شرکت ریوولوشن مدیسینز پس از سالها توسعه دارویی، سرانجام به نخستین تأییدیه دارویی خود دست یافته است؛ موفقیتی که میتواند مسیر این شرکت زیستفناوری را بهطور اساسی تغییر دهد. داروی جدید این شرکت با نام RASONQUE برای درمان برخی بیماران مبتلا به آدنوکارسینومای پانکراس، رایجترین نوع سرطان پانکراس، تأیید شده و نتایج مطالعات بالینی آن توجه بازار را به خود جلب کرده است.
- ریولوشن مدیسینز پس از دریافت تأییدیه نخستین داروی خود، به نقطه عطف مهمی در مسیر تجاریسازی فناوری درمان سرطان رسیده است.
- داروی جدید این شرکت با نام راسنکو در یک مطالعه فاز سوم، بقای کلی میانه بیماران مبتلا به سرطان پانکراس را از ۶.۷ به ۱۳.۲ ماه افزایش داد.
- سهام شرکت طی یک سال حدود ۳۴۰ درصد رشد کرده و ارزش بازار آن اکنون به حدود ۴۳ میلیارد دلار رسیده است.
- پتانسیل فروش چندمیلیارددلاری داروی جدید جذاب است، اما ارزشگذاری فعلی باعث شده حاشیه خطای سرمایهگذاری در ریولوشن مدیسینز محدود باشد.
سهام ریوولوشن مدیسینز طی یک سال گذشته حدود ۳۴۰ درصد رشد کرده و ارزش بازار شرکت اکنون در محدوده ۴۲ تا ۴۳ میلیارد دلار قرار دارد. بنابراین مسئله اصلی دیگر صرفاً موفقیت علمی این شرکت نیست؛ بلکه پرسش مهمتر این است که آیا ظرفیت رشد آینده داروی جدید و سایر محصولات در حال توسعه میتواند ارزشگذاری سنگین فعلی را توجیه کند یا بخش بزرگی از این موفقیت پیشاپیش در قیمت سهام منعکس شده است.
یک داروی متفاوت در بازار رقابتی سرطان
بازار داروهای سرطان یکی از رقابتیترین بخشهای صنعت داروسازی جهان است و معمولاً شرکتهای بزرگ و باسابقه سهم قابلتوجهی از آن را در اختیار دارند. ورود یک شرکت زیستفناوری کوچکتر به این بازار آسان نیست، اما ریوولوشن مدیسینز توانسته با تمرکز بر یک هدف درمانی مشخص، توجه سرمایهگذاران و جامعه پزشکی را جلب کند.
محور اصلی فعالیت این شرکت، سرطانهای وابسته به RAS است. پروتئینهای خانواده RAS در تنظیم رشد و تقسیم سلولها نقش دارند و میتوان آنها را مانند یک کلید مولکولی در نظر گرفت که در حالت طبیعی باید روشن و خاموش شود. برخی جهشها میتوانند این سازوکار را مختل کنند و باعث شوند این کلید در وضعیت فعال باقی بماند؛ اتفاقی که میتواند رشد کنترلنشده سلولهای سرطانی را به دنبال داشته باشد.
داروهای قبلی معمولاً تنها جهشهای خاص و محدودی از RAS را هدف قرار میدادند. اهمیت رویکرد ریوولوشن مدیسینز در این است که RASONQUE دامنه گستردهتری از جهشها را هدف قرار میدهد و نتایج آزمایشهای بالینی نیز قدرت درمانی قابلتوجه آن را نشان داده است.
نتایج بالینی؛ تفاوت معنادار با شیمیدرمانی
مهمترین دادهای که توجه بازار را به RASONQUE جلب کرده، نتیجه یک مطالعه مرحله سوم است. در این مطالعه، میانه بقای کلی بیماران مبتلا به سرطان پانکراس که RASONQUE دریافت کردند به ۱۳.۲ ماه رسید؛ در حالی که این رقم برای بیمارانی که شیمیدرمانی، یعنی درمان استاندارد این گروه، دریافت کردند ۶.۷ ماه بود.
به این ترتیب، داروی جدید در این مطالعه تقریباً دو برابر میانه بقای ثبتشده برای شیمیدرمانی را نشان داده است. همین نتیجه میتواند جایگاه RASONQUE را در محدوده درمانی تأییدشده آن تغییر دهد و احتمال تبدیل شدن آن به یکی از درمانهای اصلی این گروه از بیماران را افزایش دهد.
البته موفقیت در یک کاربرد درمانی محدود به معنای تضمین موفقیت دارو در تمام سرطانهای وابسته به RAS نیست. ریوولوشن مدیسینز اکنون در حال آزمایش این دارو در کاربردهای دیگر، از جمله سرطان ریه غیرسلول کوچک، است؛ اما هر توسعه جدید همچنان با ریسک شکست مطالعات بالینی مواجه است.
آیا RASONQUE میتواند به یک داروی میلیارددلاری تبدیل شود؟
ریوولوشن مدیسینز برای RASONQUE قیمت ۳۹ هزار و ۸۰۰ دلار برای یک دوره ۳۰ روزه تعیین کرده است؛ رقمی که از قیمت ماهانه کیترودا، پرفروشترین داروی سرطان جهان و یکی از پرفروشترین داروهای تمام حوزههای درمانی، بالاتر است.
البته مقایسه مستقیم این دو دارو چندان ساده نیست. کیترودا طی سالهای گذشته دهها تأییدیه در انواع مختلف سرطان به دست آورده و بازار بسیار گستردهتری دارد. بنابراین قیمت بالاتر RASONQUE بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده فروش بالاتر آن باشد.
با این حال، برخی تحلیلگران ظرفیت فروش بسیار بالایی برای RASONQUE در نظر گرفتهاند. بر اساس برآوردهای مطرحشده، این دارو میتواند تا سال ۲۰۳۴ در حوزه سرطان پانکراس حدود ۱۵.۱ میلیارد دلار درآمد ایجاد کند و در اوج فروش خود به حدود ۲۰.۸ میلیارد دلار برسد.
این ارقام در صورت تحقق میتوانند جایگاه ریوولوشن مدیسینز را از یک شرکت زیستفناوری دارای نخستین داروی تأییدشده، به یک بازیگر مهم بازار داروهای سرطان تغییر دهند.
مشکل اصلی؛ ارزشگذاری بسیار بالا
با وجود چشمانداز جذاب RASONQUE، ارزش بازار فعلی ریوولوشن مدیسینز یک نگرانی جدی ایجاد میکند. ارزش بازار شرکت در محدوده ۴۳ میلیارد دلار قرار دارد؛ رقمی بسیار بزرگ برای شرکتی که تازه نخستین محصول خود را به مرحله تأییدیه رسانده است.
برای درک حساسیت این ارزشگذاری، میتوان یک سناریوی ساده را بررسی کرد. اگر ریوولوشن مدیسینز تا سال ۲۰۳۴ در مجموع حدود ۲۰ میلیارد دلار فروش سالانه از RASONQUE و سایر محصولات خود ایجاد کند و بازار برای شرکت نسبت قیمت به فروش ۴ در نظر بگیرد، ارزش بازار آن به حدود ۸۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
در چنین سناریویی، ارزش بازار شرکت از ۴۳ میلیارد دلار فعلی به ۸۰ میلیارد دلار افزایش مییابد که معادل نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۸.۱ درصد است.
این بازده بالقوه قابلتوجه است، اما در برابر ریسکهای صنعت زیستفناوری باید با احتیاط بررسی شود. شکست مطالعات بالینی محصولات در مراحل اولیه، عدم موفقیت RASONQUE در کاربردهای جدید، فشار رقابتی یا کمتر بودن فروش واقعی از برآوردهای فعلی، همگی میتوانند فاصله میان ارزش بنیادی و ارزش بازار را افزایش دهند.
“
«از منظر سرمایهگذاری، ریوولوشن مدیسینز نمونهای کلاسیک از فاصله میان موفقیت علمی و حاشیه امنیت سرمایهگذاری است. تأیید RASONQUE و دادههای مرحله سوم بدون تردید یک نقطه عطف بنیادی برای شرکت محسوب میشود، اما رشد حدود ۳۴۰ درصدی سهام طی یک سال و ارزش بازار نزدیک به ۴۳ میلیارد دلار نشان میدهد بازار پیش از آنکه تمام ظرفیت درآمدی شرکت محقق شود، بخش مهمی از آینده آن را قیمتگذاری کرده است. در چنین شرایطی، متغیر تعیینکننده دیگر صرفاً کیفیت دارو نیست؛ بلکه نسبت میان سرعت رشد درآمد، موفقیت مطالعات بعدی و انتظاراتی است که در قیمت سهام شکل گرفتهاند. به همین دلیل، جذابیت اصلی این شرکت برای سرمایهگذار بلندمدت میتواند در خودِ فناوری هدفگیری RAS و ظرفیت تبدیل آن به یک سکوی درمانی چندمحصولی باشد، نه صرفاً در موفقیت نخستین داروی تأییدشده؛ و همین موضوع، هم بزرگترین فرصت و هم مهمترین ریسک ارزشگذاری فعلی شرکت است.»
بابک شیری
فرصت بزرگ، اما حاشیه خطای محدود
ریوولوشن مدیسینز اکنون در نقطهای قرار گرفته که از یک سو موفقیت RASONQUE اعتبار فناوری آن را افزایش داده و از سوی دیگر، همین موفقیت باعث شده انتظارات بازار بسیار بالا برود.
سهام شرکت طی ۱۲ ماه حدود ۳۴۰ درصد رشد کرده و قیمت آن در زمان گزارش حدود ۱۹۵.۹۲ دلار بوده است. محدوده قیمت ۵۲ هفتهای نیز حدود ۴۲.۱۸ تا ۲۲۴.۳۱ دلار گزارش شده است. این ارقام نشان میدهند بازار بخش بزرگی از موفقیت داروی جدید را پیشاپیش در ارزش سهام لحاظ کرده است.
در نتیجه، سرمایهگذار امروز دیگر صرفاً برای موفقیت RASONQUE پول پرداخت نمیکند؛ بلکه بخشی از قیمت فعلی سهام، موفقیت این دارو در بازار، توسعه کاربردهای جدید و عملکرد سایر محصولات خط تولید شرکت را نیز در خود منعکس کرده است.
جمعبندی
ریوولوشن مدیسینز یکی از معدود شرکتهای زیستفناوری است که توانسته در حوزه دشوار درمان سرطان، یک رویکرد متفاوت برای هدفگیری سرطانهای وابسته به RAS ارائه کند و نخستین محصول خود را به مرحله تأیید برساند. نتایج مطالعه مرحله سوم، با میانه بقای ۱۳.۲ ماه در برابر ۶.۷ ماه برای شیمیدرمانی، مهمترین پشتوانه فعلی RASONQUE محسوب میشود.
از طرف دیگر، قیمت ۳۹ هزار و ۸۰۰ دلاری دارو برای یک دوره ۳۰ روزه و برآورد فروش احتمالی ۱۵.۱ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۴ در سرطان پانکراس، نشان میدهد بازار بالقوه این محصول بسیار بزرگ است. اما ارزش بازار حدود ۴۳ میلیارد دلاری شرکت نیز نشان میدهد بخش قابلتوجهی از این آینده مثبت پیشاپیش در قیمت سهام لحاظ شده است.
بنابراین مسیر آینده ریوولوشن مدیسینز بیش از هر چیز به توانایی شرکت در تبدیل موفقیت بالینی RASONQUE به فروش واقعی و سپس تکرار این موفقیت در سایر کاربردها و محصولات وابسته خواهد بود.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
