بازارهای سهام آمریکا در معاملات روز جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ تحت تأثیر دو عامل مهم، یعنی تشدید نگرانی‌ها درباره آینده صنعت هوش مصنوعی و افزایش انتظارات برای ادامه سیاست انقباضی فدرال رزرو، با عملکردی متفاوت به کار خود پایان دادند. افت سهام شرکت‌های فناوری، به‌ویژه انویدیا، موجب شد شاخص‌های اس‌اندپی ۵۰۰ و نزدک کاهش یابند؛ درحالی‌که شاخص داوجونز با رشد محدودی همراه شد. کناره‌گیری جنسن هوانگ از مدیریت انویدیا نیز به نگرانی سرمایه‌گذاران درباره ثبات یکی از مهم‌ترین بازیگران صنعت هوش مصنوعی دامن زد.

در سوی دیگر، انتشار آمار تورم تولیدکننده آمریکا نشان داد فشارهای قیمتی همچنان پابرجاست و کاهش محدود تورم ماهانه برای تغییر انتظارات سیاست پولی کافی نبوده است. در اروپا نیز بازارها پس از یک هفته مثبت، با وجود افت سهام فناوری، عملکردی نسبتاً باثبات داشتند. این تحولات نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران در حال بازنگری هم‌زمان در ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری، چشم‌انداز نرخ بهره و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنایع مختلف هستند.

بازار سهام آمریکا؛ فناوری در مرکز فشار فروش

در پایان معاملات جمعه، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ با افت حدود ۰٫۴ درصدی به محدوده ۷۵۶۱ واحد رسید. شاخص نزدک کامپوزیت نیز نزدیک به ۰٫۹ درصد کاهش یافت و در محدوده ۲۵۱۳۶ واحد قرار گرفت. در مقابل، شاخص داوجونز با افزایش حدود ۰٫۱ درصدی در سطح ۵۲۳۴۸ واحد بسته شد. این اختلاف عملکرد نشان داد فشار فروش بیش از همه متوجه شرکت‌های فناوری و صنایع وابسته به هوش مصنوعی بوده است.

با وجود افت روزانه، تصویر هفتگی بازار مثبت باقی ماند. اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۲٫۵ درصد، نزدک نزدیک به ۲٫۳ درصد و داوجونز حدود ۲٫۱ درصد افزایش هفتگی ثبت کردند. به این ترتیب، دو شاخص نخست به روند چهار هفته کاهش متوالی خود پایان دادند و بهترین عملکرد هفتگی وال‌استریت از اوایل اوت را تجربه کردند. این موضوع نشان می‌دهد افت جمعه را نباید به‌تنهایی نشانه تغییر کامل روند بازار دانست؛ بااین‌حال، شدت نوسان در سهام فناوری از افزایش حساسیت سرمایه‌گذاران حکایت دارد.

انویدیا؛ بحران مدیریتی و تردید درباره آینده هوش مصنوعی

مهم‌ترین عامل فشار بر بازار فناوری، تحولات مدیریتی انویدیا بود. این شرکت در ۱۲ نوامبر اعلام کرد جنسن هوانگ از سمت مدیرعاملی و عضویت در هیئت‌مدیره کناره‌گیری کرده است. کوئت کرِس، مدیر مالی شرکت، تا زمان انتخاب جانشین دائمی مسئولیت مدیرعاملی موقت را بر عهده گرفت. هیئت‌مدیره نیز جست‌وجو برای انتخاب مدیرعامل جدید را آغاز کرد. گزارش‌های رویترز درباره حواشی شخصی و ارتباطات جنجالی هوانگ، به این تحول مدیریتی ابعاد گسترده‌تری بخشید؛ هرچند ارزیابی آثار واقعی آن بر عملیات شرکت نیازمند اطلاعات بیشتر است.

سهام انویدیا در معاملات جمعه حدود ۳ درصد کاهش یافت و ششمین هفته متوالی افت را ثبت کرد؛ طولانی‌ترین دوره کاهش هفتگی آن از سال ۲۰۱۲. اهمیت این اتفاق فراتر از عملکرد یک سهم است. انویدیا در سال‌های اخیر به یکی از ارکان اصلی توسعه زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل شده و محصولات، سرمایه‌گذاری‌ها و روابط تجاری آن با شرکت‌های ابری، مراکز داده و توسعه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی پیوند خورده است.

در چنین شرایطی، پرسش اصلی سرمایه‌گذاران فقط انتخاب جانشین هوانگ نیست؛ بلکه تداوم راهبرد تجاری، سیاست تأمین مالی مشتریان و توانایی شرکت در حفظ جایگاه رقابتی آن اهمیت بیشتری دارد. گزارش‌هایی مبنی بر بررسی نام رنه هاس، مدیرعامل شرکت آرم، برای جانشینی هوانگ نیز منتشر شده است، اما تا زمان اعلام رسمی نباید آن را تصمیم قطعی هیئت‌مدیره تلقی کرد.

سرایت نگرانی به زنجیره هوش مصنوعی

فشار فروش به انویدیا محدود نماند و بخش گسترده‌ای از زنجیره فناوری را دربر گرفت. شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا کاهش یافت و سهام شرکت‌هایی مانند ای‌ام‌دی و برودکام از عوامل اصلی افت آن بودند. شرکت‌های رایانش ابری تخصصی، از جمله کورویو و نبیوس، نیز با کاهش قیمت مواجه شدند. سهام شرکت‌های مرتبط با مراکز داده، مانند آیرن و اپلاید دیجیتال، در همین مسیر حرکت کردند.

این واکنش نشان می‌دهد ارزش‌گذاری بسیاری از شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی به انتظارات درباره تداوم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پردازشی وابسته است. اگر تغییر مدیریت انویدیا موجب احتیاط بیشتر در تأمین مالی پروژه‌ها یا بازنگری مشتریان در برنامه‌های توسعه شود، اثر آن می‌تواند به تأمین‌کنندگان تجهیزات، مراکز داده و شرکت‌های خدمات ابری منتقل شود.

از سوی دیگر، عرضه اولیه سهام شرکت آنتروپیک در هفته پیش‌رو می‌تواند آزمونی برای سنجش تقاضای سرمایه‌گذاران باشد. ورود یک بازیگر بزرگ جدید به بازار سرمایه ممکن است بخشی از منابع مالی را به سمت شرکت‌های نوظهور هوش مصنوعی هدایت کند. بااین‌حال، عرضه اولیه موفق لزوماً به معنای تضعیف شرکت‌های تثبیت‌شده نیست و واکنش بازار به ارزش‌گذاری و چشم‌انداز سودآوری این شرکت وابسته خواهد بود.

تورم آمریکا و چشم‌انداز سیاست فدرال رزرو

در بخش اقتصاد کلان، آمار وزارت کار آمریکا نشان داد شاخص قیمت تولیدکننده در اکتبر ۰٫۳ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است؛ رقمی کمتر از پیش‌بینی ۰٫۴ درصدی بازار. بااین‌حال، رشد سالانه این شاخص به ۶٫۵ درصد رسید که بالاترین میزان از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. شاخص اصلی قیمت تولیدکننده نیز در مقیاس ماهانه ۰٫۳ درصد افزایش یافت.

کاهش سرعت رشد ماهانه در نگاه نخست نشانه‌ای مثبت است، اما سطح بالای تورم سالانه نشان می‌دهد فشار هزینه‌ها همچنان قابل‌توجه است. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که داده‌های تورم مصرف‌کننده اکتبر نیز فراتر از انتظار ظاهر شده‌اند. در نتیجه، انتشار آمار تولیدکننده نتوانست نگرانی‌ها درباره استمرار تورم را برطرف کند.

اظهارات مقام‌های فدرال رزرو نیز به تقویت انتظارات انقباضی کمک کرد. مری دالی، رئیس بانک فدرال رزرو سان‌فرانسیسکو، اعلام کرد تمایل او به افزایش بیشتر نرخ بهره است. سوزان کالینز، رئیس بانک فدرال رزرو بوستون، نیز از ضرورت تشدید سیاست پولی سخن گفت. بر اساس داده‌های مطرح‌شده در گزارش‌های بازار، معامله‌گران احتمال افزایش دست‌کم ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در نشست دسامبر را بسیار بالا ارزیابی می‌کردند؛ درحالی‌که احتمال افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای حدود ۱۰ درصد بود.

افزایش نرخ بهره معمولاً از دو مسیر بر بازار سهام فشار وارد می‌کند: هزینه تأمین مالی شرکت‌ها را بالا می‌برد و ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده را کاهش می‌دهد. این اثر برای شرکت‌های فناوری با ارزش‌گذاری بالا و انتظارات رشد بلندمدت اهمیت بیشتری دارد. بنابراین، هم‌زمانی تورم چسبنده و ابهام مدیریتی انویدیا، زمینه نوسان بیشتر در بازار سهام آمریکا را فراهم کرده است.

بازارهای اروپا؛ عملکرد هفتگی مثبت با ضعف فناوری

در اروپا، شاخص استاکس ۶۰۰ در پایان معاملات جمعه تقریباً بدون تغییر و در محدوده ۶۶۴ واحد باقی ماند؛ اما در مجموع هفته بیش از ۲ درصد رشد کرد و بهترین عملکرد هفتگی خود از اواخر ژوئن را به ثبت رساند. افزایش سودآوری شرکت‌ها و جابه‌جایی بخشی از سرمایه از سهام فناوری به صنایع دیگر، از عوامل حمایت‌کننده بازار بودند.

شاخص داکس آلمان حدود ۰٫۰۶ درصد افت کرد و شاخص مدکس نیز ۰٫۴۸ درصد کاهش یافت. در مقابل، شاخص کک ۴۰ فرانسه حدود ۰٫۰۹ درصد افزایش داشت. در بورس آلمان، سهام شرکت اینفینیون بیش از ۴ درصد افت کرد و اکسیون نیز با کاهش قابل‌توجهی مواجه شد. در فرانسه، توتال انرژی نزدیک به ۲ درصد رشد کرد و در میان نمادهای مثبت بازار قرار گرفت؛ درحالی‌که سهام شرکت‌هایی مانند ارامِت و یوبی‌سافت کاهش بیشتری را تجربه کردند.

ضعف سهام فناوری اروپا با نگرانی‌های جهانی درباره آینده هوش مصنوعی ارتباط داشت. افت بیش از ۴ درصدی اینفینیون و آیکسترون نشان داد فشار بازار نیمه‌رساناها از مرزهای آمریکا فراتر رفته است. در مقابل، رشد هفتگی بانک‌ها و برخی شرکت‌های صنعتی، به متنوع‌تر شدن محرک‌های بازار اروپا کمک کرد.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است