سهام نایکی روز چهارشنبه به پایینترین سطح خود در حدود ۱۲ سال گذشته سقوط کرد و در محدوده ۳۵.۸۰ دلار معامله شد؛ افتی که کاهش ارزش این سهم از ابتدای سال را به حدود ۴۰ درصد رسانده و فاصله آن با رکورد تاریخی نوامبر ۲۰۲۱ در محدوده ۱۷۹ دلار را به نزدیک ۸۰ درصد رسانده است. فشار فروش جدید در شرایطی شکل گرفته که سرمایهگذاران بهتدریج درباره سرعت برنامه بازگشت این شرکت تحت مدیریت الیوت هیل صبر خود را از دست میدهند و کاهش متوالی اهداف قیمتی از سوی تحلیلگران والاستریت نیز این نگرانی را تقویت کرده است.
- سهام نایک به ۳۵.۸۰ دلار رسید و حدود ۴۰ درصد از ابتدای سال افت کرده است.
- این سهم اکنون نزدیک به ۸۰ درصد پایینتر از اوج حدود ۱۷۹ دلاری نوامبر ۲۰۲۱ قرار دارد.
- کاهش تقاضا در چین، رقابت با برندهای داخلی و هزینه تعرفهها مهمترین فشارهای فعلی بر نایک هستند.
- گزارش مالی اول اکتبر میتواند نخستین آزمون جدی برای سنجش نتیجه برنامه بازگشت مدیرعامل جدید باشد.
نایکی در پایینترین سطح ۱۲ سال اخیر
حرکت سهام نایکی به محدوده ۳۵.۸۰ دلار، این شرکت را به سطوحی بازگردانده که آخرین بار حدود سال ۲۰۱۴ دیده شده بود. نکته مهم این است که این سقوط تنها نتیجه انتشار یک گزارش مالی ضعیف یا یک خبر منفی جدید نیست؛ بلکه حاصل انباشته شدن چند نگرانی در مورد آینده شرکت است.
سهام نایکی اکنون حدود ۴۰ درصد از ارزش خود را در سال جاری از دست داده و نسبت به اوج حدود ۱۷۹ دلاری نوامبر ۲۰۲۱ نزدیک به ۸۰ درصد پایینتر قرار دارد. در همین حال، درآمد مالی سال ۲۰۲۶ شرکت حدود ۴۶.۴ میلیارد دلار گزارش شده و تقریباً بدون تغییر نسبت به دوره قبل باقی مانده است.
این فاصله میان عملکرد عملیاتی و قیمت سهام باعث شده بخشی از تحلیلگران اتفاق اخیر را بیشتر یک بازتنظیم ارزشگذاری بدانند تا نشانهای از فروپاشی ناگهانی کسبوکار. به بیان دیگر، بازار نهتنها ضعفهای فعلی نایکی را در قیمت لحاظ کرده، بلکه نسبت به سرعت بازگشت رشد نیز محتاطتر شده است.
والاستریت درباره برنامه بازگشت نایکی محتاطتر شد
در همین هفته، دو مؤسسه تحلیلی اهداف قیمتی نایکی را کاهش دادند. تِلسی هدف قیمتی خود را از ۴۷ دلار به ۴۴ دلار رساند و همچنان توصیه «عملکرد همسطح بازار» را حفظ کرد.
مؤسسه بیرد موضع محتاطانهتری گرفت و رتبه نایکی را از «عملکرد بهتر از بازار» به «خنثی» کاهش داد. هدف قیمتی این مؤسسه نیز از ۷۰ دلار به ۴۴ دلار سقوط کرد.
وجه مشترک هر دو گزارش، نه انکار برنامه بازسازی نایکی، بلکه نگرانی درباره سرعت اجرای آن است. به نظر میرسد تغییرات مدیریتی و راهبردی در شرکت در حال انجام است، اما هنوز آثار آن به اندازهای که سرمایهگذاران انتظار دارند در فروش و درآمد منعکس نشده است.
این مسئله برای نایکی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بازار سهام معمولاً برای شرکتهای بزرگی که در حال اجرای برنامه بازگشت هستند، تا زمانی صبر میکند که نشانههای مشخصی از بهبود تقاضا مشاهده شود. کاهش اهداف قیمتی این هفته نشان میدهد این مهلت برای نایکی کوتاهتر شده است.
چین؛ مهمترین نقطه ضعف نایکی
در میان مشکلات مختلف نایکی، بازار چین همچنان بزرگترین نگرانی سرمایهگذاران است. تقاضا در این منطقه مطابق انتظارات شرکت بهبود پیدا نکرده و نایکی علاوه بر ضعف بازار، با رقابت شدید برندهای داخلی چین مانند آنتا و لی نینگ نیز مواجه است.
این رقابت شرایط را برای نایکی دشوارتر کرده است. برندهای داخلی چین توانستهاند بخشی از سهم بازار را در اختیار بگیرند و فشار بیشتری بر فروش نایکی وارد کنند.
در کنار ضعف تقاضا، تعرفهها نیز به مشکل دیگری تبدیل شدهاند. بخشی از کالاهای نایکی خارج از آمریکا تولید میشوند و هزینه واردات آنها در نتیجه تعرفهها افزایش پیدا میکند. بنابراین شرکت همزمان باید با کاهش تقاضا در یکی از بازارهای مهم خود و افزایش فشار هزینهای در بازار آمریکا مقابله کند.
الیوت هیل، مدیرعامل نایکی، نیز به ادامه فشار بر درآمد اشاره کرده است. متیو فرند، مدیر مالی شرکت، نیز اعلام کرده که وضعیت فروش همچنان با چالش مواجه است. این اظهارات نشان میدهد مدیریت نایکی هنوز نمیتواند پایان فشارهای موجود بر درآمد را اعلام کند.
استراتژی جدید نایکی هنوز زمان میخواهد
با وجود شرایط دشوار، الیوت هیل معتقد است بخشی از تغییرات راهبردی شرکت در مسیر درستی قرار گرفته است. نایکی در حال فاصله گرفتن از اتکای بیش از حد به فروش مستقیم به مصرفکننده است و تلاش میکند بار دیگر روابط خود با شبکه فروش عمده را تقویت کند. همزمان تمرکز بیشتری بر محصولات ورزشی و دستههای مشخص عملکردی گذاشته شده است.
این تغییر از نظر راهبردی اهمیت دارد، زیرا نایکی در سالهای گذشته بخش قابلتوجهی از تمرکز خود را روی فروش مستقیم و فعالیتهای دیجیتال قرار داده بود. اکنون مدیریت جدید تلاش میکند ترکیب کانالهای فروش و سبد محصولات را به گونهای تغییر دهد که بتواند دوباره رشد پایدار ایجاد کند.
هیل همچنین به نشانههایی از پیشرفت در برخی گروههای محصولات ورزشی اشاره کرده است. با این حال، مشکل اصلی این است که این پیشرفت هنوز به یک بهبود گسترده در درآمد تبدیل نشده است.
برای سرمایهگذاران، فاصله میان «بهبود عملیاتی» و «بهبود مالی» اهمیت زیادی دارد. اگر تغییرات راهبردی شرکت نتواند در نهایت به افزایش فروش، بهبود حاشیه سود و بازگشت تقاضا منجر شود، بازار احتمالاً همچنان نسبت به برنامه بازگشت نایکی با احتیاط برخورد خواهد کرد.
سقوط نایکی حالا ابعاد ساختاری پیدا کرده است
افت قیمت سهام نایکی تنها یک مسئله مالی نیست و حالا به موضوعی ساختاری نیز تبدیل شده است. این شرکت قرار است در ۲۱ سپتامبر از شاخص S&P 100 خارج شود و چند شرکت فناوری جایگزین آن شوند. خروج از چنین شاخصی الزاماً به معنای تغییر ناگهانی در وضعیت عملیاتی شرکت نیست، اما میتواند فشار فروش بیشتری از سوی سرمایهگذاران و صندوقهایی ایجاد کند که استراتژی آنها به شاخصهای بازار وابسته است.
از همین منظر، کاهش قیمت سهام نایکی در مقطع فعلی را نمیتوان فقط با عملکرد مالی شرکت توضیح داد. بخشی از فشار موجود به کاهش اعتماد بازار نسبت به سرعت بازگشت شرکت، کاهش مضرب ارزشگذاری و عوامل تکنیکی مرتبط با خروج از شاخص مربوط میشود. با این حال، این عوامل زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکنند که عملکرد بنیادی شرکت نیز نتواند محرک قدرتمندی برای خریداران ایجاد کند.
در حال حاضر، درآمد سال مالی ۲۰۲۶ نایکی حدود ۴۶.۴ میلیارد دلار بوده و تقریباً ثابت مانده است. بنابراین بازار با شرکتی مواجه است که از یک سو افت بسیار شدیدی را در ارزش سهام تجربه کرده و از سوی دیگر هنوز نتوانسته رشد درآمدی جدیدی ایجاد کند.
“
«به نظر میرسد مسئله اصلی نایکی در این مقطع، صرفاً «ارزان شدن سهم» نیست؛ بلکه بازار در حال بازتعریف انتظارات خود از سرعت بازگشت این شرکت است. افت نزدیک به ۸۰ درصدی از اوج تاریخی، در شرایطی که درآمد سالانه تقریباً ثابت مانده، نشان میدهد بخش بزرگی از ارزشگذاری قبلی نایکی بر فرض تداوم رشد و قدرت برند بنا شده بود و اکنون آن فرض در حال بازبینی است. با این حال، وجود یک برند جهانی، شبکه توزیع گسترده و امکان اصلاح ترکیب کانالهای فروش همچنان ظرفیتهایی برای بازسازی ایجاد میکند؛ بنابراین نقطه کلیدی برای ارزیابی آینده نایکی، نه کف قیمتی فعلی، بلکه شواهدی است که از بهبود چین، بازگشت رشد درآمد و موفقیت راهبرد جدید هیل در گزارش اول اکتبر نمایان خواهد شد.»
بابک شیری
سرمایهگذاران چشم به اول اکتبر دارند
اکنون مهمترین رویداد پیش روی نایکی، انتشار نتایج مالی سهماهه نخست سال مالی ۲۰۲۷ در اول اکتبر است. این گزارش میتواند یکی از نخستین آزمونهای جدی برای برنامه الیوت هیل باشد. سرمایهگذاران بهویژه به وضعیت فروش در چین، عملکرد محصولات ورزشی، وضعیت فروش عمده، تأثیر تعرفهها و نشانههای مربوط به تغییر روند درآمد توجه خواهند کرد.
اگر دادههای جدید نشان دهند که برنامه بازسازی شرکت در حال تبدیل شدن به رشد واقعی فروش است، میتواند بخشی از فشار موجود بر سهم را کاهش دهد. در مقابل، ادامه ضعف در چین و نبود شتاب در درآمد میتواند نگرانیها درباره طولانی شدن دوره بازسازی را افزایش دهد.
به همین دلیل، فاصله زمانی تا اول اکتبر برای نایکی اهمیت زیادی دارد. بازار اکنون کمتر به وعدههای مدیریتی و بیشتر به اعداد واقعی فروش و سودآوری نگاه میکند.
جمعبندی
نایکی در حال حاضر در یکی از دشوارترین دورههای تاریخ معاصر خود قرار دارد. سهام شرکت با رسیدن به حدود ۳۵.۸۰ دلار، به پایینترین سطح ۱۲ سال اخیر سقوط کرده و نسبت به اوج ۱۷۹ دلاری سال ۲۰۲۱ تقریباً ۸۰ درصد کاهش یافته است.
ضعف تقاضا در چین، افزایش رقابت با برندهایی مانند آنتا و لینینگ، فشار ناشی از تعرفهها و کند بودن آثار برنامه بازگشت الیوت هیل، همگی در شکلگیری این روند نقش دارند.
در همین حال، کاهش هدف قیمتی تِلسی از ۴۷ به ۴۴ دلار و کاهش شدید هدف بیرد از ۷۰ به ۴۴ دلار نشان میدهد بخشی از والاستریت دیگر حاضر نیست صرفاً بر اساس وعده بازگشت شرکت، ارزش بالاتری برای سهم در نظر بگیرد.
با این حال، سقوط قیمت سهام بسیار سریعتر از تغییر درآمد شرکت اتفاق افتاده است. درآمد ۴۶.۴ میلیارد دلاری سال مالی ۲۰۲۶ تقریباً ثابت مانده و همین مسئله نشان میدهد بخشی از افت اخیر را میتوان ناشی از کاهش مضرب ارزشگذاری و تغییر انتظارات بازار دانست.
اکنون خروج نایکی از S&P 100 در ۲۱ سپتامبر و انتشار گزارش مالی اول اکتبر، دو رویداد مهم پیش روی سهم هستند. در نهایت، آنچه مسیر بعدی نایکی را تعیین میکند نه صرفاً قیمت ۳۵ دلاری سهم، بلکه توانایی مدیریت در تبدیل برنامه بازسازی به رشد واقعی تقاضا خواهد بود.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
