بحران در پاناما؛ شوک جدید به هزینه‌های لجستیک جهانی

طبق پیش‌نویس طرحی که به پارلمان پاناما ارائه شده است، از ماه اکتبر به‌طور متوسط روزانه تنها ۲۹.۵ کشتی اجازه عبور از کانال پاناما را خواهند داشت. این رقم در مقایسه با ۳۶ عبور روزانه در ماه اوت، نشان‌دهنده کاهشی تقریباً ۱۸ درصدی است. مقامات پیش از این نیز در ماه سپتامبر به دلیل اثرات خشکسالی، تعداد عبور روزانه را از ۳۶ به ۳۲ مورد کاهش داده بودند.

نقش راهبردی و بحران لجستیک

کانال پاناما با طول تقریبی ۸۲ کیلومتر، نقش استراتژیکی در حمل‌ونقل دریایی بین اقیانوس اطلس و آرام ایفا می‌کند. این کانال حدود ۵ درصد از تجارت دریایی جهان را حمل و تقریباً ۴۰ درصد از ترافیک کانتینری ایالات متحده را مدیریت می‌کند. شرکت‌هایی که از این مسیر استفاده می‌کنند، به‌ویژه در تجارت بین آسیا و ایالات متحده، از زمان حمل‌ونقل کوتاه‌تر و هزینه‌های لجستیکی پایین‌تر بهره‌مند می‌شوند.

با این حال، بحران ظرفیت در کانال در کنار اختلالات در تنگه هرمز و درگیری‌ها در منطقه، زنجیره‌های لجستیکی را پیچیده کرده و فشار بر مسیرهای جایگزین را افزایش داده است.

مزایده‌های میلیونی برای عبور

شرکت‌های کشتیرانی معمولاً هزینه ثابتی برای عبور پرداخت می‌کنند، اما مالکان کشتی می‌توانند در مزایده‌های روزانه برای قرار گرفتن در صف انتظار شرکت کنند. قیمت‌های حراج در دوره‌های تقاضای بالا می‌تواند به سطوح قابل توجهی برسد. کاهش مجدد ظرفیت به دلیل خشکسالی، خطر افزایش بیشتر این هزینه‌ها را به همراه دارد.

وابستگی به سطح آب و پدیده ال‌نینو

سیستم قفل دریایی کانال پاناما برای رسیدن به دریاچه گاتون که ۲۶ متر بالاتر از سطح دریاست، به آب شیرین رودخانه‌ها وابسته است. در سال ۲۰۲۳، کاهش شدید سطح آب باعث شد عبور روزانه کشتی‌ها از ۳۸ به ۲۲ مورد کاهش یابد.

اکنون نگرانی‌ها از رسیدن پدیده ال‌نینو به اوج خود در اواخر سال افزایش یافته است. انتظار می‌رود این پدیده با ایجاد تغییر در الگوهای بارش و فشار هوا، خشکسالی در آمریکای مرکزی و جنوبی را تشدید کند. بر اساس داده‌های برنامه کوپرنیک اتحادیه اروپا، رکوردهای دمای فصلی در بسیاری از کشورها شکسته شده و گرمای شدید در مناطق مختلف آفریقا و آمریکای مرکزی، این بحران اقلیمی را جهانی‌تر کرده است.