
انقلاب هوش مصنوعی در چند سال اخیر معادلات بازار فناوری را بهطور کامل تغییر داده است. شرکتهایی که زیرساختهای لازم برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی را فراهم میکنند، به بزرگترین برندگان اولیه این موج تبدیل شدهاند و در این میان، انویدیا توانسته جایگاه خود را بهعنوان مهمترین تأمینکننده تراشههای هوش مصنوعی تثبیت کند.
اما تاریخ فناوری نشان داده است که همیشه شرکتهای سازنده زیرساخت، بیشترین ارزش اقتصادی را در بلندمدت ایجاد نمیکنند. در بسیاری از انقلابهای تکنولوژیک، پس از مرحله ساخت زیرساخت، سرمایهگذاران به سمت شرکتهایی حرکت میکنند که بتوانند از آن فناوری برای ایجاد درآمد پایدار و حل مسائل واقعی استفاده کنند.
اکنون برخی تحلیلگران معتقدند شرکت آلفابت، مالک گوگل، میتواند یکی از بزرگترین برندگان مرحله دوم انقلاب هوش مصنوعی باشد؛ مرحلهای که تمرکز آن از «ساخت هوش مصنوعی» به «کسب درآمد از هوش مصنوعی» منتقل میشود.
- انویدیا بزرگترین برنده مرحله زیرساختی انقلاب هوش مصنوعی بوده است.
- آلفابت به دلیل دسترسی به میلیاردها کاربر و دادههای گسترده، ظرفیت بالایی برای کسب درآمد از AI دارد.
- آینده ارزش بازار شرکتها ممکن است به جای ساخت مدلهای هوش مصنوعی، به توانایی استفاده تجاری از آنها وابسته باشد.
- رقابت اصلی میان انویدیا و آلفابت، رقابت بین «سازنده فناوری» و «بهرهبردار از فناوری» است.
آیا سلطه انویدیا بر بازار هوش مصنوعی پایان مییابد؟
در حال حاضر انویدیا بدون تردید رهبر بخش زیرساخت هوش مصنوعی است. پردازندههای گرافیکی (GPU) این شرکت به موتور اصلی آموزش و اجرای مدلهای بزرگ هوش مصنوعی تبدیل شدهاند و شرکتهای فناوری بزرگ میلیاردها دلار برای توسعه مراکز داده مبتنی بر تراشههای انویدیا سرمایهگذاری میکنند.
تا ۲۷ جولای ۲۰۲۶، ارزش بازار انویدیا حدود ۴.۸ تریلیون دلار و ارزش بازار آلفابت حدود ۴ تریلیون دلار بوده است. فاصله حدود ۲۰ درصدی میان این دو شرکت نشان میدهد که عبور آلفابت از انویدیا در آینده، اگرچه دشوار است، اما غیرممکن نیست.
مرحله اول هوش مصنوعی متعلق به انویدیاست
هر انقلاب فناوری ابتدا به زیرساخت نیاز دارد.
اینترنت بدون تجهیزات شبکه امکان رشد نداشت، رایانش ابری بدون مراکز داده توسعه پیدا نمیکرد و گوشیهای هوشمند بدون تراشههای پیشرفته نمیتوانستند به بازار جهانی برسند.
هوش مصنوعی نیز همین مسیر را طی میکند.
شرکتهایی که قصد توسعه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی دارند، به حجم عظیمی از توان پردازشی نیازمند هستند. همین نیاز باعث شده تقاضا برای تراشههای انویدیا بهشدت افزایش یابد و این شرکت به یکی از ارزشمندترین شرکتهای تاریخ تبدیل شود.
اما تجربه تاریخی نشان میدهد شرکتهای زیرساختی همیشه بزرگترین سهم از ارزش اقتصادی نهایی را دریافت نمیکنند.
پس از آنکه فناوری پایه فراگیر شود، توجه سرمایهگذاران معمولاً به سمت شرکتهایی جلب میشود که بتوانند این فناوری را در محصولات روزمره به کار گرفته و از آن درآمد پایدار ایجاد کنند.
چرا آلفابت میتواند برنده مرحله دوم AI باشد؟
مزیت بزرگ آلفابت این است که برخلاف بسیاری از شرکتهای هوش مصنوعی، مشکل جذب کاربر ندارد.
میلیاردها نفر در سراسر جهان هر روز از محصولات این شرکت استفاده میکنند:
- جستوجوی گوگل
- یوتیوب
- اندروید
- کروم
- جیمیل
- گوگل مپس
- Google Workspace
این شبکه عظیم کاربری، همراه با حجم بالای دادههای تولیدشده توسط کاربران، یک مزیت رقابتی بسیار مهم برای توسعه و تجاریسازی هوش مصنوعی ایجاد میکند.
بسیاری از شرکتهای هوش مصنوعی باید ابتدا کاربران جدید جذب کنند، اما آلفابت میتواند هوش مصنوعی را مستقیماً در محصولاتی که مردم و کسبوکارها از قبل استفاده میکنند، ادغام کند.
مسیرهای درآمدزایی آلفابت از هوش مصنوعی
هوش مصنوعی میتواند در بخشهای مختلف کسبوکار آلفابت ارزش ایجاد کند:
جستوجوی گوگل:
نسخههای هوشمندتر موتور جستوجو میتوانند تجربه کاربران را بهبود دهند و تبلیغات را هدفمندتر کنند؛ موضوعی که مستقیماً درآمد تبلیغاتی شرکت را افزایش میدهد.
Google Workspace:
ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند خدماتی مانند Gmail و Docs را برای کسبوکارها ارزشمندتر کنند و درآمد اشتراکی بیشتری ایجاد کنند.
Google Cloud:
افزایش تقاضای شرکتها برای ساخت برنامههای مبتنی بر AI میتواند جایگاه گوگل در بازار رایانش ابری را تقویت کند.
YouTube:
هوش مصنوعی میتواند پیشنهاد محتوا، تبلیغات و ابزارهای مورد استفاده تولیدکنندگان محتوا را بهبود دهد.
هیچکدام از این بخشها بهتنهایی نیاز ندارد به یک کسبوکار چند تریلیون دلاری تبدیل شود؛ اما مجموع اثر آنها میتواند سودآوری آلفابت را برای سالها افزایش دهد.
بزرگترین فرصت در AI، ساخت هوش مصنوعی نیست؛ کسب درآمد از آن است
توسعه یک مدل هوش مصنوعی قدرتمند یک موفقیت فنی بزرگ محسوب میشود، اما تبدیل این فناوری به سود پایدار، چالش اصلی شرکتهاست.
مزیت آلفابت این است که مجبور نیست یک محصول کاملاً جدید ایجاد کند. این شرکت میتواند هوش مصنوعی را در مجموعهای از کسبوکارهای موفق موجود خود پیادهسازی کند.
هر بهبود کوچک در این محصولات میتواند:
- تعامل کاربران را افزایش دهد.
- بهرهوری شرکتها را بالا ببرد.
- وفاداری مشتریان را تقویت کند.
- درآمد تبلیغاتی و اشتراکی را افزایش دهد.
این همان چرخهای است که میتواند ارزش اقتصادی AI را برای آلفابت ایجاد کند.
آیا آلفابت واقعاً میتواند از انویدیا عبور کند؟
پاسخ قطعی برای این سؤال وجود ندارد.
انویدیا همچنان رهبر بازار تراشههای هوش مصنوعی است و اکوسیستمی ساخته که رقبا برای جایگزینی آن با چالش بزرگی روبهرو هستند.
این شرکت علاوه بر سختافزار قدرتمند، نرمافزارها و ابزارهای توسعهای گستردهای ایجاد کرده که وابستگی بسیاری از شرکتها به اکوسیستم آن را افزایش داده است.
اما ارزشمندترین شرکت جهان لزوماً شرکتی نیست که بهترین فناوری را بسازد؛ بلکه شرکتی است که بتواند بیشترین ارزش اقتصادی را از آن فناوری استخراج کند.
اگر در سالهای آینده سرمایهگذاریها از ساخت زیرساختهای AI به سمت استفاده گسترده از هوش مصنوعی در زندگی روزمره و کسبوکارها حرکت کند، آلفابت میتواند یکی از بزرگترین برندگان این مرحله باشد.
“
«انویدیا بزرگترین برنده مرحله ساخت زیرساخت هوش مصنوعی بوده است، اما تاریخ فناوری نشان داده که ارزش نهایی معمولاً به شرکتهایی منتقل میشود که بتوانند فناوری را در مقیاس گسترده به خدمات و درآمد تبدیل کنند. آلفابت با داشتن میلیاردها کاربر، دادههای گسترده و چندین موتور درآمدی، یکی از معدود شرکتهایی است که میتواند از مرحله زیرساختی AI عبور کرده و به رهبر اقتصادی این انقلاب تبدیل شود. سؤال اصلی دیگر این نیست که چه کسی بهترین مدل هوش مصنوعی را میسازد؛ بلکه این است که چه کسی بیشترین ارزش مالی را از این فناوری استخراج خواهد کرد.»
بابک شیری



















