بازار ارزهای دیجیتال در سالهای اخیر علاوه بر رشد پذیرش عمومی و ورود سرمایهگذاران نهادی، با چالشهای جدی در حوزه نظارت، مبارزه با پولشویی و استفاده غیرقانونی از داراییهای دیجیتال نیز مواجه بوده است.
اکنون یک گزارش تحقیقی جدید درباره یک شبکه گسترده مالی در دبی، بار دیگر توجهها را به نقش رمزارزها در انتقال پول میان بازیگران تحریمشده و بازارهای جهانی جلب کرده است.
بر اساس گزارشی که توسط رویترز منتشر شده، یک صرافی رمزارزی بدون مجوز در دبی با نام شلبیت بهعنوان یکی از مراکز اصلی انتقال داراییهای دیجیتال در یک شبکه حدود ۴ میلیارد دلاری دور زدن تحریمها معرفی شده است؛ شبکهای که گفته میشود ارتباطاتی میان سایتهای قمار غیرقانونی، برخی نهادهای ایرانی تحت تحریم و بازار جهانی رمزارز ایجاد کرده است.
- یک صرافی رمزارزی بدون مجوز در دبی به نام Shelbit به یک شبکه ۴ میلیارد دلاری دور زدن تحریمها مرتبط شده است.
- این شبکه شامل سایتهای قمار غیرقانونی و مجموعههایی مرتبط با ایران معرفی شده است.
- طبق گزارشها، صدها میلیون دلار رمزارز از طریق این صرافی به شرکتهای بزرگ رمزارزی منتقل شده است.
- صرافیهای بینالمللی اعلام کردهاند اقدامات نظارتی و مسدودسازی حسابهای مرتبط را انجام دادهاند.
آیا رمزارزها به مسیر جدید انتقال پول تحریمشده تبدیل شدهاند؟
طبق این گزارش، یک شبکه گسترده قمار آنلاین مستقر در دبی که بیش از ۲ هزار پلتفرم را شامل میشود، از خدمات شلبیت برای انتقال میلیونها دلار رمزارز استفاده کرده است.
این شبکه که یکی از بزرگترین شبکههای قمار غیرقانونی جهان توصیف شده، از طریق این صرافی امکان اتصال به بازارهای بینالمللی رمزارز را پیدا کرده است.
شلبیت که گفته میشود توسط یک ایرانی مهاجر به نام سیامک کیوانپور اداره میشود، بهعنوان یکی از مراکز اصلی جابهجایی پول در این شبکه معرفی شده است.
بر اساس گزارش، این صرافی علاوه بر ارتباط با شبکه قمار، با نهادهایی مانند بانک مرکزی ایران و برخی مجموعههای مرتبط با ایران که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند نیز تعامل داشته است.
ارتباط با صرافیهای بزرگ رمزارزی
یکی از بخشهای مهم این پرونده، انتقال صدها میلیون دلار دارایی دیجیتال از طریق شلبیت به برخی از بزرگترین شرکتهای فعال در بازار رمزارز است.
طبق گزارش رویترز، بخشی از تراکنشهای مرتبط با شلبیت به Binance، بزرگترین صرافی رمزارزی جهان، منتقل شده است.
بایننس اعلام کرده است که شلبیت هیچ حساب مستقیمی در این پلتفرم نداشته و تراکنشهای مرتبط با آن در ابتدا بهعنوان فعالیت پرریسک شناسایی نشده بودند.
با این حال، این صرافی اعلام کرده پس از بررسی کاربران مرتبط با شلبیت ، حسابهای مربوطه را مسدود کرده و اطلاعات لازم را در اختیار نهادهای قانونی قرار داده است.
نقش نهادهای ایرانی و تحریمها
بر اساس این گزارش، شبکه مذکور با برخی کیفپولهای مرتبط با ایران و مجموعههایی که توسط دولت آمریکا تحریم شدهاند تعامل داشته است.
بانک مرکزی ایران از سال ۲۰۱۹ تحت تحریمهای آمریکا قرار گرفته است. واشنگتن دلیل این تحریمها را ارتباط این نهاد با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC)، نیروی قدس و حزبالله لبنان اعلام کرده است.
همچنین گزارشها نشان میدهد شلبیت با صرافی ایرانی Nobitex نیز ارتباط داشته است؛ صرافیای که پیشتر توسط دولت آمریکا تحریم شده بود.
برخی از منابع تحقیقاتی همچنین اعلام کردهاند بخشی از رمزارزهای منتقلشده به شلبیت از یک فعالیت استخراج بیتکوین در ایران تأمین شده است.
آیا شلبیت مستقیماً تحت کنترل سپاه بوده است؟
برخی کارشناسان بلاکچین و تحقیقات مالی، شلبیت را بخشی از یک عملیات مرتبط با سپاه پاسداران دانستهاند.
ریچ سندرز، پژوهشگر مستقل حوزه بلاکچین، درباره این شبکه گفته است که ارتباط آن با ساختارهای وابسته به ایران «بسیار آشکار» است.
با این حال، رویترز اعلام کرده نتوانسته بهطور مستقل مشخص کند که آیا سپاه پاسداران مستقیماً کنترل شلبیت یا شبکه قمار مرتبط با آن را در اختیار داشته است یا خیر.
جان وویچیک، تحلیلگر ارشد شرکت TRM Labs، نیز این شبکه را یکی از بزرگترین شبکههای قمار غیرقانونی مرتبط با ایران توصیف کرده است.
اهمیت این پرونده برای بازار رمزارز
این پرونده بار دیگر یکی از بزرگترین چالشهای صنعت رمزارز را برجسته میکند: ایجاد تعادل میان ماهیت غیرمتمرکز داراییهای دیجیتال و نیاز دولتها به کنترل جریانهای مالی غیرقانونی.
اگرچه بلاکچین امکان ردیابی عمومی تراکنشها را فراهم میکند، اما استفاده از صرافیهای بدون مجوز، کیفپولهای واسطه و شبکههای پیچیده انتقال پول میتواند شناسایی مسیر واقعی سرمایه را دشوار کند.
برای همین، فشار نهادهای نظارتی بر صرافیها و ارائهدهندگان خدمات رمزارزی در سالهای اخیر افزایش یافته است.
“
«پرونده شلبیت نشان میدهد چالش اصلی آینده بازار رمزارز تنها توسعه فناوری یا جذب سرمایه نیست، بلکه توانایی این صنعت برای ایجاد اعتماد در برابر سوءاستفادههای مالی است. استفاده از رمزارزها در شبکههای دور زدن تحریم یا فعالیتهای غیرقانونی میتواند فشارهای نظارتی را افزایش دهد؛ اما از سوی دیگر، شفافیت ذاتی بلاکچین و ابزارهای تحلیل زنجیرهای میتوانند به شناسایی چنین جریانهایی کمک کنند. برای سرمایهگذاران حرفهای، مسیر رشد بلندمدت بازار کریپتو به همان اندازه که به نوآوری وابسته است، به توانایی این صنعت در رعایت استانداردهای مالی جهانی نیز بستگی دارد.»
بابک شیری
