بانک مرکزی روسیه روز پنجشنبه اعلام کرد بانکهای مرکزی در اقتصادهای نوظهور بهمنظور تنوعبخشی به ذخایر بینالمللی خود، اقدام به خرید طلا کردهاند؛ اقدامی که در واکنش به تلاش گروه هفت (G7) برای استفاده از میلیاردها دلار داراییهای مسدودشده روسیه انجام میشود.
طلا که در مسیر ثبت بزرگترین رشد سالانه خود از سال ۱۹۷۹ قرار دارد، از ابتدای سال جاری تاکنون ۵۹ درصد رشد کرده و در پی افزایش تقاضا بهعنوان دارایی امن، تحتتأثیر تنشهای ژئوپلیتیکی و ابهام درباره تعرفههای آمریکا، در ۲۰ اکتبر به رکورد تاریخی ۴۳۸۱ دلار در هر اونس تروا رسید.
بانک مرکزی روسیه اعلام کرد علاقه سرمایهگذاران به طلا به دلیل نااطمینانی در مورد رشد اقتصاد جهانی رو به افزایش است. این بانک افزود: «همزمان، فلز گرانبها از تقاضای پایدار بانکهای مرکزی در اقتصادهای نوظهور نیز حمایت میشود؛ کشورهایی که در بحبوحه بحثهای گروه هفت درباره استفاده از داراییهای مسدودشده روسیه، به تنوعبخشی ذخایر بینالمللی خود ادامه میدهند.»
از مجموع حدود ۳۰۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده روسیه، ۲۱۰ میلیارد یورو (معادل ۲۴۳ میلیارد دلار) در اروپا نگهداری میشود که ۱۸۵ میلیارد یورو از آن در یوروکلیر (Euroclear)، مؤسسه سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار مستقر در بروکسل، قرار دارد. ذخایر طلای روسیه و ارزهای خارجی این کشور تا ۱۴ نوامبر به ۷۳۴.۱ میلیارد دلار رسید.
بانک مرکزی روسیه روز چهارشنبه نیز اعلام کرد فروش و خرید طلا در بازار داخلی برای ذخیره بودجهای «صندوق ثروت ملی» (NWF) طی سالهای اخیر به دلیل افزایش نقدشوندگی طلا شدت گرفته است. داراییهای این بانک به دلار آمریکا، یورو و سایر ارزهای اصلی غربی در چارچوب تحریمهایی که به دلیل اقدامات نظامی روسیه در اوکراین اعمال شده، مسدود شدهاند.
در سال ۲۰۲۳، روسیه دلار آمریکا، یورو و سایر ارزهای غربی را از ترکیب ارزی ذخایر مالی خود حذف کرد؛ ذخایری که اکنون به یوان چین و طلا اختصاص یافته و سهم هدفگذاریشده آنها به ترتیب ۶۰ و ۴۰ درصد است. بانک مرکزی تصریح کرد: «یوان و طلا داراییهای نقدشونده صندوق ثروت ملی هستند. خرید یا فروش داراییهای نقد ارزی این صندوق در برابر روبل، مستلزم آن است که بانک مرکزی عملیات متناظر با همان حجم را در بازار داخلی انجام دهد.»
با توجه به رشد شدید قیمتهای جهانی طلا، حجم معاملات طلا در بازار داخلی افزایش یافته و این امر امکان تشدید عملیات معاملاتی بانک مرکزی در بازار طلا را فراهم کرده است؛ هرچند زمان دقیق افزایش حجم این معاملات اعلام نشده است.
افزایش نقدشوندگی بازار طلا روسیه
بانک مرکزی به دلیل تحریمها قادر به خرید طلا در بازارهای بینالمللی نیست. با وجود آنکه روسیه پس از چین دومین تولیدکننده بزرگ طلای جهان است، نقدشوندگی پایین بازار داخلی در گذشته توان این بانک برای افزایش دامنه عملیات خود را محدود کرده بود.
بانک مرکزی اعلام کرد: «از آنجا که نقدشوندگی بازار داخلی طلا در سالهای اخیر افزایش یافته، این بانک اکنون عملیات متناظر را نهتنها از طریق خرید و فروش یوان در برابر روبل، بلکه تا حدی از طریق خرید و فروش طلا نیز انجام میدهد.»
تا اول نوامبر، داراییهای نقد صندوق ثروت ملی که شامل یوان و طلا است، به ۵۱.۶ میلیارد دلار، معادل ۱.۹ درصد تولید ناخالص داخلیِ پیشبینیشده، رسید. این داراییها میتوانند برای پوشش کسری بودجه مورد استفاده قرار گیرند. صندوق ثروت ملی مازاد درآمدهای نفتی بودجه دولت را به صورت روبل نگه میدارد، در حالی که بانک مرکزی مسئول انجام معاملات طلا و ارز خارجی برای این صندوق است و در طول سال ۲۰۲۵ بهطور خالص اقدام به فروش ارز و طلا کرده است.
ارز خارجی و طلای نگهداریشده به نمایندگی از صندوق ثروت ملی، بهعنوان بخشی از ذخایر طلای روسیه و ارزهای خارجی بانک مرکزی محاسبه میشود که با احتساب داراییهای مسدودشده، به حدود ۷۲۰ میلیارد دلار رسیده و سهم طلا در آن بیش از ۴۱ درصد است.
