رونق زیرساختهای هوش مصنوعی تنها به سازندگان پردازنده و شتابدهندههای محاسباتی محدود نشده است. در پشت رشد سریع مراکز داده، تقاضا برای حافظههای پیشرفته نیز با سرعت زیادی افزایش یافته و شرکتهای فعال در این صنعت به یکی از بازیگران مهم زنجیره تأمین هوش مصنوعی تبدیل شدهاند.
- سهام میاکرون طی یک سال گذشته حدود ۵۴۱ درصد و سهام سندیسک حدود ۱۶۰۰ درصد رشد کرده است.
- مایکرون هم در بازار DRAM و هم در بازار NAND فعالیت میکند، در حالی که سندیسک تمرکز اصلی خود را بر NAND گذاشته است.
- سهم مایکرون از بازار DRAM در سهماهه دوم سال به ۲۴ درصد رسید و سهم آن از بازار NAND نیز حدود ۱۵ درصد برآورد شده است.
- محدودیت عرضه حافظه و رشد تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی میتواند در سالهای آینده به افزایش درآمد هر دو شرکت کمک کند، اما تنوع فعالیت مایکرون مسیر متفاوتی برای رشد آن ایجاد کرده است.
در میان شرکتهای این حوزه، مایکرون و سندیسک طی یک سال گذشته رشد خیرهکنندهای را تجربه کردهاند. با این حال، عملکرد سهام این دو شرکت فاصله قابل توجهی داشته است؛ سهام میکرون طی یک سال حدود ۵۴۱ درصد افزایش یافته، در حالی که سندیسک با رشد حدود ۱۶۰۰ درصدی عملکرد بسیار بزرگتری ثبت کرده است اما عملکرد گذشته لزوماً مسیر آینده را تعیین نمیکند. پرسش اصلی برای سرمایهگذاران این است که با توجه به ساختار بازار حافظه، وضعیت عرضه و تقاضا، رشد هوش مصنوعی و جایگاه هر شرکت در بازارهای مختلف، کدام یک ظرفیت بیشتری برای ادامه رشد دارد.
مایکرون؛ حضور همزمان در دو بازار مهم حافظه
مهمترین تفاوت ساختاری میان مایکرون و سندیسک به گستره فعالیت آنها در بازار حافظه بازمیگردد. مایکرون یکی از تولیدکنندگان بزرگ حافظههای DRAM و NAND است. حافظه DRAM در بسیاری از سامانههای محاسباتی و بهویژه مراکز داده مورد استفاده قرار میگیرد، در حالی که NAND بیشتر در تجهیزات ذخیرهسازی کاربرد دارد.
این تنوع به مایکرون اجازه میدهد از چند مسیر مختلف از رشد تقاضای ناشی از هوش مصنوعی بهرهمند شود. افزایش استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، توسعه مراکز داده و نیاز به پردازش حجم عظیمی از اطلاعات، تقاضا برای هر دو نوع حافظه را افزایش داده است.
در بازار DRAM نیز جایگاه مایکرون در حال تقویت است. سهم این شرکت از بازار در سهماهه دوم سال به حدود ۲۴ درصد رسید که نسبت به ۲۲ درصد در سهماهه نخست افزایش یافته است. در بازار NAND نیز مایکرون با سهم حدود ۱۵ درصدی، جایگاه قابل توجهی دارد. این رقم بالاتر از سهم حدود ۱۱ درصدی سندیسک عنوان شده است.
در نتیجه، میکرون تنها از رشد ذخیرهسازی بهره نمیبرد و در بازاری حضور دارد که افزایش نیاز مراکز داده به حافظههای پرسرعت میتواند تقاضای قابل توجهی برای محصولات آن ایجاد کند.
سندیسک؛ تمرکز بیشتر بر NAND
سندیسک برخلاف میکرون، تمرکز اصلی خود را بر بازار NAND قرار داده است. این تمرکز میتواند در دورههایی که قیمت حافظههای ذخیرهسازی افزایش مییابد، به رشد سریع درآمد و سودآوری شرکت منجر شود. عملکرد یک سال گذشته سهام سندیسک نمونهای از همین ظرفیت است. رشد حدود ۱۶۰۰ درصدی سهام شرکت نشان میدهد بازار سرمایه بخش قابل توجهی از چشمانداز افزایش تقاضا و بهبود شرایط صنعت حافظه را در ارزشگذاری آن لحاظ کرده است.
با این حال، تمرکز بر NAND همزمان یک محدودیت ساختاری ایجاد میکند. اگر بخش DRAM صنعت حافظه در سالهای آینده با رشد شدید قیمت و تقاضا مواجه شود، سندیسک برخلاف میکرون امکان بهرهبرداری مستقیم از این بازار را نخواهد داشت. این مسئله در شرایط کنونی اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا تقاضای مراکز داده برای حافظههای مورد استفاده در زیرساخت هوش مصنوعی در حال افزایش است و برخی برآوردها از ادامه محدودیت عرضه در بازار حافظه حکایت دارند.
عرضه محدود؛ موتور جدید بازار حافظه
یکی از عوامل مهم در چشمانداز صنعت حافظه، وضعیت عرضه است. بر اساس برآورد مؤسسه دلویت، قیمت حافظههای DRAM در سال ۲۰۲۶ میتواند حدود چهار برابر شود. همزمان، این مؤسسه انتظار دارد شرایط محدود عرضه برای مدتی ادامه داشته باشد و ظرفیت عرضه جدید در مقیاس قابل توجه تا حدود سالهای ۲۰۲۹ یا ۲۰۳۰ وارد بازار نشود. اگر چنین شرایطی ادامه پیدا کند، تولیدکنندگان حافظه میتوانند از ترکیب افزایش تقاضا و محدودیت ظرفیت تولید بهرهمند شوند.
این موضوع برای مایکرون اهمیت ویژهای دارد، زیرا شرکت همزمان در دو بازار DRAM و NAND حضور دارد. بنابراین افزایش قیمت و تقاضا در هر دو بخش میتواند به رشد درآمد آن کمک کند. سندیسک نیز از افزایش تقاضای NAND بهره خواهد برد، اما دامنه این فرصت نسبت به شرکتی که در هر دو بازار حضور دارد، محدودتر است.
البته افزایش قیمت حافظه برای تولیدکنندگان یک فرصت بدون ریسک نیست. چرخه صنعت حافظه بهشدت به توازن عرضه و تقاضا وابسته است و ورود ظرفیت جدید، کاهش تقاضا یا تغییر در چرخه سرمایهگذاری مراکز داده میتواند شرایط بازار را تغییر دهد.
“
«نکته مهم در این مقایسه، تفکیک رشد قیمت سهام از رشد ظرفیت اقتصادی شرکت است. جهش ۱۶۰۰ درصدی سندیسک در یک سال گذشته به خودی خود به معنای تداوم همین روند نیست؛ همانطور که رشد ۵۴۱ درصدی مایکرون نیز تمام ظرفیت آینده آن را توضیح نمیدهد. از منظر بنیادی، مزیت مهم میکرون در این مقطع، تنوع قرار گرفتن در دو بازار حافظه و افزایش سهم آن در DRAM است؛ بازاری که در صورت تداوم کمبود عرضه و رشد سرمایهگذاری مراکز داده میتواند بخش مهمی از چرخه جدید سودآوری صنعت را شکل دهد. در مقابل، سندیسک بیش از هر چیز به اقتصاد NAND و تداوم رونق ذخیرهسازی وابسته است. بنابراین متغیر کلیدی برای سرمایهگذار نه مقایسه ساده بازده گذشته، بلکه سنجش قیمت فعلی سهام در برابر چرخه عرضه، قدرت قیمتگذاری، رشد سودآوری و میزان انتظاراتی است که بازار از آینده هوش مصنوعی در ارزشگذاری شرکتها وارد کرده است.»
بابک شیری
رشد هوش مصنوعی؛ چرا حافظه اهمیت پیدا کرده است؟
یکی از مهمترین تغییرات ساختاری صنعت فناوری، افزایش نیاز سامانههای هوش مصنوعی به حافظه و ذخیرهسازی است. مدلهای بزرگ هوش مصنوعی برای آموزش و اجرا به حجم عظیمی از داده نیاز دارند. همزمان با افزایش تعداد مدلها، توسعه مراکز داده و استفاده تجاری از خدمات هوش مصنوعی، نیاز به زیرساختهای محاسباتی و حافظه نیز افزایش مییابد.
به همین دلیل، موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی فقط به سازندگان پردازنده محدود نمیشود. شرکتهای تولیدکننده حافظه نیز در بخش دیگری از همین زنجیره قرار گرفتهاند و میتوانند از افزایش هزینه سرمایهگذاری شرکتهای فناوری و اپراتورهای مراکز داده بهره ببرند. در چنین شرایطی، مایکرون به دلیل حضور در دو بازار DRAM و NAND از تنوع بیشتری برخوردار است، در حالی که سندیسک تمرکز بیشتری بر ذخیرهسازی دارد.
ارزشگذاری؛ رشد گذشته همهچیز نیست
یکی از نکات مهم در مقایسه این دو سهم، فاصله میان عملکرد گذشته و ظرفیت آینده آنهاست. سندیسک طی یک سال گذشته رشد بسیار بیشتری نسبت به میکرون داشته است. بنابراین بخشی از انتظارات مثبت بازار درباره آینده این شرکت در قیمت سهام آن منعکس شده است.
در مقابل، میکرون نیز پس از رشد قابل توجه خود همچنان در معرض انتظارات بالای سرمایهگذاران قرار دارد. طبق دادههای ارائهشده در گزارش، ارزشگذاری دو شرکت به یکدیگر نزدیک شده و میکرون اندکی ارزانتر ارزیابی میشود.
از سوی دیگر، برآورد تحلیلگران نشان میدهد رشد سود هر سهم مایکرون در بلندمدت میتواند به شکل محسوسی بالاتر باشد. حضور در بازار DRAM، افزایش سهم شرکت در این بخش و بهرهمندی همزمان از رشد NAND، از عوامل اصلی این چشمانداز محسوب میشوند.
بنابراین مقایسه این دو سهم را نمیتوان صرفاً بر اساس این سؤال انجام داد که کدام شرکت در یک سال گذشته بیشتر رشد کرده است. مسئله اصلی، میزان رشد آینده نسبت به انتظاراتی است که اکنون در قیمت سهام منعکس شده است.
جمعبندی
مایکرون و سندیسک هر دو از شرکتهایی هستند که در میانه موج سرمایهگذاری هوش مصنوعی، از افزایش تقاضا برای حافظه و ذخیرهسازی بهره بردهاند. رشد ۵۴۱ درصدی میکرون و ۱۶۰۰ درصدی سندیسک طی یک سال گذشته نشاندهنده شدت این روند است.
با این حال، ساختار تجاری دو شرکت یکسان نیست. مایکرون در هر دو بازار DRAM و NAND حضور دارد و توانسته سهم خود از بازار DRAM را به حدود ۲۴ درصد افزایش دهد. سندیسک تمرکز بیشتری بر NAND دارد و از رونق این بازار بهرهمند میشود، اما در مقابل رشد بازار DRAM قرار نمیگیرد.
محدودیت عرضه، رشد تقاضای مراکز داده و توسعه هوش مصنوعی میتواند در سالهای آینده همچنان از بازار حافظه حمایت کند. با این حال، چرخهای بودن این صنعت و احتمال تغییر توازن عرضه و تقاضا همچنان یکی از مهمترین ریسکهای سرمایهگذاری در این بخش است.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
