قیمت ارزهای دیجیتال روز جمعه سقوط شدیدی را تجربه کرد و موجی از لیکوییدیشنهای (بستن اجباری پوزیشنهای معاملاتی) به راه افتاد که از نظر گستردگی و پیامدها، یکی از بزرگترین رخدادهای تاریخ بازار کریپتو توصیف میشود.
طبق دادههای Coinglass، در ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۱۹ میلیارد دلار موقعیت معاملاتی لیکویید شده که از این میان، حدود ۱۶.۸ میلیارد دلار مربوط به پوزیشنهای خرید (لانگ) بوده است.
Coinglass در پست خود در ایکس (X) نوشت رقم واقعی احتمالاً بسیار بیشتر است زیرا صرافی بایننس که حجم قابلتوجهی از معاملات در زمان حادثه را داشته، شیوهی متفاوتی در گزارش لیکوییدیشنها دارد.
پلتفرم معاملاتی Hyperliquid که در حوزه معاملات فیوچرز غیرمتمرکز (decentralized perpetuals) فعالیت میکند، بخش عمدهای از این اتفاق را به خود اختصاص داده است؛ بر اساس آمار Coinglass حدود ۱۰.۳ میلیارد دلار لیکوییدیشن در این پلتفرم رخ داده که ۹.۳ میلیارد دلار آن مربوط به پوزیشنهای لانگ بوده است.
به گفتهی تحلیلگران، این آشفتگی ناشی از بستهشدن پیاپی پوزیشنهای اهرمی و سقوط شدید در اوپن اینترست (open interest) بود. در این میان، قیمت بیتکوین تا حدود ۱۰۴ هزار دلار سقوط کرد و آلتکوینها چه بزرگ و چه کوچک افت سنگینتری را تجربه کردند.
فلیکس جوون مجری پادکست Forward Guidance گفت:
“این یکی از آشفتهترین رویدادهای لیکوییدیشن بود که در سالهای اخیر دیدهام. آخرین مورد مشابهی که یادم میآید، مربوط به ماه می سال ۲۰۲۱ است، با برآورد حدود ۲۰ میلیارد دلار لیکوییدیشن. بهاحتمال زیاد یکی از بازیگران بزرگ بازار از دور خارج شده و جایی برای پنهان شدن باقی نمانده، جز نگهداری دارایی واقعی.”
او افزود:
“لانگهای اهرمی لیکویید شدند. شورتهای اهرمی مجبور به بستن پوزیشن از طریق سیستم خودکار صرافی (ADL) شدند. خیلیها اول سود گرفتن، بعد در کف خرید کردن و بلافاصله بعداز آن لیکویید شدند! واقعاً بازار درهمریختهست و احتمالاً مدتی طول میکشد تا بازارسازها دوباره نقدشوندگی رو برگردانند.”
در همین حال، فعالیتهای آنچین بهطور چشمگیری افزایش یافت، هرچند برخی کاربران در میانهی این آشفتگی با تاخیرهای جدی در تراکنشها روبهرو شدند.
استانی کولچوف بنیانگذار Aave در ایکس نوشت:
“سیستم خودکار Aave یعنی همان قراردادهای هوشمند وامدهی و لیکوییدیشن، در اوج نوسانات بازار، درست و خودکار عمل کرده، بدون اینکه نیاز به مداخلهی انسانی یا توقف داشته باشد و در مدت تنها یک ساعت، ۱۸۰ میلیون دلار وثیقه را بهصورت خودکار لیکویید کرد.”
در پی سقوط گستردهی بازار در روز جمعه، گمانهزنیهایی در فضای کریپتوتوییتر شکل گرفت مبنی بر اینکه چند شرکت بزرگ و نامبردهنشده در صنعت، متحمل ضررهای سنگینی شدهاند، اتفاقی که بهنوبهی خود شدت ریزش را بیشتر کرده است. همزمان، معاملهگران از نابودی کامل یا تقریباً کامل پوزیشنهای اهرمی خود خبر دادند.
کوبی معاملهگر قدیمی و چهرهی شناختهشدهی کریپتو، روز جمعه در ایکس نوشت :
“احتمالاً یکی از شدیدترین لیکوییدیشنهایی بود که تا به حال در آلتکوینها دیدهام. حتی تصور نمیکردم این حجم از اهرم در آلتکوینها وجود داشته باشد او افزود: بهنظر میرسد کسی ضرر خیلی سنگینی کرده و بهزودی مشخص میشود چه شرکت یا بازیگر بزرگی در این سقوط ضرر سنگینی کرده و از بازار حذف شده است. این اتفاق کمی یادآور تابستان ۲۰۲۱ است.”
کوبی در ادامه توصیه کرد: اجازه ندهید یک انفجار اهرمی، دید بلندمدتتان را تغییر دهد. آینده روشن است؛ صبر پاداش دارد.
قیمت بیتکوین پس از سقوط اولیه تا حدودی بازیابی شده و در زمان نگارش گزارش حدود ۱۱۲۲۰۰ دلار معامله میشود. ارزش کل بازار کریپتو در شبانهروز گذشته حدود ۹ درصد کاهش یافته است. در میان آلتکوینهایی که برخلاف روند بازار حرکت کردند، Zcash عملکرد متفاوتی داشت؛ این ارز که پیش از سقوط هم رشد قابل توجهی کرده بود، پس از ریزش بازار نیز دوباره افزایش قیمت را تجربه کرد.
برخی فعالان بازار این اتفاق را با سقوطهای تاریخی ناشی از فروپاشی تتر/لونا و FTX مقایسه کردند، رویدادهایی که جهت بازار را در چرخهی قبلی تغییر دادند.
بر اساس دادههای Coinglass، در این رخداد حدود ۱.۶ میلیون معاملهگر لیکویید شدند. اما اهمیت این اتفاق فراتر از اعداد است. این رویداد بار دیگر نشان داد که بازار کریپتو امروز تا چه اندازه با بازارهای جهانی و سیاستهای قدرتهای بزرگ درهمتنیده شده است.
بهنظر میرسد فروش گستردهی اخیر بخشی از واکنش بازار به احیای جنگ تجاری آمریکا و چین باشد. دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، در پستهایی در شبکهی اجتماعی Truth Social اعلام کرد قصد دارد تعرفهی ۱۰۰درصدی بر کالاهای چینی وضع کند. این تصمیم در واکنش به اقدام چین برای محدود کردن صادرات مواد معدنی کمیاب گرفته شد. او همچنین گفت که آمریکا دسترسی چین به نرمافزارهای حیاتی را نیز محدود خواهد کرد. به گزارش نیویورکتایمز پس از انتشار این اظهارات، شاخصهای اصلی بازار سهام آمریکا از جمله S&P 500، نزدک و داوجونز بهشدت سقوط کردند.
هرچند روابط اقتصادی آمریکا و چین از زمان روی کار آمدن ترامپ میان آرامش نسبی و تنش آشکار در نوسان بوده، اما اقدامات اخیر او به هستهی اصلی تجارت دو کشور یعنی مبادلهی نرمافزارهایی که موتور انقلاب هوش مصنوعی و مواد معدنی کلیدی موردنیاز برای تولید تراشهها هستند، ضربه زده.
با وجود اینکه پیامدهای کلان سیاسی این تصمیمات هنوز روشن نیست، برخی تحلیلگران معتقدند منشأ این آشوب در سیاستهای ترامپ است و شاید همین عامل از خودِ ضررهای مالی هم مهمتر باشد.
حدود ده ماه پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، او و خانوادهاش کاملاً در صنعت کریپتو ادغام شدهاند . چه از نظر شخصی، چه حرفهای و چه سیاسی. از سوی دیگر، فعالان کریپتو نیز حمایت مالی گستردهای از حزب جمهوریخواه داشتهاند. در مقابل، دولت ترامپ نیز سیاستهایی در پیش گرفته که به نفع صنعت کریپتو تمام میشود و دوران سختگیرانهی نظارت دولت بایدن را پایان داده است.
کنگره آمریکا نیز اخیراً قانون تاریخی استیبلکوینها را تصویب کرده و انتظار میرود اصلاحات مربوط به ساختار بازار کریپتو نیز در آینده نزدیک به تصویب برسد.
با این حال، اتفاقات روز جمعه نشان داد که بازار کریپتو حتی با وجود روابط نزدیکش با دولت ترامپ، از نوسانات ژئوپلیتیکی او مصون نیست. گسترش حضور صنعت کریپتو در والاستریت از ETFها تا ابزارهای مشتقه، باعث شده این بازار ناگزیر همراه با فراز و فرودهای سیاست ترامپ در برابر چین بالا و پایین شود.
در روزهای آینده روشن میشود که این رویداد چه تأثیری بر شرکتهای فعال در بورس حوزهی کریپتو داشته است.در مقیاس بزرگتر، هنوز معلوم نیست آیا روز جمعه آغاز یک بازار نزولی جدید بود یا فقط پیچ و تاب دیگری در یکی از پرقدرتترین بازارهای صعودی تاریخ کریپتو.
