
بازار سهام همیشه در یک مسیر صعودی حرکت نمیکند. دورههای رونق و رکود، بخشی طبیعی از چرخه سرمایهگذاری هستند و حتی شاخصهای قدرتمند نیز در مقاطعی با افتهای سنگین مواجه میشوند. با این حال، بررسی رفتار تاریخی بازار نشان میدهد که سرمایهگذارانی که در دورههای مختلف، بهجای واکنش احساسی به افت قیمتها، سهام شرکتهای قدرتمند را خریداری کرده و برای مدت طولانی نگهداری کردهاند، شانس بالاتری برای عبور موفق از بحرانها داشتهاند.
VOO با کارمزد سالانه تنها ۰.۰۳٪، یکی از گزینههای کمهزینه برای دنبالکردن شاخص S&P 500 و اجرای استراتژی خرید و نگهداری بلندمدت است.
بکتون، دیکینسون با بازده سود نقدی حدود ۲.۳٪، در برابر میانگین پنجساله ۱.۷٪، از نظر ارزشگذاری سود نقدی جذابتر از گذشته به نظر میرسد.
پپسی با بازده سود حدود ۴.۲٪ در مقایسه با میانگین پنجساله ۳.۱٪، بیشترین فاصله را میان بازده فعلی و میانگین تاریخی در میان این چهار شرکت دارد.
کوکاکولا و جانسون اند جانسون بهترتیب با بازده سود ۲.۴٪ و ۲٪، همچنان بر کیفیت و ثبات کسبوکار تکیه دارند؛ هرچند بازده فعلی آنها پایینتر از میانگین پنجساله ۲.۸٪ و ۲.۷٪ است.
در شرایطی که بازار سهام آمریکا در نزدیکی سطوح تاریخی خود معامله میشود، نگرانی درباره احتمال آغاز یک دوره نزولی طبیعی است. اما مسئله اصلی برای سرمایهگذار نباید صرفاً پیشبینی زمان سقوط بازار باشد؛ بلکه باید به این سؤال پاسخ دهد که چه داراییهایی میتوانند در صورت وقوع یک رکود شدید، ثبات بیشتری در پرتفوی ایجاد کنند.
بازار سهام تاکنون از تمام بحرانها عبور کرده است
یکی از مهمترین درسهای تاریخ بازار سهام این است که حتی شدیدترین دورههای نزولی نیز در نهایت پایان یافتهاند. سرمایهگذاری در شاخص S&P 500 درست در اوج حباب شرکتهای فناوری در ابتدای قرن حاضر، سرمایهگذار را با یکی از سنگینترین بازارهای نزولی تاریخ مواجه میکرد. بحران مالی بزرگ نیز در سالهای بعد سقوط شدیدی را به بازار تحمیل کرد.
با این حال، شاخص پس از هر دو بحران دوباره مسیر صعودی خود را آغاز کرد و به سطوحی بالاتر از رکوردهای قبلی رسید. همین سابقه نشان میدهد که زمان ورود به بازار اهمیت دارد، اما مدت زمان ماندن در بازار میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
برای سرمایهگذاری که تمایلی به انتخاب تکسهمها ندارد، صندوق قابل معامله VOO که شاخص S&P 500 را دنبال میکند، یکی از گزینههای ساده برای اجرای این راهبرد است. هزینه سالانه این صندوق تنها ۰.۰۳ درصد است؛ رقمی که آن را در میان گزینههای کمهزینه بازار قرار میدهد.
خرید و نگهداری شاخص شاید هیجانانگیز نباشد، اما تاریخ نشان داده است که ترکیب تنوع، زمان و صبر میتواند در بلندمدت نتیجه قابلتوجهی ایجاد کند.
سهام سودده برای عبور از بازار نزولی
برای سرمایهگذارانی که ترجیح میدهند بهجای شاخص، سهام شرکتهای مشخص را در اختیار داشته باشند، شرکتهایی که سابقه طولانی در پرداخت و افزایش سود نقدی دارند، میتوانند گزینههای قابلتوجهی باشند.
در این میان، شرکتهای موسوم به پادشاهان سود نقدی اهمیت ویژهای دارند؛ شرکتهایی که حداقل ۵۰ سال متوالی سود نقدی خود را افزایش دادهاند. چنین سابقهای نشان میدهد این شرکتها حتی در دورههای رکود اقتصادی و افت بازار نیز توانستهاند جریان نقدی خود را حفظ کنند.
نکته مهم این است که در یک بازار نزولی، سرمایهگذار معمولاً بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر نوسانات قیمت قرار میگیرد. اما دریافت سود نقدی منظم میتواند بخشی از این فشار روانی را کاهش دهد و اجازه دهد تصمیمگیری بر اساس عملکرد واقعی کسبوکار انجام شود، نه صرفاً حرکت روزانه قیمت سهام.
چرا بخش سلامت و کالاهای مصرفی اهمیت دارند؟
در میان صنایع مختلف، دو گروه بیش از سایرین میتوانند در برابر رکود اقتصادی مقاومت نشان دهند: سلامت و کالاهای مصرفی ضروری.
دلیل این موضوع ساده است. مردم حتی زمانی که اقتصاد ضعیف میشود، همچنان به دارو، تجهیزات پزشکی، مواد غذایی و نوشیدنیهای روزمره نیاز دارند. بنابراین درآمد شرکتهای فعال در این حوزهها الزاماً به اندازه شرکتهای وابسته به هزینههای اختیاری مصرفکنندگان دچار افت نمیشود.
در بخش سلامت،جانسون اند جانسون (Johnson & Johnson) و بکتون، دیکینسون از جمله شرکتهایی هستند که سابقه طولانی پرداخت سود نقدی دارند. در بخش کالاهای مصرفی نیز کوکاکولا و پپسی از شناختهشدهترین نمونهها محسوب میشوند.
البته این به معنای مصون بودن این شرکتها از سقوط بازار نیست. در زمان هجوم سرمایهگذاران به سمت فروش، تقریباً هیچ سهمی کاملاً از فشار بازار در امان نمیماند. تفاوت اصلی در کیفیت کسبوکار، قدرت جریان نقدی و توانایی شرکت برای ادامه فعالیت و پرداخت سود در شرایط دشوار است.
کدام سهام در شرایط فعلی جذابتر هستند؟
در میان این چهار شرکت، وضعیت ارزشگذاری یکسان نیست.
سهام بکتون، دیکینسون(Becton, Dickinson) با بازده سود نقدی حدود ۲.۳ درصد معامله میشود؛ در حالی که میانگین پنجساله این بازده حدود ۱.۷ درصد بوده است. افزایش بازده سود معمولاً میتواند نشانهای از کاهش قیمت سهم و جذابتر شدن ارزشگذاری آن باشد.
پپسی نیز شرایط مشابهی دارد. بازده سود این شرکت حدود ۴.۲ درصد است، در حالی که میانگین پنجساله آن حدود ۳.۱ درصد بوده است. این اختلاف نشان میدهد بازار در حال حاضر نسبت به گذشته قیمت پایینتری برای هر واحد سود نقدی شرکت پرداخت میکند.
در مقابل، بازده سود کوکاکولا حدود ۲.۴ درصد است که پایینتر از میانگین پنجساله ۲.۸ درصدی آن قرار دارد. جانسون اند جانسون نیز با بازدهی حدود ۲ درصد در برابر میانگین پنجساله حدود ۲.۷ درصد معامله میشود.
این ارقام نشان میدهند که سرمایهگذار برای خرید کوکاکولا و جانسون اند جانسون در شرایط فعلی باید قیمت بالاتری نسبت به ارزشگذاری تاریخی آنها بپردازد. با این حال، کیفیت کسبوکار و مقاومت آنها در برابر رکود میتواند این حق بیمه را برای سرمایهگذارانی که اولویتشان کاهش ریسک است، قابلقبول کند.
تفاوت چهار شرکت در چیست؟
جانسون اند جانسون نسبت به سایر گزینهها تنوع بیشتری دارد و در حوزههای مختلف سلامت و تجهیزات پزشکی فعالیت میکند. همین تنوع میتواند به ثبات درآمد شرکت کمک کند.
بکتون، دیکینسون تمرکز بیشتری بر تجهیزات پزشکی دارد و به همین دلیل کسبوکار آن تخصصیتر است. شرکت در حال حاضر با برخی فشارها مواجه است، اما افزایش بازده سود نقدی آن نسبت به میانگین تاریخی میتواند برای سرمایهگذاران ارزشی جذاب باشد.
در بخش کالاهای مصرفی، کوکاکولا تمرکز عمدهای بر نوشیدنیها دارد، در حالی که پپسی علاوه بر نوشیدنی، در حوزه تنقلات و مواد غذایی بستهبندیشده نیز حضور گستردهای دارد. بنابراین پپسی از نظر تنوع محصولات، ساختار متنوعتری دارد.
در نهایت، هیچکدام از این شرکتها قرار نیست سرمایهگذار را از زیان یک بازار نزولی کاملاً نجات دهند. هدف، انتخاب کسبوکارهایی است که احتمالاً بتوانند در شرایط دشوار اقتصادی، جریان نقدی، قدرت عملیاتی و پرداخت سود خود را بهتر از بسیاری از شرکتهای دیگر حفظ کنند.
“
«نکته مهم، تفاوت میان قیمت سهام و ارزش کسبوکار در دورههای ترس بازار است. وقتی ارزشگذاریها بالا هستند، داشتن شرکتهای با جریان نقدی پایدار و تقاضای ضروری اهمیت بیشتری پیدا میکند، اما حتی بهترین کسبوکارها نیز اگر با قیمت بیش از حد بالا خریداری شوند، الزاما سرمایهگذاری خوبی نیستند. به نظرم در شرایط فعلی، رویکرد منطقی نه خروج کامل از بازار و نه خرید هیجانی است؛ بلکه ساختن سبدی متوازن از داراییهای باکیفیت، حفظ نقدینگی و آمادگی برای استفاده از فرصتهایی است که معمولا در زمان افزایش ترس و افت شدید قیمتها ظاهر میشوند.»
بابک شیری
در بازار نزولی، صبر میتواند مهمتر از زمانبندی باشد
یکی از اشتباهات رایج سرمایهگذاران این است که تصور کنند باید پیش از سقوط بازار از آن خارج شوند و پس از پایان بحران دوباره وارد شوند. مشکل این راهبرد، تشخیص دقیق نقطه خروج و ورود است؛ کاری که حتی برای سرمایهگذاران حرفهای نیز بسیار دشوار است.
تاریخ بازار سهام آمریکا نشان داده است که پس از هر دوره نزولی بزرگ، فرصتهای جدیدی شکل گرفتهاند. بنابراین سرمایهگذاری بلندمدت بیش از آنکه به پیشبینی دقیق آینده وابسته باشد، به توانایی تحمل دورههای افت و حفظ انضباط سرمایهگذاری وابسته است.
در چنین شرایطی، داشتن شرکتهایی با سابقه طولانی پرداخت سود نقدی میتواند نقش مهمی در حفظ آرامش سرمایهگذار داشته باشد. زمانی که قیمت سهام کاهش مییابد، تمرکز بر جریان نقدی و کیفیت کسبوکار میتواند مانع از تصمیمهای عجولانه شود.
جمعبندی
بازار نزولی دیر یا زود بخشی از مسیر سرمایهگذاری خواهد بود و هیچ سهمی نمیتواند از افت بازار بهطور کامل در امان بماند. اما تجربه تاریخی نشان میدهد که خرید و نگهداری داراییهای باکیفیت، بهویژه شرکتهایی که در صنایع ضروری فعالیت میکنند و سابقه طولانی در پرداخت سود نقدی دارند، میتواند راهبردی منطقی برای عبور از دورههای پرنوسان باشد.
جانسون اند جانسون، بکتون، دیکینسون، کوکاکولا و پپسی هرکدام ویژگیهای متفاوتی دارند، اما نقطه مشترک آنها، فعالیت در حوزههایی است که تقاضای آنها حتی در شرایط سخت اقتصادی نیز بهطور کامل از بین نمیرود. در میان این چهار گزینه، بازده سود بالاتر پپسی و بکتون، دیکینسون در مقایسه با میانگین تاریخی، توجه بیشتری را به ارزشگذاری فعلی آنها جلب میکند؛ در حالی که Johnson & Johnson و کوکاکولا بیشتر بر کیفیت و ثبات کسبوکار تکیه دارند.
در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.























