سهام اسپیسایکس پس از عرضه عمومی در ژوئن ۲۰۲۶ با موجی از توجه سرمایهگذاران مواجه شده، اما ارزشگذاری بسیار بالای این شرکت باعث شده چشمانداز آن در نخستین سال حضور در بازار سهام با احتیاط بیشتری دنبال شود. این شرکت که عرضه اولیه خود را با ارزش بازار ۱.۸ تریلیون دلار انجام داد، اکنون در محدوده ۱۴۳ دلار معامله میشود و هدف میانه تحلیلگران والاستریت در سطح ۲۱۲ دلار قرار دارد؛ رقمی که در نگاه نخست از رشد ۴۸ درصدی حکایت دارد.
- سهام اسپیسایکس پس از عرضه اولیه ۱۳۵ دلاری اکنون حدود ۱۴۳ دلار معامله میشود.
- هدف میانه تحلیلگران والاستریت ۲۱۲ دلار است، اما سابقه عرضههای بزرگ ریسک افت قیمت را نشان میدهد.
- اسپیسایکس در سهماهه اخیر رشد فروش ۹۲ درصدی داشته، اما نسبت قیمت به فروش آن به ۹۱ برابر رسیده است.
- بر اساس الگوی تاریخی عرضههای بزرگ، قیمت سهم تا ژوئن ۲۰۲۷ میتواند به حدود ۱۱۲ دلار کاهش یابد.
با این حال، سابقه عرضههای اولیه بزرگ در بازار آمریکا تصویر متفاوتی ارائه میکند. بررسی ۱۰ عرضه اولیه بزرگ آمریکا در فاصله سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد بازده میانه سهام این شرکتها در نخستین سال پس از ورود به بازار منفی ۱۷ درصد بوده است. اگر اسپیسایکس نیز رفتاری مشابه این میانگین تاریخی داشته باشد، قیمت سهم آن تا ژوئن ۲۰۲۷ میتواند به حدود ۱۱۲ دلار برسد؛ یعنی حدود ۲۲ درصد پایینتر از قیمت فعلی.
اسپیسایکس با یک مزیت رقابتی بزرگ وارد بازار شد
اسپیسایکس یکی از مسلطترین شرکتها در صنعت پرتابهای فضایی محسوب میشود. این شرکت در سال ۲۰۲۵ چهار برابر مجموع سایر رقبای خود پرتاب تجاری انجام داد؛ مزیتی که ریشه اصلی آن در استفاده از موشکهای قابل استفاده مجدد قرار دارد.
قابل استفاده مجدد بودن موشکها باعث میشود هزینه ساخت میان چندین مأموریت توزیع شود و در نتیجه هزینه پرتاب کاهش پیدا کند. همین مزیت اقتصادی به اسپیسایکس اجازه داده شبکه ماهوارهای استارلینک را نیز با سرعت زیادی توسعه دهد و آن را به بزرگترین ارائهدهنده خدمات اینترنت ماهوارهای جهان تبدیل کند.
استارلینک همچنان ظرفیت قابلتوجهی برای رشد دارد. این شرکت در سهماهه دوم حدود ۱۲ میلیون مشترک داشت؛ رقمی که کمتر از یک درصد از حدود ۲.۱ میلیارد خانوار متصل به اینترنت در جهان را پوشش میدهد.
از سوی دیگر، خرید ۶۵ مگاهرتز از طیف فرکانسی شرکت اکوستار مسیر ورود اسپیسایکس به خدمات ارتباطی سیار را هموار کرده است؛ خدمتی که قرار است در اواخر سال ۲۰۲۷ راهاندازی شود.
هوش مصنوعی؛ بزرگترین فرصت آینده اسپیسایکس
داستان رشد اسپیسایکس دیگر فقط به موشک و ماهواره محدود نیست. این شرکت در ابتدای سال جاری با شرکت هوش مصنوعی ایکسایآی ادغام شد و اکنون در حوزه زیرساخت و خدمات هوش مصنوعی نیز فعالیت میکند. اسپیسایکس ظرفیت پردازشی خود را به مشتریانی از جمله گوگل و آنتروپیک اجاره میدهد و همزمان روی مدلهای اختصاصی هوش مصنوعی کار میکند.
برنامه بلندمدت شرکت، استفاده از مزیتهای فضایی برای ساخت مراکز داده در مدار زمین است. هدف این طرح، کاهش محدودیتهای مربوط به مصرف برق و سامانههای خنککننده مراکز داده زمینی عنوان شده است.
اسپیسایکس اندازه بازار بالقوه خود را ۲۸.۵ تریلیون دلار برآورد کرده که ۲ تریلیون دلار آن مربوط به کسبوکارهای فضایی و ارتباطی و ۲۶.۵ تریلیون دلار مربوط به زیرساخت هوش مصنوعی و کاربردهای سازمانی است. بنابراین، توانایی اسپیسایکس برای تبدیل فعالیتهای هوش مصنوعی به درآمد پایدار، یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده ارزش بلندمدت شرکت خواهد بود.
“
«مسئله اصلی اسپیسایکس از نگاه من، کیفیت کسبوکار نیست؛ بلکه فاصله میان ظرفیت رشد آینده و قیمتی است که بازار امروز برای آن پرداخت میکند. شرکت در حال ورود همزمان به چند بازار عظیم است و رشد ۹۲ درصدی فروش نیز نشان میدهد داستان رشد آن صرفاً یک روایت آیندهنگر نیست، اما نسبت قیمت به فروش ۹۱ برابری حاشیه خطای بسیار محدودی برای سرمایهگذاران باقی میگذارد. بنابراین در مورد اسپیسایکس، مسیر درآمدهای هوش مصنوعی، توسعه استارلینک و توانایی شرکت در تبدیل مزیتهای فضایی به جریان نقدی، از خودِ اندازه بازار بالقوه اهمیت بیشتری خواهد داشت.»
بابک شیری
سابقه عرضههای بزرگ به نفع اسپیسایکس نیست
اسپیسایکس در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ با قیمت ۱۳۵ دلار برای هر سهم وارد بازار شد و ارزش بازار اولیه آن به ۱.۸ تریلیون دلار رسید؛ رقمی که آن را به بزرگترین عرضه اولیه تاریخ آمریکا تبدیل کرد اما بررسی عملکرد ۱۰ عرضه اولیه بزرگ آمریکا در فاصله ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد سرمایهگذاران در نخستین سال پس از عرضه با نوسانات سنگینی مواجه شدهاند.
| شرکت | بازده یکساله پس از عرضه |
|---|---|
| اوبر | ۲۷٪- |
| ایربیانبی | ۲۸۴٪ |
| ریویان | ۵۸٪- |
| کوینبیس | ۴۱٪- |
| ونچر گلوبال | ۶۰٪- |
| رابلوکس | ۸٪- |
| دورداش | ۶۲٪ |
| راکت کمپانیز | ۳٪ |
| اسنوفلیک | ۱۷۰٪ |
| رابینهود | ۷۶٪- |
| میانه | ۱۷٪- |
اگر همین الگو برای اسپیسایکس تکرار شود، قیمت سهم از ۱۴۳ دلار فعلی به حدود ۱۱۲ دلار خواهد رسید. این سناریو به معنای افت تقریبی ۲۲ درصدی تا ژوئن ۲۰۲۷ است.
ارزشگذاری؛ نقطه حساس سهام اسپیسایکس
بزرگترین نگرانی درباره اسپیسایکس فقط سابقه عرضههای اولیه نیست؛ بلکه قیمتگذاری فعلی شرکت است. سهام اسپیسایکس در حال حاضر با نسبت قیمت به فروش حدود ۹۱ برابر معامله میشود. این رقم حتی برای شرکتی که فروش آن در سهماهه اخیر ۹۲ درصد رشد کرده، بسیار بالا محسوب میشود. برای مقایسه، پالانتیر که در میان شرکتهای شاخص S&P 500 بالاترین نسبت قیمت به فروش را دارد، با حدود ۶۷ برابر فروش معامله میشود.
بنابراین بازار در حال حاضر بخش بزرگی از رشد آینده اسپیسایکس را پیشاپیش در قیمت سهم لحاظ کرده است. اگر رشد درآمدهای شرکت، بهویژه در بخش هوش مصنوعی، نتواند انتظارات بسیار بالای سرمایهگذاران را برآورده کند، فشار بر ارزشگذاری میتواند افزایش یابد.
جمعبندی
اسپیسایکس بدون تردید یکی از متفاوتترین شرکتهای واردشده به بازار سهام آمریکا در سالهای اخیر است. ترکیب فناوری پرتابهای فضایی، شبکه عظیم ماهوارهای، خدمات ارتباطی، هوش مصنوعی و برنامه ساخت مراکز داده مداری، ظرفیت رشد بسیار بزرگی برای این شرکت ایجاد کرده است.
با این حال، ارزشگذاری ۱.۸ تریلیون دلاری در زمان عرضه و نسبت قیمت به فروش ۹۱ برابری نشان میدهد بازار نیز بخش قابلتوجهی از این آینده را از پیش قیمتگذاری کرده است.
بر اساس عملکرد ۱۰ عرضه اولیه بزرگ آمریکا در فاصله ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵، بازده میانه در نخستین سال منفی ۱۷ درصد بوده است. اگر اسپیسایکس نیز به همین الگو نزدیک شود، قیمت سهم در ژوئن ۲۰۲۷ حدود ۱۱۲ دلار خواهد بود.
این رقم یک پیشبینی قطعی نیست، اما نشان میدهد حتی شرکتی با چنین مزیتهای فناورانهای میتواند در نخستین سال حضور خود در بازار با فشار ارزشگذاری مواجه شود.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
