افزایش نرخ بهره تأکید کرد؛ نرخ بهره فعلی بانک مرکزی ۱.۲۵ درصد است و بازارها افزایش آن در دسامبر را به‌طور گسترده پیش‌بینی می‌کنند.
  • اقتصاد ژاپن: صادرات در اکتبر ۲۰.۵ درصد رشد کرد و کسری تجاری به حدود نصف پیش‌بینی‌ها رسید؛ تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه سوم اندکی کاهش یافت.
  • بازار فارکس: جفت‌ارز دلار به ین در نزدیکی سطح ۱۶۰ قرار دارد؛ اختلاف سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن و فدرال رزرو و احتمال مداخله ارزی همچنان از عوامل مهم بازار هستند.

کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن (BOJ)، بار دیگر بر ادامه مسیر افزایش نرخ بهره تأکید کرد و گفت تصمیم‌های آتی سیاست پولی بر اساس تحولات اقتصادی، قیمت‌ها و شرایط مالی اتخاذ خواهند شد. او با اشاره به اینکه شرایط مالی همچنان انبساطی است، تأکید کرد تثبیت تورم در محدوده هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اهمیت دارد؛ اظهاراتی که احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر را همچنان زنده نگه می‌دارد.

اوئدا همچنین درباره برنامه دولت برای کاهش مالیات مصرف مواد غذایی گفت اثر این اقدام بر اقتصاد و تورم زیربنایی هنوز با عدم قطعیت زیادی همراه است، هرچند انتظار می‌رود تأثیر آن محدود باشد. بانک مرکزی ژاپن قصد دارد پیامدهای این کاهش مالیاتی را بر روند تورم زیربنایی ارزیابی کند و سپس متناسب با شرایط درباره سیاست پولی تصمیم بگیرد.

اوئدا بر ادامه افزایش نرخ بهره تأکید کرد

رئیس بانک مرکزی ژاپن روز چهارشنبه اعلام کرد این نهاد به افزایش تدریجی نرخ بهره متناسب با تحولات اقتصادی، قیمت‌ها و شرایط مالی ادامه خواهد داد. او همچنین گفت ضروری است تورم در محدوده هدف ۲ درصدی بانک مرکزی تثبیت شود.

اوئدا تأکید کرد شرایط مالی همچنان انبساطی است؛ موضوعی که نشان می‌دهد بانک مرکزی هنوز فضای لازم برای افزایش بیشتر نرخ بهره را در اختیار دارد و نگران نیست که تشدید سیاست پولی در شرایط فعلی به‌سرعت مانع رشد اقتصادی شود.

این اظهارات پس از آن مطرح شد که بانک مرکزی ژاپن در نشست اکتبر، نرخ بهره سیاستی را بدون تغییر در سطح ۱.۲۵ درصد حفظ کرد. اوئدا در آن مقطع اعلام کرده بود تورم زیربنایی به سطح ۲ درصد رسیده و چشم‌انداز افزایش نرخ بهره در دسامبر نیز تقویت شده است.

در حال حاضر، بازارها به‌طور گسترده انتظار دارند بانک مرکزی ژاپن در نشست ماه دسامبر نرخ بهره را افزایش دهد.

کاهش مالیات مواد غذایی؛ عامل تازه عدم قطعیت برای سیاست پولی

بخش مهمی از اظهارات اوئدا به برنامه دولت ژاپن برای کاهش مالیات مصرف مواد غذایی اختصاص داشت. او گفت انتظار می‌رود تأثیر این اقدام محدود باشد، اما در حال حاضر نمی‌توان با اطمینان درباره پیامدهای آن بر اقتصاد و تورم زیربنایی قضاوت کرد.

اوئدا تأکید کرد بانک مرکزی ابتدا بررسی خواهد کرد که کاهش مالیات تا چه اندازه بر تورم زیربنایی اثر می‌گذارد و سپس سیاست پولی خود را بر اساس نتایج این ارزیابی تنظیم خواهد کرد.

این موضوع برای بازارها اهمیت دارد؛ زیرا کاهش مالیات مصرف مواد غذایی می‌تواند پس از اجرایی شدن، به‌صورت مستقیم نرخ تورم عمومی را پایین بیاورد و در نتیجه، آمارهای تورمی را کمتر از روند واقعی فشارهای قیمتی نشان دهد.

با این حال، تمرکز اوئدا بر تورم زیربنایی نشان می‌دهد بانک مرکزی ژاپن احتمالاً کاهش تورمی ناشی از تغییرات مالیاتی را به‌تنهایی دلیلی برای متوقف کردن روند افزایش نرخ بهره در نظر نخواهد گرفت.

البته عدم قطعیت درباره پیامدهای این سیاست همچنان پابرجاست. اگر کاهش مالیات به افزایش بیش از انتظار هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان منجر شود، ممکن است اثرات آن بر تقاضا و تورم با برآوردهای اولیه تفاوت داشته باشد و بانک مرکزی را به بازنگری در ارزیابی خود وادار کند.

داده‌های صادراتی از چشم‌انداز اقتصادی ژاپن حمایت می‌کنند

اظهارات رئیس بانک مرکزی ژاپن پس از انتشار داده‌های بهتر از انتظار تجارت خارجی این کشور در روز چهارشنبه مطرح شد.

بر اساس آمار منتشرشده، صادرات ژاپن در ماه اکتبر ۲۰.۵ درصد افزایش یافت و کسری تجاری کشور نیز به حدود نصف میزان پیش‌بینی‌شده کاهش پیدا کرد.

در مقابل، تولید ناخالص داخلی ژاپن در سه‌ماهه سوم اندکی کاهش یافت؛ با این حال، بانک مرکزی همچنان رشد مستحکم دستمزدها را یکی از نشانه‌های مهم‌تر برای ارزیابی شرایط اقتصادی و روند تورم می‌داند.

ین در برابر دلار؛ سطح ۱۶۰ همچنان زیر ذره‌بین بازار

اظهارات اوئدا انتظارات برای افزایش نرخ بهره در دسامبر را تقویت می‌کند، اما نشانه تازه و غافلگیرکننده‌ای از موضع انقباضی‌تر بانک مرکزی در اختیار بازار قرار نمی‌دهد. به همین دلیل، واکنش ین به این اظهارات احتمالاً محدود خواهد بود.

در حال حاضر، اختلاف مسیر سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن و فدرال رزرو همچنان یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده جهت حرکت جفت‌ارز دلار آمریکا به ین ژاپن (USDJPY) است. با توجه به اینکه فدرال رزرو نیز در مسیر افزایش نرخ بهره قرار دارد، این اختلاف می‌تواند نرخ برابری دلار و ین را تا زمان افزایش سریع‌تر نرخ بهره در ژاپن یا توقف سیاست انقباضی آمریکا، در نزدیکی سطح ۱۶۰ حفظ کند.

usdjpy

این سطح از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا مقام‌های ژاپنی پیش‌تر درباره احتمال مداخله در بازار ارز در صورت تداوم ضعف ین هشدار داده‌اند.

از سوی دیگر، قیمت نفت همچنان یک عامل ریسک مهم برای اقتصاد ژاپن محسوب می‌شود. افزایش هزینه انرژی در پی جنگ ایران می‌تواند هزینه واردات را بالا ببرد و از طریق افزایش قیمت کالاهای وارداتی، فشارهای تورمی داخلی را تشدید کند. چنین شرایطی می‌تواند استدلال اوئدا برای ادامه افزایش نرخ بهره را تقویت کند.

داده‌های تورم ملی ژاپن در روز جمعه، آزمون مهم بعدی برای بازار ین خواهد بود. این آمار می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره پایداری فشارهای قیمتی و احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر بانک مرکزی ژاپن ارائه دهد.