در یک نگاه
  • در نظرسنجی سپتامبر گروه مالی سنگاپوری DBS، بیست‌وپنج درصد بانک‌های مرکزی پاسخ‌دهنده در حال ارزیابی مراکز طلای آسیا برای نگهداری ذخایر رسمی طلای خود بودند.
  • آسیا در سال ۲۰۲۵ بیش از نیمی از تقاضای سرمایه‌گذاری در شمش و سکه و تقاضای جواهرات طلا را داشت.
  • حدود نیمی از مدیران دارایی و بانک‌های حاضر در نظرسنجی DBS گفتند زیرساخت طلای با پشتوانهٔ دولت، علاقه‌شان به مراکز آسیایی را بیشتر کرده است.
  • به گفتهٔ DBS، تبدیل این علاقه به استفادهٔ عملی از مراکز طلای آسیا به نقدشوندگی بازار، شفافیت مقررات و زیرساخت قابل‌اعتماد وابسته است.

۲۵ درصد بانک‌های مرکزیِ حاضر در یک نظرسنجی، در حال ارزیابی مراکز طلای آسیا برای نگهداری ذخایر رسمی طلای خود بودند. این نظرسنجی در سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شد و نتیجه‌اش در گزارش پژوهشی گروه مالی سنگاپوری DBS آمده است. اهمیت این یافته در جایگاه بانک‌های مرکزی است: طبق همین گزارش، تخصیص ذخایر آن‌ها به طلا به «لنگر ساختاری مسلط» بازار جهانی طلا تبدیل شده است.

پاسخ پرسش جابه‌جایی طلا فعلاً قطعی نیست. گزارش از ارزیابی آسیا به‌عنوان محل بالقوهٔ نگهداری حرف می‌زند و از انتقال طلا خبری نمی‌دهد. DBS بر اهمیت نقدشوندگی بازار، شفافیت مقررات و زیرساخت قابل‌اعتماد در تبدیل این علاقه به استفادهٔ عملی تأکید می‌کند. حدود ۵۰ درصد پاسخ‌دهندگان هم ثبات حقوقی و بی‌طرفی سیاسی را مهم‌ترین معیار انتخاب محل تازهٔ نگهداری طلا دانستند.

این نظرسنجی مستقل را شرکت Kantar به سفارش DBS انجام داد و مدیران دارایی و بانک‌ها هم در آن حضور داشتند. حدود نیمی از این دو گروه گفتند زیرساخت طلای با پشتوانهٔ دولت، علاقهٔ نهادشان به مراکز آسیایی را بیشتر کرده است. در اولویت‌های نهادهای مالی، نقدشوندگی بازار، شفافیت مقررات، زیرساخت تسویه و امانت‌داری و صرفهٔ هزینه بالاتر از هم‌خوانی منطقهٔ زمانی و نزدیکی جغرافیایی قرار گرفت.

چرا آسیا مطرح شده است؟

آسیا در سال ۲۰۲۵ بیش از نیمی از تقاضای سرمایه‌گذاری در شمش و سکه و تقاضای جواهرات طلا را داشت. تقاضای جهانی طلا در همان سال از ۵۰۰۰ تن گذشت و ارزش آن به رکورد ۵۵۵ میلیارد دلار رسید.

زیرساخت بازار اما جای دیگری متمرکز است؛ این را تیمور بیگ، اقتصاددان ارشد بانک DBS، می‌گوید: «آسیا از دیرباز منبع اصلی تقاضای جهانی طلای فیزیکی بوده، اما بخش زیادی از زیرساخت معاملات طلا در مراکز مالی غرب متمرکز است.» او توسعهٔ زیرساخت قابل‌اعتماد بازار را، با رشد نقش آسیا و پیدایش مسیرهای تازهٔ سرمایه‌گذاری، حیاتی می‌داند. گزارش DBS می‌گوید زیرساخت منطقه‌ای قوی‌تر می‌تواند نقدشوندگی در ساعت‌های معاملاتی آسیا را عمیق‌تر و تسویهٔ محلی را آسان‌تر کند. همین زیرساخت، طبق گزارش، می‌تواند از معاملهٔ بیشتر شمش طلا هم پشتیبانی کند.

طلا برای بانک‌های مرکزی چه نقشی دارد؟

منطق نگهداری طلا، طبق این گزارش، بیش از پیش رو به آینده است. ذخایر طلای بانک‌های مرکزی از نظر تاریخی ریشه در دوران استاندارد طلا دارد؛ دوره‌ای که ارزش پول‌ها به طلا وابسته بود. گزارش می‌گوید طلا حالا بیش از پیش «دارایی ذخیرهٔ راهبردی» دیده می‌شود، نه میراثی از گذشته. DBS این تخصیص را نتیجهٔ تلاش نهادهای رسمی برای بهینه‌کردن ترکیب ذخایر ارزی در فضای ژئوپلیتیک چندپاره‌تر می‌داند.

گزارش برای این جایگاه به داده‌های شورای جهانی طلا استناد می‌کند. ذخایر طلای بانک‌های مرکزی جهان در دورهٔ ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۵ به‌طور پیوسته و با میانگین ۱٫۲ درصد رشد کرد. این رشد در فضایی رخ داد که تنش‌های ژئوپلیتیک، خطر تحریم‌ها و نگرانی از تمرکز ذخایر بیشتر می‌شد. DBS نتیجه می‌گیرد تقاضای بانک‌های مرکزی به منبعی بیش از پیش پایدار برای حمایت ساختاری از بازار طلا تبدیل شده است.

نهادهای مالی در کنار قالب‌های فیزیکی طلا، به ابزارهای دیگر هم توجه دارند. پاسخ‌دهندگان، صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) و قراردادهای مشتقه را، هر کدام با ۲۷ درصد، از مسیرهای سرمایه‌گذاری با بیشترین رشد مورد انتظار دانستند. طلای توکنیزه‌شده، یعنی طلایی که مالکیتش به شکل توکن دیجیتال ثبت می‌شود، با ۱۸ درصد پس از آن‌ها آمد. این انتظار به ۱۲ ماه پس از نظرسنجی برمی‌گردد.

آنچه نظرسنجی ثبت کرده، علاقه و ارزیابی است. اینکه این ارزیابی به نگهداری واقعی طلا در آسیا برسد، طبق گزارش به همان معیارها بستگی دارد: ثبات حقوقی، بی‌طرفی سیاسی، نقدشوندگی و زیرساخت قابل‌اعتماد.

جمع‌بندی:

نظرسنجی گروه مالی سنگاپوری DBS نشان می‌دهد ۲۵ درصد بانک‌های مرکزی پاسخ‌دهنده، مراکز طلای آسیا را برای نگهداری ذخایر رسمی خود ارزیابی می‌کردند. آسیا در ۲۰۲۵ بیش از نیمی از تقاضای شمش، سکه و جواهرات طلا را داشت، اما به گفتهٔ اقتصاددان ارشد این بانک، بخش زیادی از زیرساخت معاملات در غرب متمرکز است. DBS تبدیل این علاقه به استفادهٔ عملی را به نقدشوندگی، شفافیت مقررات و زیرساخت قابل‌اعتماد وابسته می‌داند. این مطلب بر پایهٔ گزارش کیتکو نیوز از پژوهش DBS تهیه شده است.