- چین در هشت ماه نخست سال جاری با صرف هزینهای معادل ۱۵۸.۸ میلیارد دلار، بیش از ۱۰۰۰ تن طلا به ذخایر استراتژیک خود افزوده است.
- سرمایهگذاران دولتی و خصوصی چین در واکنش به تلاطمهای ژئوپلیتیکی، بحران مستمر بازار املاک و کاهش بازده سایر داراییها، رویکردی تدافعی نسبت به محافظت از پساندازهای خود اتخاذ کردهاند.
- پکن با تأسیس نخستین خزانه فراساحلی خود در هنگکنگ، زیرساختی را برای معامله طلا با یوان و ارزهای ملی، خارج از وابستگی به نظام مالی دلاری، فراهم کرده است.
- رفتار نظاممند پکن در خرید طلا، افزون بر تأثیر مستقیم بر افزایش قیمتهای جهانی، روانشناسی بازار را تغییر داده و سایر بانکهای مرکزی را به بازنگری در ترکیب ذخایر ارزی و کاهش وابستگی به دلار ترغیب میکند.
براساس دادههای اخیر، در سال جاری چین خرید طلای خود را بهشدت افزایش داده است. این کشور در هشت ماه نخست سال بیش از ۱۰۰۰ تن طلا وارد و برای آن ۱۵۸.۸ میلیارد دلار هزینه کرد. برای مقایسه، چین در کل سال ۲۰۲۵، تقریبا ۸۸۶ تن طلا به ارزش ۹۶.۵ میلیارد دلار وارد کرده بود.
دلیل اصلی این تقاضا، تمایل سرمایهگذاران دولتی و خصوصی به محافظت از پساندازهایشان در برابر بیثباتی ژئوپلیتیکی و بازده ضعیف سایر داراییهاست. به گزارش فایننشالتایمز، داراییهای چین از اوراق قرضه خزانهداری آمریکا در ماه ژوئیه به ۶۱۸ میلیارد دلار کاهش یافت که پایینترین سطح از اوت ۲۰۰۸ است.
همزمان، گزینههای جذاب سرمایهگذاری در داخل کشور نیز کاهش یافته است. بحران بازار املاک از سال ۲۰۲۱ ادامه دارد، شاخص CSI 300 از ابتدای سال ۱.۸ درصد افت کرده و همچنان بیش از یکپنجم پایینتر از اوج خود در اوایل سال ۲۰۲۱ قرار دارد. بازده اوراق قرضه دولتی چین نیز به پایینترین حد تاریخی خود نزدیک شده است.
البته، حجم واقعی خریدهای بانک خلق چین احتمالا از ارقام رسمی بیشتر باشد. گلدمن ساکس تخمین میزند که خرید بانک مرکزی در ماه ژوئیه ۳۵ تن بوده، در حالی که رقم رسمی ۲۰ تن اعلام شده است. چین بزرگترین تولیدکننده طلا در جهان است، اما تولید داخلی آن بهوضوح برای پاسخگویی به تقاضای کنونی کافی نیست. این کشور سال گذشته ۳۸۴ تن طلا استخراج کرد.
بازار داخلی چین قیمت طلا را اندکی بالاتر از سطح جهانی نگه میدارد و همین موضوع واردات بیشتر را تحریک میکند. زیجی وو، تحلیلگر شرکت Jinrui Futures، تقویت یوان و تغییر قیمتهای جهانی طلا را از عوامل دیگر این روند میداند. پول ملی قویتر، شرایط مطلوبتری برای خریدهای خارجی فراهم میکند.
در این میان، صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس چین نیز بر داراییهای طلای خود میافزایند. ذخایر طلای این کشور در ماه اوت ۶۵۰ هزار اونس افزایش یافت که بزرگترین افزایش ماهانه از سال ۲۰۲۳ است. به گزارش بلومبرگ، بانک مرکزی چین نزدیک به دو سال است که بهطور پیوسته ذخایر طلای خود را افزایش میدهد.
رمزگشایی از خزانههای فراساحلی پکن
افتتاح نخستین خزانه فراساحلی چین برای ذخایر طلای دولتی در هنگکنگ، در سال گذشته، نیز تصادفی نبود. چین پیش از آن معمولاً طلای خود را فقط در خزانههای بانک خلق چین نگهداری میکرد. این خزانه فراساحلی به چین امکان میدهد طلا را با یوان و ارزهای ملی کشورهای دیگر، خارج از نظام دلاری، معامله کند. برآوردهای شورای جهانی طلا نشان میدهد ذخایر رسمی طلای چین در اوایل سپتامبر حدود ۲۳۶۶ تن بوده که معادل حدود ۸ درصد از کل ذخایر جهانی بوده و چین را در رتبه ششم جهان قرار میدهد.
افزایش خرید طلا از سوی چین شروع به اثرگذاری بر قیمتها در سراسر جهان کرده که از مقیاس تقاضای این کشور فراتر میرود. نکته مهم اینکه موضوع فقط حجم معاملات نیست، رفتار چین در حال تغییر روانشناسی بازار است. وقتی سرمایهگذاران در سراسر جهان میبینند که هم بانک مرکزی و هم پساندازکنندگان خصوصی در یک اقتصاد بزرگ، ماهانه و بهطور منظم به طلا روی میآورند، این رفتار بهمنزله یک سیگنال عمل میکند. در پی تقاضای چین، صندوقها، بانکها و خریداران خصوصی در دیگر نقاط جهان نیز وارد میدان میشوند.
مهرهچینی بلندمدت در شطرنج پولی جهان
به باور کارشناسان، رشد بیشتر تقاضای چین، بهویژه اگر در کنار خریدهای دیگر بانکهای مرکزی ادامه پیدا کند، میتواند حمایت قابلتوجهی از قیمت جهانی طلا فراهم کند. با این وجود، چین بهتنهایی نمیتواند قیمت جهانی طلا را تعیین کند و نرخ بهره، ارزش دلار آمریکا، جریانهای سرمایهگذاری و شرایط اقتصادی جهان نیز از عوامل مهماند.
همچنین، کاهش داراییهای چین از اوراق خزانهداری آمریکا به این معنا نیست که طلا صرفاً جایگزین دلار میشود. بلکه نشاندهنده تلاشی بزرگ برای تنوعبخشی به داراییهای ذخیره و کاهش وابستگی به هر نوع دارایی واحد است.
طلا در بلندمدت میتواند در کنار دلار، یورو و دیگر ارزها، بهعنوان دارایی ذخیرهای راهبردی اهمیت بیشتری پیدا کند. اگر چین و دیگر بانکهای مرکزی به انباشت طلا ادامه دهند و همزمان وابستگی خود را به داراییهای دلاری کاهش دهند، احتمالاً اهمیت راهبردی طلا در نظام مالی بینالمللی افزایش خواهد یافت.
در واقع، خریدهای کنونی طلای چین بخشی از بازسازی بلندمدت ذخایر این کشور بوده که عدمقطعیت ژئوپلیتیکی آن را سرعت بخشیده است. تاثیر کوتاهمدت این روند احتمالا حمایت بیشتر از قیمت طلا باشد، اما اهمیت اصلی در این است که طلا بهتدریج جایگاهی کلیدی بهعنوان دارایی ذخیره راهبردی در نظام پولی بینالمللی پیدا میکند.
