آنتروپیک، شرکت سازنده چتبات کلود، در آستانه ورود به یکی از مهمترین مراحل تاریخ خود قرار گرفته است. این شرکت که در سال ۲۰۲۱ توسط گروهی از مدیران و پژوهشگران سابق شرکت اوپنایآی تأسیس شد، اکنون در شرایطی برای عرضه سهام در بازار آمریکا آماده میشود که ارزشگذاری آن به حدود ۹۶۵ میلیارد دلار رسیده است. اگر آنتروپیک بتواند عرضهای بزرگتر از ۷۵ میلیارد دلار انجام دهد، ممکن است رکورد عرضه اولیه اسپیسایکس در ماه ژوئن را پشت سر بگذارد و به یکی از بزرگترین رویدادهای تاریخ بازار سهام تبدیل شود.
- آنتروپیک که سازنده چتبات کلود است، آماده ورود به بازار سهام میشود و میتواند یکی از بزرگترین عرضههای اولیه تاریخ بازار فناوری را رقم بزند.
- ارزشگذاری این شرکت پس از جذب ۶۵ میلیارد دلار سرمایه در ماه مه به حدود ۹۶۵ میلیارد دلار رسیده و درآمد سالانه آن از ۶۵ میلیارد دلار عبور کرده است.
- آنتروپیک برخلاف رقیب خود، بخش مهمی از تمرکز خود را روی ابزارهای هوش مصنوعی برای برنامهنویسان و کسبوکارها گذاشته و همین استراتژی رشد درآمد آن را شتاب داده است.
- در مقابل، شرکت هنوز با زیان نزدیک به ۴۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵، نیاز شدید به سرمایه و اختلاف با دولت آمریکا روبهروست؛ عواملی که ریسک سرمایهگذاری در سهام آن را بالا میبرند.
اما اهمیت این عرضه اولیه فقط به اندازه آن محدود نمیشود. آنتروپیک در نقطهای وارد بازار عمومی میشود که صنعت هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک داستان رشد فناوری نیست؛ بلکه به صنعتی سرمایهبر تبدیل شده که برای توسعه مدلهای پیشرفته به میلیاردها دلار هزینه محاسباتی، مراکز داده و زیرساخت نیاز دارد. به همین دلیل، سرمایهگذاران باید پیش از نگاه کردن به ارزشگذاری شرکت، همزمان رشد درآمد، میزان زیان، نیاز سرمایهای و ریسکهای سیاسی آن را بررسی کنند.
آنتروپیک چگونه به این نقطه رسید؟
آنتروپیک در سال ۲۰۲۱ توسط مدیران سابق اوپنایآی تأسیس شد؛ افرادی که معتقد بودند خطرات بالقوه هوش مصنوعی به اندازه کافی جدی گرفته نمیشود. داریو آمودی، مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران شرکت، رهبری آنتروپیک را بر عهده دارد و خواهر او، دانیلا آمودی، نیز از بنیانگذاران و رئیس شرکت است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط پیچبوک، آنتروپیک حدود ۵ هزار کارمند دارد. نکته جالب درباره آمودی این است که برخلاف بسیاری از مدیران ارشد شرکتهای بزرگ فناوری، تحصیلات اصلی او در حوزه علوم رایانه نبوده و دارای مدرک دکترا در رشته زیستفیزیک از دانشگاه پرینستون است.
آنتروپیک در سالهای نخست فعالیت خود در مقایسه با اوپنایآی بیشتر یک رقیب کوچکتر محسوب میشد. انتشار چتبات چتجیپیتی در نوامبر ۲۰۲۲ باعث شد اوپنایآی به سرعت به بازیگر اصلی صنعت تبدیل شود و رقابت برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی شدت بگیرد.
با این حال، آنتروپیک مسیر متفاوتی را انتخاب کرد.
تمرکز روی کسبوکار؛ برگ برنده آنتروپیک
در حالی که اوپنایآی دامنه فعالیت خود را به حوزههایی مانند تولید ویدئو و مرورگرهای اینترنتی گسترش داد، آنتروپیک تمرکز محدودتری را انتخاب کرد و بخش قابلتوجهی از منابع خود را روی ابزارهای هوش مصنوعی برای برنامهنویسان و شرکتها گذاشت. به نظر میرسد همین تمرکز، یکی از مهمترین دلایل جهش درآمدی شرکت بوده است.
محصول «کلود کد» که برای کمک به توسعهدهندگان نرمافزار طراحی شده، به یکی از محبوبترین محصولات آنتروپیک تبدیل شده است. برنامهنویسی یکی از معدود حوزههایی است که مشتریان در آن حاضر شدهاند مبالغ قابلتوجهی برای استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی پرداخت کنند.
همین موضوع باعث شده نرخ درآمد سالانه آنتروپیک از ۶۵ میلیارد دلار عبور کند؛ رقمی که فاصله این شرکت با یک استارتآپ معمولی را بهخوبی نشان میدهد. این مدل کسبوکار یک مزیت مهم دارد: مشتریان سازمانی و توسعهدهندگان حرفهای معمولاً ارزش اقتصادی مستقیمتری از ابزار هوش مصنوعی دریافت میکنند و در نتیجه آمادگی بیشتری برای پرداخت هزینه اشتراک یا خدمات دارند. در مقابل، بخش بزرگی از کاربران چتجیپیتی همچنان از نسخه رایگان استفاده میکنند. این تفاوت میتواند در آینده برای آنتروپیک یک مزیت اقتصادی مهم ایجاد کند.
اختلاف با دولت آمریکا؛ ریسکی که نباید نادیده گرفته شود
رشد سریع آنتروپیک بدون هزینه سیاسی نبوده است. این شرکت در ماه مارس با دولت دونالد ترامپ وارد اختلاف جدی شد. دولت آمریکا قراردادهای خود با آنتروپیک را خاتمه داد و این شرکت را به عنوان یک خطر برای زنجیره تأمین معرفی کرد؛ تصمیمی که پس از مخالفت آنتروپیک با دسترسی بدون محدودیت ارتش آمریکا به مدلهای هوش مصنوعی آن اتخاذ شد.
آنتروپیک این اقدام را نوعی مجازات غیرقانونی توصیف کرد و علیه دولت آمریکا اقدام حقوقی انجام داد. این اختلاف میتواند سالها ادامه پیدا کند و برای سرمایهگذاران یک ریسک مهم محسوب میشود؛ زیرا شرکتهایی در ابعاد آنتروپیک به تعامل گسترده با دولتها و نهادهای عمومی نیاز دارند.
از سوی دیگر، آمودی بارها درباره آثار احتمالی هوش مصنوعی بر بازار کار هشدار داده و خواستار تنظیم مقررات این فناوری شده است. همین مواضع نیز او را در برابر بخشی از فضای سیاسی آمریکا قرار داده است.
بنابراین آنتروپیک در حالی وارد بازار سهام میشود که علاوه بر رقابت تجاری، با یک چالش سیاسی و مقرراتی جدی نیز روبهرو است.
آنتروپیک به سرمایهای عظیم نیاز دارد
بزرگترین چالش اقتصادی آنتروپیک، هزینه توسعه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی است. ساخت و آموزش مدلهای جدید به حجم بسیار زیادی از توان پردازشی، تراشه، مراکز داده و انرژی نیاز دارد. آنتروپیک برای حفظ فاصله خود با رقبا باید به صورت مداوم در این زیرساختها سرمایهگذاری کند.
به همین دلیل، این شرکت در ماه مه ۶۵ میلیارد دلار سرمایه جذب کرد و ارزشگذاری آن به حدود ۹۶۵ میلیارد دلار رسید. این اعداد نشان میدهد که صنعت هوش مصنوعی وارد مرحلهای شده که سرمایه موردنیاز آن از ظرفیت بسیاری از سرمایهگذاران سنتی فراتر رفته است.
عرضه سهام میتواند دسترسی آنتروپیک به منابع مالی بسیار بزرگتری را فراهم کند. ورود به بازار عمومی همچنین به شرکت اجازه میدهد در صورت نیاز در سالهای آینده سرمایه بیشتری جذب کند.
اما این مزیت یک هزینه هم دارد: آنتروپیک پس از عرضه سهام دیگر مانند یک شرکت خصوصی صرفاً بر رشد تمرکز نمیکند و باید عملکرد مالی، هزینهها، جریان نقدی و مسیر رسیدن به سودآوری را در برابر سهامداران و بازار توضیح دهد.
“
«رشد درآمد بالای ۶۵ میلیارد دلار نشان میدهد تقاضای واقعی برای محصولات آنتروپیک وجود دارد، اما زیان ۴۲ میلیارد دلاری هم یادآوری میکند که صنعت هوش مصنوعی هنوز فاصله زیادی با یک مدل سرمایهبر و کاملاً سودآور دارد. بنابراین من این عرضه را بیشتر یک آزمون ارزشگذاری هوش مصنوعی میدانم تا صرفاً یک عرضه اولیه بزرگ؛ اگر آنتروپیک بتواند از رشد سریع درآمد به جریان نقدی پایدار برسد، ارزشگذاری فعلی میتواند قابل دفاع باشد، اما در غیر این صورت، حتی یک شرکت با چنین رشد و فناوری قدرتمندی نیز از اصلاح شدید قیمت در امان نخواهد بود.»
بابک شیری
زیان ۴۲ میلیارد دلاری؛ مهمترین هشدار برای سرمایهگذاران
در کنار رشد درآمد، یک عدد دیگر بیش از همه باید مورد توجه قرار گیرد: زیان حدود ۴۲ میلیارد دلاری آنتروپیک در سال ۲۰۲۵. این میزان زیان نشان میدهد که فاصله میان رشد درآمد و هزینه توسعه فناوری همچنان بسیار زیاد است.
سرمایهگذاران بنابراین با شرکتی روبهرو هستند که از یک طرف درآمد سالانه آن از ۶۵ میلیارد دلار گذشته و ارزشگذاری آن به ۹۶۵ میلیارد دلار رسیده، اما از طرف دیگر برای توسعه مدلهای خود همچنان به سرمایهگذاری بسیار سنگین نیاز دارد و در کوتاهمدت احتمالاً مصرف نقدینگی بالایی خواهد داشت.
این وضعیت الزاماً به معنای نامناسب بودن عرضه اولیه نیست. بسیاری از شرکتهای فناوری بزرگ در دوره رشد خود سالها سودآوری نداشتند. مسئله اصلی این است که بازار چه زمانی حاضر خواهد بود هزینه بالای توسعه هوش مصنوعی را با درآمد آینده شرکت توجیه کند. آنتروپیک برای پاسخ به این پرسش، بازار هدف بسیار بزرگی را مطرح کرده است.
بر اساس برآوردی که از سوی والاستریت ژورنال گزارش شده، شرکت بازار بالقوه خود را بیش از ۳۰ تریلیون دلار تخمین میزند. البته این عدد به معنای درآمد پیشبینیشده آنتروپیک نیست؛ بلکه نشاندهنده ارزش کل بازاری است که شرکت معتقد است محصولاتش در آینده میتوانند به آن دسترسی داشته باشند.
رقابت بزرگ برای سرمایهگذاران
ورود همزمان آنتروپیک، اوپنایآی و اسپیسایکس به بازارهای عمومی میتواند فصل جدیدی را برای سرمایهگذاری در شرکتهای فناوری رقم بزند. اسپیسایکس در ژوئن عرضه اولیهای به ارزش حدود ۷۵ میلیارد دلار انجام داد. سهام این شرکت ابتدا رشد شدیدی داشت اما بعد از آن عقبنشینی کرد و اکنون تقریباً در محدوده قیمت عرضه یعنی ۱۳۵ دلار قرار دارد.
این اتفاق میتواند برای سرمایهگذاران آنتروپیک یک هشدار باشد: اندازه عرضه اولیه و هیجان بازار لزوماً به معنای بازدهی پایدار سهام نیست. از سوی دیگر، اوپنایآی که ابتدا احتمال عرضه سهام در سال جاری را بررسی میکرد، اکنون طبق گزارشهای منتشرشده احتمالاً عرضه خود را تا سال ۲۰۲۷ به تعویق خواهد انداخت.
در نتیجه، آنتروپیک ممکن است یکی از نخستین شرکتهای بزرگ موج جدید هوش مصنوعی باشد که مجبور میشود در برابر بازار عمومی، مدل اقتصادی خود را اثبات کند.
جمعبندی
عرضه اولیه آنتروپیک را باید یکی از مهمترین آزمونهای بازار سهام برای صنعت هوش مصنوعی دانست. شرکتی با حدود ۵ هزار کارمند، درآمد سالانه بیش از ۶۵ میلیارد دلار، ارزشگذاری ۹۶۵ میلیارد دلاری و جذب سرمایه ۶۵ میلیارد دلاری در حال ورود به بازاری است که سرمایهگذاران دیگر صرفاً به داستان رشد فناوری قانع نخواهند شد.
آنتروپیک یک مزیت مهم دارد و آن تمرکز بر مشتریان حرفهای، توسعهدهندگان و کسبوکارهاست؛ حوزهای که تاکنون تمایل بیشتری برای پرداخت هزینه خدمات هوش مصنوعی نشان داده است. اما در طرف مقابل، زیان ۴۲ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۵، نیاز به سرمایهگذاری مداوم، رقابت شدید، اختلاف با دولت آمریکا و ارزشگذاری بسیار سنگین، ریسکهای جدی این عرضه را تشکیل میدهند.
اگر آنتروپیک بتواند رشد درآمد خود را حفظ کند و همزمان هزینه زیرساخت و مصرف نقدینگی را کنترل کند، این عرضه میتواند نقطه آغاز یک غول فناوری جدید در بازار سهام باشد. اما اگر رشد درآمد نتواند سرعت افزایش هزینهها را جبران کند، ارزشگذاری نزدیک به یک تریلیون دلار میتواند به نقطه ضعف اصلی شرکت تبدیل شود.
در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
