سهام شرکت اسپیسایکس پس از یکی از بزرگترین عرضههای اولیه تاریخ، مسیری پرنوسان را تجربه کرده است. این شرکت که در ماه ژوئن وارد بازار سهام شد، در روز نخست معاملات با استقبال گسترده سرمایهگذاران مواجه شد، اما تنها چند هفته بعد بخشی از رشد اولیه خود را از دست داد و دوباره به محدوده قیمت آغازین بازگشت.
- اسپیسایکس پس از بزرگترین عرضه اولیه تاریخ، از اوج ۲۲۵ دلار به محدوده ۱۵۰ دلار بازگشت.
- تجربه شرکتهای فناوری نشان میدهد افت حدود ۵۴ درصدی در سال نخست پس از عرضه، پدیدهای رایج است.
- ارزش آینده اسپیسایکس به رشد استارلینک، پروژههای فضایی و زیرساختهای هوش مصنوعی وابسته است.
- سرمایهگذاران اکنون منتظرند ببینند آیا داستان بزرگ اسپیسایکس میتواند به سودآوری واقعی تبدیل شود.
این رفتار، الگویی آشنا در میان شرکتهای فناوری بزرگ پس از ورود به بازار عمومی است؛ جایی که هیجان اولیه ناشی از کمبود سهام و داستان رشد آینده، پس از مدتی جای خود را به ارزیابی دقیقتر عملکرد مالی، هزینهها و توانایی شرکت در تبدیل وعدهها به سود واقعی میدهد.
اسپیسایکس اکنون در نقطهای حساس قرار دارد؛ شرکتی که از یک سو با توسعه پرتابهای فضایی، رشد اینترنت ماهوارهای و برنامههای مرتبط با زیرساختهای هوش مصنوعی، یکی از جاهطلبانهترین پروژههای فناوری جهان را دنبال میکند و از سوی دیگر با پرسشهایی درباره ارزشگذاری بالا و هزینههای سنگین سرمایهگذاری مواجه است.
بزرگترین عرضه اولیه تاریخ؛ آغاز قدرتمند اسپیسایکس
اسپیسایکس در ماه ژوئن با عرضه اولیه سهام خود وارد بازار نزدک شد و یکی از بزرگترین عرضههای اولیه تاریخ را رقم زد. قیمت عرضه اولیه این شرکت ۱۳۵ دلار تعیین شد، اما سهام در نخستین روز معاملات با قیمت حدود ۱۵۰ دلار باز شد؛ یعنی رشدی نزدیک به ۱۱ درصد نسبت به قیمت اولیه.
این شرکت در جریان عرضه اولیه حدود ۸۵.۷ میلیارد دلار سرمایه جذب کرد و رکورد قبلی که متعلق به شرکت آرامکو عربستان بود را پشت سر گذاشت.
اشتیاق سرمایهگذاران در روزهای نخست ادامه یافت و سهام اسپیسایکس در پایان اولین جلسه معاملاتی نزدیک به ۱۶۱ دلار بسته شد. همچنین قیمت سهم برای مدت کوتاهی در معاملات روزانه از ۲۲۵ دلار عبور کرد. اما این رشد سریع دوام چندانی نداشت. پس از فروکش کردن هیجان اولیه، فشار فروش افزایش یافت و نگرانیها درباره ارزشگذاری شرکت باعث شد قیمت سهام کاهش پیدا کند.
در حال حاضر، سهام اسپیسایکس بار دیگر به محدوده ۱۵۰ دلار بازگشته است؛ سطحی که تقریباً برابر با قیمت آغاز نخستین روز معاملات است.
تجربه شرکتهای بزرگ فناوری؛ افت پس از عرضه یک اتفاق معمول است
بررسی عملکرد شرکتهایی که طی ۱۵ سال گذشته با هیجان زیادی وارد بازار سهام شدهاند، نشان میدهد افت قیمت در سال نخست پس از عرضه اولیه یک اتفاق غیرمعمول نیست.
بر اساس بررسی حدود ۳۰ شرکت بزرگ فناوری، میانگین افت بیشترین قیمت تا پایینترین سطح در سال اول فعالیت عمومی، حدود ۵۴ درصد بوده است.
شرکتهایی که بعدها به موفقیتهای بزرگی رسیدند نیز از این مسیر عبور کردهاند. برای مثال:
- سهام متا پس از ورود به بازار در سال نخست حدود ۵۴ درصد کاهش یافت.
- سهام اوبر در مقطعی حدود ۶۸ درصد افت کرد.
- ایربیانبی با وجود عملکرد بهتر، کاهش حدود ۳۹ درصدی را تجربه کرد.
- شرکتهایی مانند شاپیفای و اسنوفلیک نیز پیش از رشد بلندمدت خود، افتهایی در محدوده ۵۰ درصد داشتند.
این تجربه تاریخی نشان میدهد که حتی شرکتهای بسیار قدرتمند نیز پس از پایان هیجان اولیه عرضه، باید توانایی واقعی خود در ایجاد درآمد و سود را به سرمایهگذاران ثابت کنند.
“
«بازگشت سهام اسپیسایکس به قیمت روز نخست نشان میدهد بازار در حال جدا کردن هیجان اولیه از ارزش واقعی شرکت است. آینده این سهم بیش از هر چیز به توانایی اسپیسایکس در تبدیل پروژههای بزرگ فضایی و هوش مصنوعی به جریان نقدی پایدار بستگی دارد.»
بابک شیری
آینده اسپیسایکس؛ بین رشد بزرگ و ریسک ارزشگذاری
اگر روند تاریخی شرکتهای مشابه را برای اسپیسایکس در نظر بگیریم، سناریوهای مختلفی برای یک سال آینده قابل تصور است.
بررسی شرکتهای فناوری پس از عرضه اولیه نشان میدهد میانگین بازدهی آنها در پایان سال نخست حدود منفی ۹ درصد بوده است؛ در حالی که میانگین کلی بازدهی حدود ۱۴ درصد مثبت ثبت شده است.
بر اساس این الگوها، سهام اسپیسایکس میتواند در یک سناریوی معمولی در محدوده ۱۳۵ دلار در پایان سال نخست معامله شود. در سناریوی خوشبینانهتر، قیمت میتواند به حدود ۱۷۰ دلار برسد.
اما در شرایط منفی، مشابه افتهای شدید برخی شرکتهای فناوری، امکان کاهش قیمت تا محدوده ۱۰۰ دلار وجود دارد و در یک سناریوی بسیار بدبینانه حتی سطح حدود ۷۰ دلار نیز دور از انتظار نیست.
بنابراین، محدوده احتمالی معاملات سهام اسپیسایکس طی ۱۲ ماه آینده میتواند بین ۱۰۰ تا ۱۷۰ دلار قرار گیرد.
هوش مصنوعی و اینترنت ماهوارهای؛ موتورهای رشد آینده
بخش مهمی از ارزشگذاری فعلی اسپیسایکس به چشمانداز آینده این شرکت وابسته است. این شرکت تنها یک مجموعه فضایی نیست؛ بلکه در حال توسعه مجموعهای از کسبوکارهای مرتبط با پرتاب موشک، اینترنت ماهوارهای و زیرساختهای پردازشی فضایی است.
رشد شبکه اینترنت ماهوارهای استارلینک یکی از مهمترین داراییهای اسپیسایکس محسوب میشود. افزایش تعداد کاربران این سرویس میتواند جریان درآمدی پایدار برای شرکت ایجاد کند.
همچنین برنامههای مرتبط با هوش مصنوعی و پردازش داده در فضا، یکی از حوزههایی است که سرمایهگذاران توجه زیادی به آن دارند. با افزایش تقاضا برای زیرساختهای محاسباتی، شرکتهایی که بتوانند ظرفیت پردازشی جدید ایجاد کنند، ممکن است از روند بلندمدت هوش مصنوعی بهرهمند شوند.
با این حال، توسعه این پروژهها نیازمند سرمایهگذاری بسیار سنگین است. هزینه ساخت موشکها، پرتابهای مکرر، توسعه ماهوارهها و ایجاد زیرساختهای جدید میتواند فشار زیادی بر جریان نقدی شرکت وارد کند.
سرمایهگذاران باید میان داستان رشد و واقعیت مالی تعادل ایجاد کنند
یکی از مهمترین چالشهای اسپیسایکس این است که بخش قابلتوجهی از ارزش فعلی آن بر اساس انتظارهای آینده شکل گرفته است.
سرمایهگذاران به توانایی این شرکت در تغییر صنایع فضایی، ایجاد شبکه جهانی اینترنت ماهوارهای و ورود به حوزههای جدید فناوری امیدوار هستند، اما بازار در نهایت به یک پرسش اساسی پاسخ خواهد داد:
آیا اسپیسایکس میتواند این چشمانداز بزرگ را به سود پایدار تبدیل کند؟
تجربه شرکتهای فناوری گذشته نشان داده است که داشتن یک ایده بزرگ بهتنهایی کافی نیست. بسیاری از شرکتهایی که در دورههای هیجانی بازار ارزشگذاریهای بسیار بالایی دریافت کردند، بعدها مجبور شدند فاصله میان انتظار سرمایهگذاران و عملکرد واقعی خود را کاهش دهند.
پایان دوره هیجان اولیه؛ آغاز آزمون واقعی اسپیسایکس
بازگشت سهام اسپیسایکس به محدوده قیمت روز نخست معاملات نشان میدهد بازار وارد مرحله جدیدی شده است. دوره هیجان اولیه عرضه پایان یافته و اکنون سرمایهگذاران بیشتر از وعدهها، عملکرد واقعی شرکت را دنبال خواهند کرد.
در ماههای آینده، انتشار گزارشهای مالی، میزان رشد درآمدهای شرکت، عملکرد استارلینک و هزینههای توسعه پروژههای جدید، نقش مهمی در تعیین مسیر سهام خواهد داشت.
از سوی دیگر، پایان دورههای محدودیت فروش سهام توسط سرمایهگذاران اولیه نیز میتواند فشار عرضه بیشتری ایجاد کند؛ موضوعی که در بسیاری از عرضههای اولیه بزرگ فناوری مشاهده شده است.
در شرایط فعلی، خرید سهام اسپیسایکس بیشتر یک سرمایهگذاری بر آینده فناوری است تا یک تصمیم مبتنی بر ارزشگذاری سنتی. سرمایهگذارانی که به آینده صنعت فضایی و هوش مصنوعی اعتقاد دارند، ممکن است این شرکت را یک فرصت بلندمدت ببینند؛ اما کسانی که به دنبال حاشیه امنیت بیشتر هستند، شاید ترجیح دهند تا مشخصتر شدن عملکرد مالی شرکت منتظر بمانند.
در نهایت، مسیر اسپیسایکس میتواند شبیه بسیاری از شرکتهای بزرگ فناوری باشد؛ دورهای از نوسان، آزمون انتظارات و سپس مشخص شدن اینکه آیا یک داستان بزرگ میتواند به یک کسبوکار بسیار سودآور تبدیل شود یا خیر.
در ترجمه برخی نقاط این مقاله از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
